Koningshuis Spanje De memoires van de omstreden koning Juan Carlos I, die in 2014 aftrad, komen woensdag uit in Spanje. Het Spaanse koningshuis heeft aangekondigd er niet op te reageren.
De Spaanse generaal Francisco Franco (links) en toen nog prins Juan Carlos in oktober 1975 in Madrid.
Zijn onverwachte videoboodschap duurt amper anderhalve minuut, maar daarmee heeft de voormalige koning van Spanje Juan Carlos I de aandacht weer op zich weten te vestigen. Aan de vooravond van de publicatie van zijn memoires getiteld Reconciliación (Verzoening) in Spanje, verscheen een video van Juan Carlos zittend voor een wapperende Spaanse vlag. „Ik wil een korte boodschap achterlaten voor jonge Spanjaarden, vooral voor iedereen die de geschiedenis van Spanje niet kent”, zei de oud-koning. „Ik wil dat jullie weten dat jullie ouders, grootouders en vele andere Spanjaarden zich verenigd hebben om een voorbeeldige transitie te bewerkstelligen”, verwijzend naar het einde van de dictatuur van Franco in 1975.
Lang niet alle Spanjaarden zaten op die geschiedenisles te wachten. Het koninklijk huis nam afstand van de video. De Spaanse krant El País schrijft op basis van bronnen dat het koningshuis niet op de hoogte was van de video en het de boodschap „noch noodzakelijk, noch gepast” acht.
🔴ÚLTIMA HORA | Juan Carlos I graba un vídeo a los españoles en un formato inédito: «Os pido que apoyéis a mi hijo, el rey Felipe, en este duro trabajo».Informa Antonio Rodríguez (@antonioRG9).https://t.co/2CL7QTuxgf pic.twitter.com/Euv1pRy0V8
In de video zegt Juan Carlos (87) zijn memoires, die hij schreef met de Franse auteur Laurence Debray, te publiceren om de recente geschiedenis van Spanje te vertellen. Dat is een opvallende en zeldzame stap voor een vorst. Het Spaanse koningshuis maakte vorige maand al bekend er niet op te reageren. Het ruim vijfhonderd pagina’s tellende boek van de oud-koning kwam toen uit in Frankrijk. De Spaanse publicatie werd uitgesteld tot 3 december om de viering van de vijftigste verjaardag van het herstel van de democratie niet te overschaduwen.
Juan Carlos speelde een belangrijke rol in die overgang, omdat hij twee dagen na het overlijden van generaal Franco in 1975 aantrad als koning. Franco had Juan Carlos persoonlijk tot zijn opvolger benoemd. In het boek schrijft de oud-koning onder meer „enorm respect” te hebben voor de fascistische dictator.
Hoewel Juan Carlos veel populariteit genoot vanwege zijn rol in de democratische transitie en het voorkomen van een militaire coup in 1981, eindigde zijn koningschap in grote controverse. Na beschuldigingen van corruptie en belastingontduiking en onvrede over een extravagante jachtpartij op olifanten in Botswana, terwijl de Spanjaarden met de gevolgen van de financiële crisis worstelden, werd zijn positie onhoudbaar. In 2014 trad hij af, in 2020 verraste hij zelfs zijn zoon koning Felipe door naar Abu Dhabi te verhuizen.
In het boek spaart de oud-koning zijn zoon niet. „Ik begrijp dat hij als koning een openbaar ambt bekleedt en standvastig moet overkomen, maar het kwetste me dat hij zo ongevoelig was”, schrijft hij over Felipe’s beslissing in 2020 om de jaarlijkse toeslag van 200.000 euro voor zijn vader in te trekken. Hij schrijft ook te hopen dat hij voor zijn dood weer een „harmonieuze relatie” met Felipe kan opbouwen.
De videoboodschap lijkt daar niet aan te hebben bijgedragen, al besloot Juan Carlos zijn toespraak met een hart onder de riem voor zijn zoon: „Ik vraag u koning Felipe te steunen in deze moeilijke taak om alle Spanjaarden te verenigen, en ervoor te zorgen dat Spanje zo’n belangrijke rol in de wereld blijft spelen.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC