Overheidsdata De wereld verruwt, en dus moet de overheid nog beter opletten welk buitenlands bedrijf over haar data beschikt.
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Zijn onze overheidsdata veilig als het erop aankomt? Die vraag komt op bij de geplande overname van de digitale dienstverlener Solvinity door het Amerikaanse bedrijf Kyndryl. Het gaat hier niet om zomaar wat informatiediensten voor de Nederlandse staat. DigiD, het identificatiegereedschap voor contact tussen burger en overheid, valt onder de deal. Zo ook bijvoorbeeld vertrouwelijke informatie die rust bij Justitie.
De onrust hierover, ook in de Tweede Kamer, zou tien jaar geleden minder denkbaar geweest zijn dan nu. Buitenlandse, en dan vooral Amerikaanse, bedrijven hebben via internet, sociale media en bijvoorbeeld clouddiensten voor opslag en back-ups van informatie, al langer een behoorlijke greep op data van Europese burgers, bedrijven en ook overheden.
Wat in de tussentijd is veranderd is dat het voorheen vanzelfsprekende vertrouwen tussen Europa en de Verenigde Staten behoorlijk is afgenomen. Zeker sinds de VS onder de regeringen-Trump eerst langzaam, en toen met een schok, afstand namen van Europa. Tekenend is hierbij het afsluiten van sommige werknemers van het Internationaal Strafhof van bijvoorbeeld e-mail en sociale media: een besluit dat in Washington is genomen, in Den Haag effect heeft en wordt uitgevoerd door de Amerikaanse bedrijven die hierover gaan.
Dat onderstreept dat beloftes van betrokken Amerikaanse bedrijven over vertrouwelijkheid, hoe goedbedoeld en integer ook, niet langer in marmer zijn gebeiteld. Zij zullen zich uiteindelijk moeten houden aan Amerikaanse wetten en directieven. En zeker die laatste zijn afhankelijk van welke regering in het Witte Huis zit.
De Europese Commissie buigt zich dan ook al langer over de afhankelijkheid van Europa van Amerikaanse tech-bedrijven. De VS houden juist vast aan dit kanaal van invloed, en keuren elke Europese inmenging of beteugeling af. Niet voor niets is Europese regulering een belangrijke hinderpaal in het bereiken van een duurzame nieuwe handelsrelatie tussen de EU en de VS.
Toch zal niet alleen op Europees, maar ook op nationaal niveau een antwoord moeten worden geformuleerd. Landen als Duitsland en Frankrijk hebben al beleid om cruciale overheidsdiensten of nutsfuncties buiten het bereik van niet-Europese bedrijven te houden. Ook Nederland zal dat beter moeten doen. Nog eind vorige maand waarschuwde de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) voor een toenemende afhankelijkheid van Nederlandse digitale diensten van niet-Europese bedrijven, en wees op de veiligheidsrisico’s daarvan. De greep van deze buitenlandse ondernemingen zou als drukmiddel kunnen worden ingezet, zei de NCTV.
Dat is duidelijke taal. Burgers lijken zich doorgaans minder druk te maken over het zicht dat bedrijven op hun data hebben, dan de greep van de overheid daarop. Maar in de verruwende wereld van nu, is het zeker niet meer ondenkbaar dat een buitenlandse overheid er via het eigen bedrijfsleven wél over kan beschikken.
Dat kan en mag niet de bedoeling zijn. Van bestuurders en aandeelhouders mag niet worden verwacht dat zij, benaderd voor een overname, vrijwillig een groot financieel voordeel laten schieten in het nationaal of Europees belang. Daar is wetgeving voor nodig, die er nog niet is. Ook in dit geval wreekt zich dat Nederland al lange tijd een suboptimaal bestuur kent. Reden te meer om de huidige formatie niet onnodig lang te laten duren. De klok in de technologische wereld loopt sneller dan in de echte.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC