Mestoverschot Nederlandse boeren mogen al twintig jaar meer mest uitrijden dan de meeste andere landen in de Europese Unie. De Europese Commissie wil deze uitzonderingspositie volgens de FT beëindigen, maar het ministerie van Landbouw stelt dat „de onderhandelingen nog lopen”.
Boeren met tractoren protesteerden in de herfst van 2019 op de Dreef nabij het provinciehuis in Haarlem, waar ze een pamflet met eisen overhandigden.
De Europese Commissie wil een einde maken aan de uitzonderingspositie die maakt dat Nederland meer mest mag uitrijden. Dat stelt de Financial Times dinsdag op basis van bronnen in Brussel.
Door het opheffen van deze ‘derogatie’ zou het mestoverschot voor boeren komend jaar aanzienlijk toenemen, wat tot praktische en financiële problemen kan leiden. Naar verwachting valt in de komende weken een definitief besluit, stelt de doorgaans goed geïnformeerde Britse zakenkrant.
Afgelopen twintig jaar heeft Brussel Nederland steeds toegestaan dat er meer mest mag worden uitgereden dan in de meeste andere landen in de Europese Unie, al liep de omvang van de vrijstelling geleidelijk terug. Het kabinet heeft dit jaar verzocht de verruiming te verlengen, maar daarop is vooralsnog niet gereageerd, benadrukt een woordvoerder van demissionair minister Femke Wiersma (Landbouw, BBB) tegen NRC. Van een afwijzing is volgens het ministerie geen sprake. „De onderhandelingen lopen nog.”
Nederlandse boeren mogen meer mest uitrijden dan hun collega’s elders in Europa. Dat komt onder meer omdat grasland in een gematigd klimaat lang groeit en veel stikstof kan opnemen. Dankzij de vrijstelling kunnen boeren met veel grasland jaarlijks tot maximaal 250 kilo stikstof per hectare via dierlijke mest uitrijden. Zonder verruiming van de mestrechten maximeert de Nitraatrichtlijn van de EU dat op 170 kilo.
De noodzaak om toch minder mest uit te rijden, heeft vooral te maken met de slechte Nederlandse water- en bodemkwaliteit. Bijna de helft van de stikstofuitstoot is afkomstig van de landbouw. Als gevolg van het ‘stikstofslot’ kampen bovendien delen van de economie, zoals de bouw, industrie en het energienetwerk, al langere tijd met stagnatie.
Dit voorjaar werd duidelijk dat het geduld van de Europese Commissie op begon te raken. „Ik denk niet dat het duurzaam is om steeds voort te bouwen op de derogatie”, zei Eurocommissaris Jessika Roswall in april in een gesprek met een Kamercommissie in Den Haag. Als het kabinet opnieuw meer mestruimte wil, zou het eerst werk moeten maken van natuurherstel. „Dat hebben we tot nu toe niet gezien”, zei de Eurocommissaris tegen de Kamerleden. „Je moet wel wat leveren.”
Sinds april is aan die situatie weinig veranderd, omdat het stikstofbeleid in een impasse verkeert. Eerdere pogingen om met stringenter beleid te komen, leidden rond 2022 tot protestacties, zoals blokkades met tractoren.
Tijdens een bijeenkomst in het Noord-Brabantse Lith liet Wiersma vorige week volgens het vakblad Akkerwijzer weten dat ze „de hoop op derogatie nog niet heeft opgegeven”. De noodzaak is volgens haar groot. Nu al kampen bijvoorbeeld melkveebedrijven met een bijna onhoudbare situatie als gevolg van hoge mestverwerkingskosten, stijgende grondprijzen en strengere milieuregels.
Vorige week werd bekend dat Ierland komende drie jaar wel op meer mestruimte mag rekenen van Brussel, zo maakte de landbouwminister bekend in het parlement. Ierland kent een minder intensieve vorm van landbouw dan Nederland.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC