Julien Althuisius is schrijver en voor de Volkskrant columnist over het dagelijks leven.
Het was alweer even geleden dat we wat van hem gehoord hadden, maar modern kunstenaar Rijk Soverheid, bekend van zijn even inspirerende als controversiële werken, is terug.
In wat een gigantische en gecompliceerde operatie geweest moet zijn, viel er de afgelopen dagen bij elk Nederlands huishouden een envelop op de deurmat, met daarin een folder. Het satirische werk, met de omineuze titel Bereid je voor op een noodsituatie is in grote lijnen een kritiek op jarenlang wanbeleid van de regering, maar op dieper niveau ook op de mens zelf.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Soverheid heeft ervoor gekozen om zijn publiek in de ‘jij’-vorm aan te spreken, uiteraard een knipoog naar de weinig respectvolle manier waarop de Nederlandse regering al jaren haar burgers benadert. ‘Een noodsituatie is een onverwachte gebeurtenis waardoor ons dagelijks leven wordt verstoord’, zo leest de eerste zin. Gelijk raak.
‘Wij kunnen allemaal te maken krijgen met noodsituaties. Daarom is het belangrijk dat we ons goed voorbereiden. Juist nu.’ Liefhebbers van Soverheid zullen hier zijn kenmerkende staccato zinnen herkennen. Maar ook het vuist-op-tafelachtige ‘Juist nu’ zal menig kenner kunnen bekoren. Het is een weinig versluierde verwijzing naar de campagneslogan van D66 uit het verkiezingsjaar 2002. Lijsttrekker destijds was Thom de Graaf – inderdaad, een boezemvriend van Soverheid.
Als we inzoomen op het kleurgebruik, zien we dat Soverheid voornamelijk geel en paars gebruikt, waarbij geel uiteraard staat voor urgentie en paars een speels je-ne-sais-quoi uitbeeldt. De illustraties houden het midden tussen enerzijds kinderlijke schetsen en aan de andere kant klinische, anonieme vormen.
Vrijwel overal gaat dat goed, behalve op pagina 8, waar een vrouw met een hoofddoek, een man met zijn armen in zijn zij, een meisje met haar armen over elkaar en een hond met vlekken naast een belachelijk grote doos met levensmiddelen staan. Hier heeft de kunstenaar in een zeldzaam moment van onoplettendheid alle proportionaliteit uit het oog verloren. Maar misschien is dat juist de bedoeling.
Zoals we gewend zijn uit eerder werk van Soverheid, confronteert Bereid je voor op een noodsituatie ons met onze eigen angsten. Zo komt het woord ‘nood’ vrijwel op elke pagina terug, er is een schets van een bibberende vrouw in een stoel en ook een oorlogsscenario wordt niet geschuwd. Ook weet Soverheid met de enorme en ernstige omvang van deze hybride installatie zijn bijnaam ‘De Christo van Bureaucratie’ maar weer eens waar te maken.
Gelukkig is er ook ruimte voor humor. In een inktzwart scenario, waarbij we drie dagen zonder stroom zitten, schetst Soverheid een tijdlijn. Na 48 uur zonder stroom, zonder powerbanks en werkende telefoons, is het tijd voor een noodgreep: ‘Je gaat langs bij je buren om te kijken hoe het gaat en jullie luisteren samen naar de noodradio.’ Kostelijk. Chapeau!
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant