Home

Nederland loopt coronamiljarden mis door onkunde en politieke chaos

is natuurkundige, oud-politicus en columnist van de Volkskrant.

Op 17 juli 2020 toog premier Mark Rutte naar Brussel voor wat de langste Europese top ooit zou gaan worden. Uiteindelijk duurde het vijf dagen en vier nachten voordat de Europese regeringsleiders overeenstemming bereikten over het befaamde coronaherstelfonds, bedoeld om de economie van Europa te reanimeren na de pandemie. De belangrijkste reden dat de vergadering zo lang duurde: Mark Rutte.

Onze premier verzette zich met hand en tand tegen de in zijn ogen veel te genereuze investeringen in de economieën van landen als Spanje en Italië. Dat deed hij mede namens de minister van Financiën, die vlak na de corona-uitbraak nog had geweigerd hulp toe te zeggen aan de zwaar getroffen landen en ze fijntjes de les had gelezen over hun tekortschietende economische buffers. Rutte voelde zich tevens ferm gesteund door een grote meerderheid van de Tweede Kamer, die de premier zelfs veto’s en ander zwaar geschut had gesuggereerd.

Nederland moest die malle gezamenlijke investeringen in economieën van luie potverterende Zuid-Europeanen koste wat kost tegenhouden. Of toch op zijn minst aan zeer strenge voorwaarden verbinden. Er werd gewaarschuwd voor ‘Griekse scenario’s’. Rutte rekende bovendien op Duitse hulp en ging er met gestrekt been in. Maar Duitsland voelde de geschiedenis beter aan, ons land kwam alleen te staan en ging mokkend overstag. Veel chagrijn bij terugkeer in Nederland. Zet je maar schrap, daar gaat ons goeie geld.

Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.

Meer dan vijf jaar later is het coronaherstelfonds zo’n beetje op de helft van zijn looptijd. Hoe hebben de ‘luie’ Italianen het eraf gebracht met al dat geld dat ze is toegestopt? Nou, verrassend goed. Onder leiding van de daadkrachtige premier Mario Draghi onderging het land een metamorfose. Rechterlijke macht, aanbestedingsprocedures, water en elektriciteitsvoorziening – traditioneel geplaagd door corruptie, monopolies en lethargie – werden in sneltreinvaart hervormd en gemoderniseerd. De economische groei steekt inmiddels die van Nederland naar de kroon en de staatsschuld is met meer dan 100 miljard teruggebracht sinds 2020. In Nederland nam die met meer dan 25 miljard toe.

Spanje doet het nóg beter. Mede door de investeringen en hervormingen die het land onder het herstelprogramma heeft uitgevoerd, is de economie daar veel sneller gegroeid dan die van Nederland. De vermindering van tijdelijke contracten voor werknemers leidt tot meer stabiliteit en koopkracht. Ook de verduurzaming van de industrie gaat er voortvarend. Spanje is Europees koploper op het gebied van zon- en waterstofinvesteringen.

Hoe loopt het intussen in Nederland met de coronagelden? Want ook wij mochten aanspraak maken op een flink bedrag van 5,4 miljard euro, mits ook hier een aantal economische hervormingen werden ingevoerd. Dat zou natuurlijk een eitje moeten zijn voor dit land vol spaarzame calvinisten, die niet terugdeinzen voor stevige maatregelen. De voor het fonds benodigde maatregelen jassen we er zo doorheen. Kom maar op met dat geld.

Vijf jaar later hangt de vlag er totaal anders bij. In februari 2021 viel het kabinet-Rutte III en sindsdien heeft ons landsbestuur niets noemenswaardigs meer voor elkaar gekregen. Enkele weken geleden stuurde de diepdemissionaire regering een treurige stand van zaken rondom het coronaherstelfonds naar de Tweede Kamer. Nederland dreigt een derde van het toegezegde bedrag mis te lopen, omdat het er niet zal slagen om een aantal wetten op tijd – zomer 2026 is de deadline – tot een goed einde te brengen.

De wet die schijnzelfstandigheid op de arbeidsmarkt moet tegengaan is na acht (!) jaar net in de Tweede Kamer beland en nu alweer politiek omstreden. De wet die zzp’ers een arbeidsongeschiktheidsverzekering moet bieden, een voornemen van twee regeerakkoorden geleden, is nog niet eens voorgesteld. De derde wet, om de woningbouw te versnellen, strandde omdat de Tweede Kamer doodleuk instemde met een discriminerend amendement waarmee statushouders volledig buitenspel worden gezet bij het vinden van een woning. Dat ging zelfs Mona Keijzer, die normaal gesproken niet maalt om een grondwetsartikel meer of minder, te ver. De wet moet opnieuw.

De trieste conclusie is dat Nederland misschien als enige EU-land niet zal voldoen aan de voorwaarden waar het zelf zo op hamerde. Italiaanse toestanden, zouden we vroeger tegen elkaar hebben gezegd.

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Source: Volkskrant

Previous

Next