Joyce Sylvester Dijkgraaf en voorzitter van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme Joyce Sylvester herlas journalistiek reisboek Alexandrië van Eduard Cousin een jaar later opnieuw. „Nu vielen alle puzzelstukjes in elkaar.”
„Lezen is voor mij onlosmakelijk verbonden met vakantie; tijdens werkweken heb ik weinig tijd, als dijkgraaf van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en voorzitter van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme. De eerste keer dat ik Alexandrië las, was in de herfstvakantie van 2024. Ik was in Paramaribo, mijn familie komt uit Suriname, en op een terrasje heb ik dit boek in een keer uitgelezen.
„Het verhaal gaat over een Nederlandse man die vanwege zijn huwelijk met een Egyptische vrouw naar Alexandrië verhuist, een noordelijke kuststad in Egypte, en de dingen die hij daar meemaakt. Destijds las ik het als een verhaal van een individu, als een pleidooi om de grens tussen Europa en Alexandrië te beslechten.
„Al direct na die eerste lezing had ik het gevoel dat ik met dit boek iets had laten liggen, dus het lag al op de ‘als ik het eens rustig heb’-stapel. Je ziet mensen die altijd stapels boeken kopen. Die lezen het ene na het andere boek en gaan dan weer verder. Maar soms is het goed om te herlezen.
„Als je dit boek leest, krijg je het vanzelf warm. Je waant je in Alexandrië, gaat met de verteller mee op reis. Eduard Cousin is niet een auteur die een glimmend verhaal heeft neergezet. Daarmee vind ik het ook een oprecht verhaal; want dat moet je ook durven schrijven.
„Afgelopen zomer heb ik Alexandrië met veel plezier en stijgende verwondering herlezen. Het was alsof ik nog meer thuiskwam in dit boek. Want bijna een jaar later bleek het werk actueler dan ooit geworden; het is tijdloos. Het gaat niet alleen over de relatie tussen een oer-Hollandse man en een Egyptische vrouw. Dit boek gaat over migratie, over de Palestijnen en Israël. Cousin laat zien dat wat er in Gaza gebeurt, zonder de historische context van het hele gebied, niet begrepen kan worden. Nu vielen alle puzzelstukjes in elkaar.
„Het heeft me ook als dijkgraaf de ogen geopend. Ineens realiseerde ik me dat Alexandrië net als Amsterdam wordt bedreigd door de zee. Bangkok, Shanghai, Jakarta, New Orleans; allemaal steden die last hebben van zeespiegelstijging. Ik denk dat we in Nederland binnen afzienbare tijd niet meer onder vrij verval kunnen spuien om overstromingen te voorkomen bij een hoog waterpeil; tegen die tijd is de zeespiegel hoger dan het land en is onze veengrond verder ingeklonken. De vraag is: zullen we in de toekomst onze eigen hoofdstad naar een veiliger plek moeten verhuizen?
„Dankzij Alexandrië begreep ik steeds beter waarom het belangrijk is om de grens tussen Europa en dat deel van de wereld in een historische context te plaatsen. Na dit boek liep ik door Londen – ik ben een enorme barokliefhebber en zing de werken van Henry Purcell – en zag ik langs de Theems opeens ook de Naald van Cleopatra. Toen ben ik even gaan zitten, starend naar het water. Het liefst zou ik de dagen alleen maar vullen met barok en historische romans. De rauwe realiteit is dat de wekker altijd weer gaat.”
In de rubriek ‘Teruglezen’ vertellen boekenliefhebbers over een werk dat in het verleden veel indruk op hen heeft gemaakt.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Het laatste boekennieuws met onze recensies, de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC