Pasgeboren baby’s krijgen in strijd met het advies van de Gezondheidsraad géén vitamine K-prik. Zo’n injectie kan jaarlijks fatale hersenbloedingen bij baby’s voorkomen, maar verloskundigen hebben zulke grote bezwaren dat landelijke invoering van de prik niet kan doorgaan.
Ellen de Visser is medisch redacteur, Hessel von Piekartz politiek redacteur.
Dat schrijft demissionair staatssecretaris Judith Tielen (VVD) van Preventie woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Daarmee gaat ze in tegen het advies van de Gezondheidsraad. De raad concludeerde tot twee keer toe dat een injectie met vitamine K de beste manier is om inwendige bloedingen bij baby’s te voorkomen.
Het komt bijna nooit voor dat een advies van de Gezondheidsraad wordt genegeerd. Kinderartsen reageren verbijsterd op het besluit van de demissionair staatssecretaris. ‘Nu worden de baby’s die dat het hardst nodig hebben, niet beschermd’, reageert Lissy de Ridder, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK).
Veel andere landen zijn al overgestapt op een eenmalige vitamine K-prik voor alle pasgeborenen. De artsen zien daar nauwelijks nog kinderen met inwendige bloedingen door vitamine K-gebrek, zo blijkt uit de medische literatuur. Ook de Wereldgezondheidsorganisatie WHO beveelt de injectie aan.
Vitamine K is van belang voor de bloedstolling. Baby’s hebben in de eerste drie maanden extra van die vitamine nodig, daarna kunnen ze zelf voldoende aanmaken. Nu luidt het advies aan ouders om dagelijks druppels vitamine K van de drogist te geven. Maar die druppels hebben geen effect bij baby’s die in hun darmen geen vitamine K opnemen. Die onzichtbare aandoening komt pas aan het licht als de bloeding zich voordoet, meestal in de hersenen.
Dat gebeurt volgens de Gezondheidsraad jaarlijks bij drie tot vijf kinderen. Maar gespecialiseerde kinderartsen zeiden eerder in de Volkskrant dat het aantal zeker twee keer zo hoog is. Bij sommige baby’s loopt de bloeding fataal af.
Die bloedingen kunnen grotendeels worden voorkomen door baby’s vlak na de geboorte een injectie met vitamine K te geven in een spier. De vitamine komt met zo’n prik direct in het bloed waardoor problemen in de darmen worden omzeild.
De Gezondheidsraad schreef al in 2017 dat een prik de beste keus was. Daarna begonnen voorbereidingen om de injectie landelijk in te voeren, totdat de verloskundigen begin vorig jaar alsnog hun medewerking opzegden.
De verloskundigen vreesden onder meer dat de prik de groeiende vaccinatieweerstand onder jonge ouders zou aanwakkeren. Ze zagen meer heil in een nieuw type druppels, zei de plaatsvervangend directeur van beroepsvereniging KNOV in de Volkskrant.
Daarop vroeg de staatssecretaris de Gezondheidsraad om een nieuw advies, dat deze zomer verscheen. Opnieuw luidde het advies om over te stappen op een prik. Ook de nieuw druppels konden worden overwogen, in een ander doseringsschema. Niet meer drie maanden lang dagelijks, zoals nu, maar drie keer in een hoge dosis. Dat is volgens de Gezondheidsraad effectiever.
Ook dat alternatief is van de baan, blijkt uit de brief van Tielen. De staatssecretaris heeft ‘gezocht naar andere mogelijkheden’, maar die zijn er nu niet. Dat komt omdat ouders hulp moeten krijgen van zorgmedewerkers bij toediening van de hoge doses. Consultatiebureau-artsen zeggen daarvoor geen tijd te hebben.
Tielen wil wel dat het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) de komende tijd kijkt of er toch ‘gebruiksvriendelijke’ alternatieven zijn om de hogere dosering druppels toe te dienen. Dat kan later tot ‘heroverweging’ leiden.
De staatssecretaris benadrukt in haar brief dat het huidige beleid ‘voor de meeste baby’s’ goed werkt. Toch blijft NVK-voorzitter De Ridder kritisch. Zij vindt het niet uit te leggen dat er na tien jaar discussie niets verandert. ‘Ouders hebben nu geen keuzemogelijkheid en daarmee onthouden we ze de kans om hun kind de beste zorg te geven.’
Lees ook:
Baby Louise overleed aan de gevolgen van een vitamine K-gebrek. Haar ouders waarschuwen voor de onzichtbare aandoening die hun dochter fataal werd.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant