De medicijnvoorziening voor kwetsbare patiënten komt mogelijk in gevaar door nieuwe EU-wetgeving, vreest Claartje Samson, ziekenhuisapotheker en voorzitter van de beroepsvereniging NVZA. ‘Apotheken die gespecialiseerde medicatie bereiden, mogen dan niet meer aan ziekenhuizen leveren.’
Specialistische geneesmiddelen, zoals medicatie voor zeldzame aandoeningen of de juiste dosering voor baby’s, worden in Nederland vaak door speciale apotheken bereid. Door nieuwe EU-wetgeving komt deze situatie in gevaar, waarschuwt ziekenhuisapotheker Claartje Samson namens alle apothekersverenigingen.
Wat doen bereidingsapotheken precies?
‘Niet alle medicatie die mensen in het ziekenhuis krijgen toegediend of bij de apotheek afhalen wordt door de farmaceutische industrie gemaakt. Dat kan zijn omdat een geneesmiddel niet commercieel interessant is, er leveringsproblemen zijn, of omdat de dosering standaard op volwassenen is afgestemd en daarmee niet geschikt is voor kinderen.
‘Bereidingsapotheken zorgen ervoor dat deze medicatie toch beschikbaar is voor patiënten, door de dosering van bestaande geneesmiddelen in aangepaste vorm te leveren of zelf geneesmiddelen te bereiden.’
Hoe is dat werk op dit moment gereguleerd, en wat verandert er mogelijk met de nieuwe wetgeving?
‘De huidige EU-geneesmiddelenwet stamt uit de jaren 90, een tijd waarin ziekenhuizen en apotheken hun medicatie nog veel meer lokaal bereidden. Dat proces hebben we gecentraliseerd, waardoor nu een kleine groep bereidingsapotheken doorlevert aan anderen.
‘Dat willen we zo houden, want hierdoor werken we efficiënter en kunnen we de kwaliteit beter waarborgen. Omdat dit moderne systeem niet in de huidige EU-wet is vastgelegd, hebben we in Nederland destijds samen met het ministerie van Volksgezondheid, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de apothekers een eigen regeling gemaakt.
‘Nu is het belangrijk dat deze regeling ook in de nieuwe EU-wetgeving wordt geborgd, anders kunnen we dit niet voortzetten. We hebben signalen gekregen dat het ministerie zich zorgen maakt dat dit niet gebeurt, en dat demissionair zorgminister Jan Anthonie Bruijn andere lidstaten er in Brussel van probeert te overtuigen hoe essentieel dit is.’
Als beroepsvereniging is het begrijpelijk dat jullie dit alarmerend vinden, maar wat zijn bredere gevolgen als dit doorgaat?
‘Bereidingsapothekers kunnen hun werk nog steeds blijven doen, maar mogen de geneesmiddelen dan niet meer doorgeven aan andere ziekenhuizen of apotheken. Daarmee komt de zorg voor kwetsbare patiënten direct in gevaar.
‘Ik werk bij ziekenhuis St Jansdal in Harderwijk, waar we wel honderd geneesmiddelen bij tien verschillende ziekenhuisapotheken bestellen. Zonder die regeling mag dat niet, dan moeten patiënten die acute zorg nodig hebben worden verplaatst naar een ziekenhuis waar die medicatie wel kan worden bereid.
‘Of we gaan terug naar een systeem waar alle ziekenhuizen zelf medicatie moeten bereiden. De farmaceutische industrie maakt geneesmiddelen standaard voor volwassenen, maar een baby of kind heeft een heel andere dosering nodig. Wij leveren zulke medicatie kant-en-klaar aan, waardoor een verpleegkundige injectievloeistof alleen uit een ampul hoeft te trekken, bijvoorbeeld.
‘Als zij dat zelf moeten gaan afmeten gooien we veel meer medicatie weg, wordt de werkdruk voor zorgpersoneel nóg hoger en neemt de kans op fouten toe. Het bereiden van medicatie voor zeldzame of acute aandoeningen is ongelofelijk specialistisch werk, dat bereidingsapotheken volgens de strenge eisen van de farmaceutische industrie uitvoeren.’
Maar het kan ook leiden tot tekorten in de toeleveringsketen, door geopolitieke dreigingen of rampen, zoals toen Nederland met een infuustekort kampte nadat een Amerikaanse fabriek werd verwoest door een orkaan. Wij zijn die infusen gaan maken, waardoor er uiteindelijk geen ziekenhuis in de problemen kwam.’
Als dit systeem zo goed werkt, hoe komt het dan dat dit in de nieuwe wet mogelijk niet wordt geborgd?
‘Dat begrijpen wij zelf ook niet. Het gaat om geneesmiddelen die niemand anders maakt, en die levensreddend kunnen zijn. Daar kan toch niemand op tegen zijn? We weten alleen dat de farmaceutische industrie duizenden lobbyisten bij de Europese Unie heeft rondlopen, en wij geen enkele. Wat daar precies gebeurt, kunnen wij niet goed overzien.’
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant