Handelsbelangen Het jaarlijkse overleg van Rusland en India staat dit keer onder grote druk van de VS. India kreeg hoge heffingen opgelegd omdat het naast wapens ook olie koopt van Rusland.
De Russische president Poetin en de Indiase premier Modi zagen elkaar ook bij een top in Shanghai in september.
India is, zo zegt Narendra Modi graag, een „vriend van de hele wereld”, een ‘Vishwamitra’. De Indiase premier gebruikt deze term uit hindoegeschriften om zijn buitenlandbeleid mee te typeren. Zijn buitenlandminister en het goed geoliede diplomatenapparaat in New Delhi namen het mantra de afgelopen jaren over. Deze week moet blijken hoe behendig India is in het onderhouden van vriendschappen met ‘iedereen’ : de Russische president Vladimir Poetin komt donderdag en vrijdag op bezoek.
Het bezoek van Poetin is onderdeel van de jaarlijkse India-Ruslandtop die voor de 23e keer plaatsvindt. Het is de eerste keer sinds de inval in Oekraïne dat Poetin zelf weer aanwezig wil zijn. Net nu Delhi diplomatiek een zwaar jaar doormaakt, waarin andere internationale partners de druk opvoerden uit ontevredenheid over India’s relatie met Rusland. Voor aanhouding in New Delhi hoeft Poetin niet te vrezen, India is geen lid van het Internationaal Stafhof dat een arrestatiebevel tegen hem uitvaardigde.
Europa stelde sancties in op de Russische schaduwvloot die de olie naar onder meer India vervoert. Maar de grootste bezwaren kwamen van het Witte Huis. Donald Trump haalde meermaals uit naar India omdat het Russische ruwe olie bleef kopen. Het land deed niet mee aan sancties tegen Rusland en profiteerde juist van de gekelderde prijs per vat Russische olie. Trump strafte Delhi deze zomer door importheffingen van 50 procent op Indiase goederen in te stellen.
Dat zorgde voor een knauw in de relatie tussen Washington en New Delhi. Modi heeft zich niet publiekelijk uitgelaten over de importheffingen. Voor het door hem gewenste imago van sterke leider in India zou het zeer ongunstig zijn als hij buigt voor Trumps wens.
De olie-handel is voor India en Rusland wederzijds voordelig, stelt Aleksei Zakharov, verbonden aan de denktank Observer Research Foundation (ORF in New Delhi) in een vooruitblik op de top. „Moskou is ervan overtuigd dat de oliestromen hun weg zullen vinden, en rekent erop dat India door zal kunnen gaan met indirecte aankopen via een reeks tussenpersonen en tijdelijke oplossingen”, schrijft hij.
Dat proces is wel een stuk ingewikkelder geworden na de nog strengere Amerikaanse sancties tegen Russische oliebedrijven die sinds november van kracht zijn. Komend jaar zal de Indiase aankoop waarschijnlijk wel degelijk in omvang afnemen, is de verwachting. Om de handel op de langere termijn veilig te stellen zal Rusland tijdens de aankomende top India een aantal goedmakertjes in het vooruitzicht stellen, denkt Zakharov: nóg lagere prijzen, of nieuwe bedrijven om mee te handelen die nog niet onder de sancties vallen. Poetin zou ook in gesprek willen gaan over andere energieprojecten.
Als India de Amerikaanse druk blijft weerstaan, is het een van de weinige vrienden voor Rusland. En voor Delhi lijkt de relatie met de VS, na ruim een decennium onder Modi’s premierschap en na een periode van intensivering, wellicht toch minder solide dan men bij Trumps tweede aantreden verwacht had.
Het laat zien hoe moeilijk het kan zijn om de hele wereld te vriend te houden. Een goede vriend wil ook de vrede bewaren. In de eerste jaren na de invasie van Oekraïne werd in de wandelgangen van het Indiase buitenlandministerie dan ook enthousiast geopperd dat India vanwege de goede banden met zowel Rusland als Oekraïne zou kunnen optreden als bemiddelaar. Daarvan is nog weinig terechtgekomen. Voordat Poetin deze week op het vliegtuig stapte, prees Kremlin-perswoordvoerder Dmitry Peskov in Indiase media wel de „vriendelijke houding” van Delhi tijdens een zogenoemde moeilijke periode voor Moskou.
Defensiesamenwerking en wapenhandel zijn zoals vanouds onderdeel van de gesprekken deze week. Rusland is al decennia lang de belangrijkste leverancier van defensiematerieel aan India. Dat heeft die aankoop recentelijk wel enigszins gediversifieerd – bijvoorbeeld door Franse gevechtsvliegtuigen aan te kopen – maar er lopen nog langdurige onderhoudscontracten. Bovendien was de Indiase luchtmacht zeer tevreden over de Russische luchtafweersystemen die werden ingezet in een militair conflict met Pakistan in mei.
Er reizen veel bedrijven met Poetin mee naar New Delhi en er zal ook worden gesproken over handel en industriële samenwerkingen. Zo zou Rusland mogelijk de eigen markt meer willen openen voor Indiase bedrijven, onder meer voor telecommunicatieapparatuur, voedsel en farmaceutische goederen. De vraag is of nieuwe afspraken tussen Rusland en India de woede van Trump zullen wekken.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC