Na jaren van ontwikkeling krijgt het Israëlische leger eind deze maand de beschikking over laserwapen Iron Beam. Met de snelheid van het licht en tegen zeer beperkte kosten kunnen daarmee drones, raketten en mortieren worden uitgeschakeld. De bondgenoten van Israël kijken met veel interesse toe.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Israël wordt het eerste land dat een laserwapen operationeel heeft om het grondgebied te verdedigen. Tal van landen, zoals de VS, werken al decennialang aan laserwapens. Maar deze bevinden zich in de testfase of zijn nog niet ingezet in een oorlogssituatie. Sommige zijn slechts op beperkte schaal in gebruik genomen, zoals op Amerikaanse marineschepen.
De 100 kilowatt sterke Iron Beam moet een nieuw onderdeel worden van de gelaagde Israëlische luchtverdediging. Het land heeft een ‘schild’ opgebouwd om op diverse hoogtes en over diverse afstanden kruisraketten, drones, ballistische raketten en korteafstandraketten te vernietigen. Deze verdediging kost een vermogen, zo bleek de afgelopen twee jaar toen Israël zich op diverse oorlogsfronten tegelijk moest verdedigen tegen duizenden drones en raketten van Hamas, Hezbollah, Iran en de Houthi’s.
De onderscheppingsraketten van de Iron Dome, het systeem dat korteafstandsprojectielen kan vernietigen, zijn kostbaar. Zo worden de kosten van de Tamir-raket geschat op tussen de 20 duizend en 100 duizend dollar per stuk. Onderscheppingsraketten van het Arrow 3-systeem, dat tot in de ruimte ballistische raketten kan raken, kosten zelfs 4 miljoen dollar per stuk. Maar geen enkel Israëlisch systeem kan alle vijandelijke projectielen tijdig vernietigen in de lucht.
Met Iron Beam, waaraan meer dan tien jaar is gewerkt, is straks slechts een kleine hoeveelheid elektriciteit nodig om razendsnel tot op tien kilometer toe te slaan. ‘Iron Beam onderschept met de snelheid van het licht, met uiterste nauwkeurigheid en het kost vrijwel niets per onderschepping’, aldus fabrikant Rafael.
Volgens de Israëlische wapenfabrikant, die al lang aan lasertechnologie werkt, is uit de vele tests gebleken dat Iron Beam binnen enkele seconden een drone, mortier of raket met een gerichte laserstraal kan uitschakelen. ‘Iron Beam zal naar verwachting de spelregels op het slagveld fundamenteel veranderen’, voorspelde Danny Gold, topambtenaar van het ministerie van Defensie, toen hij maandag op een conferentie in Tel Aviv de levering aankondigde van het lasersysteem.
Alle ogen waren daar gericht op aartsvijand Iran. ‘Wij ontwikkelen technologieën van de volgende generatie voor toekomstige confrontaties met Iran’, waarschuwde oud-generaal-majoor Amir Baram, directeur-generaal van het ministerie. De vraag is alleen of Iron Beam in de praktijk écht zo effectief is zoals Israël beweert. Volgens het leger is dat inderdaad zo. Eind 2024 werd besloten het wapen in een oorlogssituatie in te zetten nadat een Hezbollah-drone insloeg op een militaire basis in Noord-Israël.
Bij de aanval werden tientallen soldaten verrast door een kamikazedrone die tijdens het avondeten insloeg op de eetzaal. Israël, het leger in het bijzonder, was geschokt dat Hezbollah in die dagen met hun drone-arsenaal de Israëlische luchtverdediging wist te omzeilen. Binnen enkele dagen werd besloten de toen nog experimentele Iron Beam in te zetten. In twee weken tijd slaagde het leger er vervolgens in zo’n veertig drones neer te halen.
Omdat Iron Beam de potentie van hun wapenarsenaal nog verder dreigt te verzwakken, zullen Iran en Hezbollah, dat zich volgens Israël aan het herbewapenen is, op zoek gaan naar zwakke plekken van het lasersysteem. Een nadeel van het Israëlische wapen is het beperkte bereik. Ook kan een lasersysteem bij slecht weer minder effectief zijn.
Maar ook Israëls bondgenoten zullen met grote belangstelling naar de Iron Beam kijken. Europese landen zoeken met man en macht naar systemen om drones neer te halen die opduiken bij vliegvelden. Rafael heeft een lichte versie van Iron Beam ontwikkeld om kleine drones op korte afstanden uit te schakelen en een iets krachtigere, mobiele variant die op een truck kan worden geplaatst.
De VS, Israëls belangrijkste militaire partner, zijn met name geïnteresseerd of het laserwapen zich in een grootschalige oorlog kan bewijzen. De Amerikaanse marine plaatste in 2014 voor het eerst een experimenteel laserwapen op een oorlogsschip, tegen het gevaar van Iraanse drones en kleine aanvalsbootjes. Maar het LWS-systeem had tekortkomingen. Zo had het moeite om kleine doelwitten te volgen.
De marine kijkt nu of torpedobootjagers kunnen worden uitgerust met een krachtiger laserwapen: Helios. Ook experimenteert de Amerikaanse landmacht met een mobiel laserwapen, gemonteerd op een pantserwagen.
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant