Ongekend heftige regens en ronddolende cyclonen zorgen in Azië al weken voor rampspoed. Zeker 1.200 mensen vonden de dood, en het natuurgeweld is nog niet voorbij. Wat zit daarachter?
Door Maarten Keulemans
Straten die zijn veranderd in kolkende rivieren vol bruin, modderig water. Lawines van klei en aarde, losgeweekt door dagenlange stortregens. En daartussen mensen die proberen te redden wat er nog te redden valt. Soms gehuld in plastic, soms doorweekt, ploeterend door kniehoog water.
Dat is momenteel de aanblik, in delen van Indonesië, Thailand, Maleisië, Sri Lanka, de Filipijnen en Vietnam. Honderdduizenden mensen raakten dakloos, zeker 1.200 zijn er al omgekomen, toen het gebied afgelopen weken gaandeweg veranderde in een rampgebied.
Uit zeker drie hoeken tegelijk komt het natuurgeweld dat zich in Zuidoost-Azië tegen de bevolking heeft gekeerd.Uit zeker drie hoeken tegelijk komt het natuurgeweld dat zich in Zuidoost-Azië tegen de bevolking heeft gekeerd.
Dodental631
(2 december)
Dodental98
(2 december)
Dat het in Zuidoost-Azië enorm kan hozen in de moessontijd, is normaal en is men uiteraard gewend. Maar zoveel regen als nu, dat is ongekend. Neem het Vietnamese natuurpark Bach Ma, boven Da Nang. Eind oktober viel er liefst 1,7 meter regen in een etmaal tijd, de op een na heftigste regen ooit op aarde waargenomen.
Van boven is te zien hoe een brug is beschadigd door de plotselinge overstroming. De brug ligt aan een hoofdweg die de Indonesische provincies Atjeh en Noord-Sumatra met elkaar verbindt.
AFP, 28 november
Mannen tillen een kist van een vrachtwagen. De persoon kwam om het leven bij de overstromingen in de Vietnamese provincie Dak Lak.
AFP, 22 november
Een man zoekt naar zijn vrouw die wordt vermist in West-Sumatra.
Reuters, 2 december
Een enorme hoeveelheid boomstammen is meegesleurd door het water in het zwaar getroffen Noord-Sumatra.
AP, 2 december
Zo gaat dat nu al wekenlang. In Vietnam, maar ook in Indonesië, Thailand en omliggende landen. Zo zorgde de regen afgelopen weekeinde op Sumatra voor ondergelopen wegen, beschadigde bruggen en de evacuatie van zo’n 300 duizend mensen. In Thailand werd de bij toeristen geliefde streek Hat Yai getroffen door de zwaarste regenbui die men er in drie eeuwen zag: 60 centimeter in één plens.
Natuurgeweld opgepept door de doping die klimaatverandering heet, is de diagnose van veel wetenschappers. Warmere lucht bevat immers meer waterdamp, en meer waterdamp betekent meer regen. Maar ook La Niña speelt een rol. Dat weersverschijnsel, in de Stille Oceaan, duwt sinds enkele maanden extra warmte naar Zuidoost-Azië.
Met als gevolg: regen, regen, regen.
Dodental365
(2 december)
Erger dan dit wordt het niet, verklaarde president Anura Kumara Dissanayake van Sri Lanka in een toespraak tot zijn natie. ‘We hebben te maken met de grootste en uitdagendste natuurramp in onze geschiedenis’. Dat was kort nadat hij de noodtoestand had uitgeroepen; afgelopen weekeinde raasde cycloon Ditwah over het eiland.
De cycloon is inmiddels afgezwakt tot een gewone storm, maar in zijn kielzog heeft hij een ravage achtergelaten, van in puin geramde huizen, ondergelopen straten en zeker 150 dodelijke slachtoffers. Minder dan de 30 duizend Srilankezen die omkwamen door de Aziatische tsunami van 2004, maar niettemin een verschrikkelijke ramp.
Aan de rand van Colombo, een stad aan de westkant van Sri Lanka, houden bewoners spullen bij zich op straat en wordt brood uitgedeeld.
AFP, 28 en 29 november
Sri Lanka is niet het enige land dat te maken heeft met cyclonen. Tyfoon Koto trok vorige week over de Filipijnen en reist komende dagen als tropische storm langs de Vietnamese kust. Maleisië, Thailand en Indonesië kregen intussen te maken met aardverschuivingen, regen en stormvloed door cycloon Senyar.
Ongebruikelijk eigenlijk dat cyclonen zo dicht bij de evenaar ontstaan, schrijft de Australische hoogleraar aardwetenschap Steve Turton in een analyse op The Conversation. Nabij de evenaar ‘voelen’ weerpatronen immers niet genoeg van de ‘corioliskracht’ die wegstromend water in wastafels maar ook stormen hun kenmerkende draaiing geeft.
Maar zeldzaam of niet, in Zuidoost-Azië ontstaan ze nu toch. Onduidelijk of klimaatverandering daarbij een rol speelt, benadrukt Turton. Maar de lauwwarme zee, opgewarmd door La Niña én de opwarming van de aarde, laadt orkanen sowieso met extra energie. Nog een natuurfenomeen dat meespeelt: het zeewater van de Indische Oceaan maakt een warme fase door, stomtoevallig tegelijk met de La Niña.
Tel dat allemaal op, en dit is wat je krijgt: op Sri Lanka alleen al de ergste schade sinds de tsunami van 2004.
Dodental176
(2 december)
‘We zaten compleet opgesloten in het hotel. Het water steeg maar door. We snakten naar voedsel. Er was geen elektriciteit.’
Zomaar het relaas van een groepje toeristen dat in Zuid-Thailand werd gered van het stijgende water. Want met zoveel extreme moessonregens en ongewone cyclonen werd er nog iets zichtbaar: de maatschappij blijkt er niet op berekend.
Zeker: er waren waarschuwingen en massa-evacuaties, en vele tienduizenden Aziaten schuilden in speciale, hooggelegen stormbunkers. Maar in onder meer Thailand is de crisis ook een schoolvoorbeeld van natuurgeweld dat inmiddels heftiger is dan voorzorgsmaatregelen kunnen bijbenen, zei klimaatwetenschapper Seree Supratid van de Universiteit van Rangsit tegen Aziatische media.
Voertuigen in het zuiden van Thailand zijn door het water meegesleurd en achtergelaten.
AP, 30 november
Een ontheemde moeder zoekt met haar kind onderdak in een treinstation. Ze branden kaarsen omdat het gebied is getroffen door een stroomstoring.
Foto: Getty, 29 november
Andere experts vallen hem bij. ‘Dit is een kwetsbaar gebied met minder aanpassingsvermogen, en natuurlijk zorgt dat ervoor dat de gevolgen steeds erger worden in de toekomst’, aldus een expert van de Universiteit van Maleisië. Wat nodig is zijn waterwerken, afwateringskanalen, schuilplaatsen. Vergroening, om het water vast te houden. Betere weerwaarschuwingen. Investeringen in publiekscampagnes.
In een weertype dat steeds grilliger wordt, opgejut door het opwarmende klimaat, zal het nog niet meevallen om de straten, steden en akkers van Azië te beveiligen.
Met een snelheid van zeker 170 km per uur raasde tyfoon Kalmaegi over de Filipijnen. Ze liet een enorme ravage achter. In twee dagen tijd vielen zeker 140 doden, van wie het merendeel is verdronken. Tientallen worden nog vermist. Een half miljoen inwoners is ontheemd geraakt. Reddingswerkers zoeken met man en macht naar overlevenden.
De aarde zal eind deze eeuw, bij voortzetting van huidig beleid, 2,6 graden warmer zijn. Zelfs als alle landen zich aan klimaatbeloften houden, stoot de mens in 2035 twee keer zoveel broeikasgassen uit als nodig is om de afspraken van Parijs te halen.
Extreme neerslag kost veel meer mensenlevens dan gedacht. In megasteden blijft de sterfte na een moessonregen wekenlang hoger dan normaal, vooral door het uitbreken van ziekten. Dat is relevant nu kuststeden door het veranderende klimaat steeds meer regenwater te verstouwen krijgen.
Source: Volkskrant