In Train Dreams kapt Robert Grainier bomen die er al vijfhonderd jaar staan en pakt de natuur hem op tragische wijze terug. Haast zintuiglijk is het, deze verhandeling over eenzaamheid, verlies, natuurkracht en de meedogenloosheid van de verstrijkende tijd.
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
‘Als je bomen kapt die er al vijfhonderd jaar staan, dan raakt dat je ziel. We zijn maar kinderen op deze aarde. We trekken bouten uit het reuzenrad en denken dat we goden zijn.’
Elke boom die valt, neemt iets weg van de ziel. Houthakker Robert Grainier (Joel Edgerton) hoort de monoloog van een oude collega (William H. Macy) braaf aan, maar is er de man niet naar om zelf in zijn ziel te graven. Hij is het prototype naar binnen gekeerde man, iemand van opgekropte emoties en gewoon de werkdag uitzitten.
Maar zielenpijn is er in overvloed, bijvoorbeeld wanneer hij zijn vrouw (Felicity Jones) en dochter maandenlang alleen moet laten in hun schitterende blokhut, omdat hij weer het land in wordt gestuurd om bomen te kappen of te werken aan een nieuwe spoorlijn. Zwaar werk is het, zowel voor het lichaam als voor de ziel. Maar ja, er moet een Amerika worden gebouwd, in de eerste decennia van de 20ste eeuw.
En natuurlijk, Robert en consorten zijn ook maar pionnen op een groter hyperkapitalistisch schaakbord, maar ongeschonden blijven zij niet, de anonieme arbeiders. Met het kappen van al die bomen die er soms al vijfhonderd jaar staan, wordt ook het ecosysteem ontregeld, wil Train Dreams maar zeggen.
En dat heeft gevolgen. Hartverscheurende gevolgen. We zullen niet prijsgeven wát er precies gebeurt, maar laat duidelijk zijn dat de natuur Robert op tragische wijze terugpakt. Zoals de natuur uiteindelijk iedereen terugpakt.
Daarmee is het schitterend gefilmde drama Train Dreams (helaas alleen te zien op Netflix) ook bovenal een verhaal over Amerika, over een volk dat altijd maar neemt en neemt, totdat het uiteindelijk onherroepelijk de rekening gepresenteerd krijgt. Je kunt die boutjes nu eenmaal niet eindeloos uit dat reuzenrad blijven rukken.
Lang, te lang ondergaat Robert die gang van zaken gelaten. Misschien heeft het te maken met zijn vroegste herinnering als kind: de deportatie van honderd Chinese families uit zijn woonplaats. De nonchalance waarmee dat gebeurde, was hem altijd bijgebleven. Zoals de wraak van de natuur óók een tamelijk nonchalant karakter heeft. In Train Dreams kan wraak of karma soms domweg een tak zijn die naar beneden dondert.
Gelukkig is deze verfilming van een novelle van Denis Johnson zelf allesbehalve nonchalant. Hoe betrekkelijk simpel het leven van Robert ook lijkt, zo spiritueel is de film zelf, waarbij al snel een vergelijking kan worden getrokken met het beste werk van regisseur Terrence Malick (The Tree of Life) en Kelly Reichardt (First Cow). Haast zintuiglijk is het, deze verhandeling over eenzaamheid, verlies, natuurkracht en de meedogenloosheid van de verstrijkende tijd. De melancholische voice-over van acteur Will Patton geeft het verhaal op schitterende wijze extra reliëf. En dan dat prachtig gepijnigde gelaat van Edgerton!
De film bestrijkt een heel leven en werpt in minder dan twee uur genoeg existentiële vraagstukken op die nog lang nadreunen. Wanneer Robert de wereld uiteindelijk letterlijk op een heel nieuwe manier ziet in de adembenemende apotheose, zijn we totaal weerloos. Train Dreams is als de natuur zelf, bloedmooi en vernietigend.
Drama
★★★★★
Regie Clint Bentley
Met Joel Edgerton, Felicity Jones, William H. Macy, Kerry Condon
102 min., te zien op Netflix.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant