Dreiging Een Tweede Kamer-commissie debatteerde dinsdagavond over de dreiging rond Venezuela en de impact op de Antillen. Het kabinet weigerde Amerikaanse aanvallen op vermeende drugsboten te veroordelen.
Het vliegdekschip USS Gerald R Ford ligt vlakbij Venezuela.
Het kabinet ziet „geen acute dreiging” tegen de Antillen als gevolg van de oplopende spanning tussen de VS en Venezuela. Dat liet demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel (VVD) weten tijdens overleg met vaste Kamercommissie van Buitenlandse Zaken.
Het kabinet volgt de situatie in het Caribisch gebied op de voet, zo zei Van Weel, maar concludeert de regering dat zelfs in het geval van een Amerikaanse aanval op Venezuela er geen direct gevaar dreigt voor Aruba, Bonaire en Curaçao, eilanden die vlak voor de kust van het Zuid-Amerikaanse land liggen.
Een eventuele aanval op de eilanden zou niet komen van de VS, maar vanuit Caracas, zo stelde Van Weel. De regering-Maduro lijkt er echter alles aan te willen doen om „verdere escalatie” te voorkomen. Zo onderhoudt de Venezolaanse dictator nog altijd contact met Washington en is het Amerikaanse oliebedrijf Chevron nog steeds actief op de Venezolaanse olievelden.
In de afgelopen maanden heeft de regering-Trump de druk op Venezuela steeds verder opgevoerd en openlijk gedreigd met militaire interventie. Volgens Washington zijn drugstransporten vanuit Venezuela een bedreiging van de nationale veiligheid. Sinds september voeren de Amerikaanse strijdkrachten aanvallen uit op vermeende drugstransporten overzee.
Bij deze bombardementen zijn tot nu toe ten minste 87 doden gevallen. Volgens Volker Türk, Hoge Vertegenwoordiger voor de mensenrechten bij de VN, zijn de aanvallen in strijd met het internationale recht. Washington heeft in het kader van operatie ‘Southern Spear’ ook zijn militaire presentie in het gebied opgeschroefd en het vliegdekschip Gerald R. Ford richting Venezuela gedirigeerd.
De Tweede Kamer had dinsdagavond veel vragen over het doden van vermeende drugssmokkelaars zonder enige vorm van proces. Kati Piri (GroenLinks-Pvda) vroeg Van Weel de aanvallen te veroordelen, maar daar wilde de demissionair minister van Buitenlandse Zaken niet aan, hoewel hij toegaf dat de Amerikaanse regering niet goed heeft onderbouwd waarom de aanvallen zouden moeten vallen onder het recht op zelfverdediging: „volgens ons kan dat de toets van een rechter niet doorstaan.”
De VS opereren vanaf vliegvelden op zowel Curaçao als Bonaire voor operaties in het kader van drugsbestrijding, met onbewapende vliegtuigen. Volgens minister van Defensie Ruben Brekelmans hebben de VS bij hun aanvallen echter geen gebruik gemaakt van deze vliegvelden. Brekelmans wilde niet ingaan op de vraag welke inlichtingen er met de VS zijn gedeeld over drugstransporten: „Daar doen wij geen uitspraken over”.
Nederland heeft op permanente basis een patrouilleschip gestationeerd in het Caribisch gebied dat zich onder meer bezighoudt met het aanhouden van drugssmokkelaars op zee. Afgelopen vrijdag maakte Defensie bekend dat ook het bevoorradingsschip Zr. Ms. Den Helder langer in het gebied blijft. Minister Brekelmans maakte echter duidelijk dat Defensie zijn militaire presentie niet te opzichtig wil uitbreiden, om te voorkomen dat het een partij wordt in een eventueel conflict. Nederland heeft de VS laten weten dat het onder geen beding zal deelnemen aan militaire operaties tegen Venezuela.
Het grootste probleem voor de Antillen lijkt te schuilen in vluchtelingenstromen die op gang kunnen komen bij een conflict. Volgens minister Van Weel zullen de meeste Venezolanen over land vluchten naar de buurlanden. Mochten vluchtelingen echter de oversteek kunnen maken naar de eilanden, dan zal Nederland moeten bijspringen, zo zei van Weel. Nu al verblijven er duizenden Venezolaanse vluchtelingen op Aruba, Bonaire en Curaçao.
Tijdens het debat van Commissie Buitenland werd veel aandacht besteed aan de zorgen van de Antillianen, waarvan volgens commissievoorzitter Don Ceder (ChristenUnie) velen de livestream van het debat in de Tweede Kamer volgden. Beide ministers beloofden daar meer aandacht aan te besteden. Minister Brekelmans wilde wel waken voor al te grote woorden: „we moeten geen onnodige paniek zaaien.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Terugblikken, extra analyses en leestips bij de laatste uitzending van de podcast Wereldzaken.
Source: NRC