Na een aanslag door een Afghaan op twee militairen richt president Trump opnieuw zijn vizier op migranten. In Fremont bij San Francisco, bijgenaamd Little Kabul, heerst onzekerheid. ‘Je kunt toch niet de hele gemeenschap straffen voor de daden van één gek?’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze doet verslag vanuit Fremont, Californië.
Aimad Nekrawesh (53) draait met beoliede vingers aan de kabels van een motor, terwijl hij een halve eeuw aan Afghaans-Amerikaanse betrekkingen uit de doeken doet. ‘Wij waren in 1979 een van de eersten hier’, zegt de monteur in zijn garage in het Californische Fremont bij San Francisco, ook wel Little Kabul genoemd. Hier woont met zo’n 30 duizend zielen de grootste Afghaanse gemeenschap van de Verenigde Staten.
Nekrawesh vluchtte als kind met zijn familie naar de VS. In zijn geboorteland reden de Russen met tanks door de straten. Net als tienduizenden anderen verruilde hij de bergen van Afghanistan voor die van de Californische westkust.
Daarna bleven de Afghanen komen, met steeds meer dood en verderf op het netvlies. Waren het niet de Russen, dan vluchtten ze wel voor de burgeroorlog of de Taliban. Ze openden moskeeën, tapijtwinkels, boekhandels en halalslagerijen. Maar tegenwoordig voelen ze zich hier steeds minder veilig.
‘Er zijn veel problemen met Afghanen’, aldus Donald Trump twee weken geleden, nadat een Afghaanse immigrant in Washington twee militairen had neergeschoten. Sindsdien trekt de president van leer tegen de hele gemeenschap. Alle asielaanvragen van Afghanen zijn stilgelegd, evenals die uit achttien andere ‘derdewereldlanden’, zoals Trump ze noemt. Bovendien worden 50 duizend ingewilligde asielverzoeken van Afghanen herzien. Naturalisatieceremonies worden afgeblazen. Het leven is voor velen in één klap onzeker geworden.
‘Mijn vader en broers zaten midden in een asielaanvraag’, zegt Hait Muradi (33) in Little Kabul, terwijl hij met acht enorme Afghaanse broden uit de lokale supermarkt komt gelopen. Naast hem worden dozen granaatappels de winkel in gedragen. ‘Ik weet niet of ik mijn familie ooit nog zal zien. Ik heb ook geen idee wat er nu met mij kan gebeuren.’
Muradi heeft in Kabul als loodgieter op de Amerikaanse ambassade gewerkt. Hij kwam de VS binnen in het kader van een beschermingsprogramma voor de tienduizenden Afghanen die de Amerikanen hebben geholpen tijdens de oorlog in Afghanistan.
Ook de vermoedelijke dader van de aanslag in Washington, Rahmanullah Lakanwal, kreeg op grond van dat programma asiel. Op 26 november schoot de 29-jarige twee nationale reservisten neer bij het Witte Huis. De 20-jarige Sarah Beckstrom overleefde het niet, haar collega raakte zwaargewond. Lakanwal hangt een levenslange celstraf boven zijn hoofd.
‘Wat die man heeft gedaan, is verschrikkelijk’, zegt automonteur Nekrawesh in zijn garage. ‘Maar je kunt toch niet de hele gemeenschap straffen voor de daden van één gek?’
In Fremont, waar de voertalen Pasjtoe en Dari zijn, kom je amper mensen tegen die niet worden getroffen door Trumps besluit. Inwoners vrezen dat Trump het incident gebruikt om zijn anti-immigratiebeleid te legitimeren. Zelfs mensen die de afgelopen jaren te horen kregen dat ze mogen blijven, dreigen nu te worden uitgezet.
‘We moeten nu elke buitenlander uit Afghanistan die onder het bewind van Biden ons land is binnengekomen’, zei Trump, ‘opnieuw onder de loep nemen.’
Trump heeft lak aan afspraken die ooit in steen waren gebeiteld. Tienduizenden Afghanen werkten als tolken, chauffeurs, beveiligers en technici tijdens de oorlog die van 2001 tot 2021 duurde. Nadat de Amerikanen zich hadden teruggetrokken, waren zij als ‘collaborateurs’ niet langer veilig in Afghanistan. De Amerikanen beloofden deze families een verblijfsstatus in de VS. Bijna 200 duizend Afghanen vonden zo hun weg naar de VS. Vele duizenden wachten nog altijd op uitsluitsel.
Hait Muradi kreeg na een jarenlange asielprocedure, die hij deels in Pakistan afwachtte, zes maanden geleden eindelijk groen licht. ‘Ik heb mijn baard afgeschoren en voor het eerst pizza gegeten’, zegt Muradi, die in Fremont werkt als koerier van voedselbezorger Doordash. ‘De Turken, Iraniërs en Pakistanen hebben mij slecht behandeld. In Amerika voelde ik me voor het eerst veilig.’
Een 28-jarige vrouw die anoniem wil blijven, vertelt voor de Afghaanse supermarkt dat ze drie jaar geleden naar de VS verhuisde met haar man, die als vertaler voor de Amerikanen had gewerkt. Met natte ogen vertelt ze hoe blij ze is dat haar dochters in Californië opgroeien. ‘In vrijheid’, zegt ze. ‘Maar nu is het asielproces van mijn zwager stopgezet en weet ik niet of er voor ons ook iets gaat veranderen.’
Sinds de chaotische terugtrekking van de Amerikanen uit Afghanistan, in augustus 2021, hebben de Taliban daar de macht weer overgenomen. Rahmanullah Lakanwal kwam in 2021 met zijn familie naar de VS. Hij leed aan PTSS, mogelijk vanwege zijn jarenlange werk voor de Zero Unit, een paramilitaire eenheid binnen de CIA die lastige klussen uitvoerde voor de Amerikanen. Volgens Human Rights Watch was deze eenheid verantwoordelijk voor buitengerechtelijke executies en verdwijningen.
‘Veel Afghanen hebben al het nodige doorstaan voordat ze hier aankwamen’, zegt immigratieadvocaat Spojmie Nasiri (50) in haar kantoor in Pleasanton, een half uur rijden van Fremont. ‘Nu leven ze opnieuw in angst.’
Sinds de draai van het Witte Huis wordt ze non-stop gebeld door mensen die bang zijn voor migratiedienst ICE. ‘Om zeven uur vanochtend belde de eerste Afghaan al die federale agenten voor zijn deur had staan.’
Er is een zogenaamde class action lawsuit, een groepsvordering, in de maak om Trumps beleid terug te draaien. Ook de asielprocedures van burgers uit achttien andere landen, waaronder Congo, Iran, Libië, Somalië, Soedan en Jemen zijn sinds de aanslag onzeker geworden. Maar de Afghanen rekenden op speciale bescherming vanwege hun hulp tijdens de oorlog.
‘Als zij nu allemaal moeten boeten voor de misdaad van één man, dan stelde de afspraak die ze met de Amerikanen dachten te hebben niets voor’, zegt Nasiri. ‘Wie durft de Amerikanen dan ooit nog te vertrouwen?’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant