Of het nu gaat over populaire cultuur of over politiegeweld tegen zwarte mannen, de Amerikaanse comedian Roy Wood Jr., die woensdag optreedt in Amsterdam, weet zijn ideeën altijd ijzersterk te verwoorden en te verpakken in bijtende humor. Wat drijft hem?
schrijft voor de Volkskrant over film en theater.
De Afro-Amerikaanse Roy Wood Jr. (46) laat in zijn stand-upshows maar weinig over zijn privéleven los. In 2023 maakte hij een uitzondering voor het Correspondents’ Dinner, het jaarlijkse persfeestje van het Witte Huis waarbij traditiegetrouw journalisten en de huidige president worden geroast.
Aan het begin van de show raapt Wood Jr. eerst wat papieren bijeen en zegt dan tegen de toenmalige president Joe Biden: ‘Meneer, u heeft wat geheime overheidsdocumenten laten liggen. Laat maar, ik verstop ze wel op een veilige plek, hij weet niet hoe dat moet’ (een paar maanden eerder werden er geheime stukken gevonden in Bidens garage).
Vooral Biden en rechtse Fox News-commentatoren zijn het mikpunt van spot tijdens het half uur durende optreden. Aan het einde wordt het ineens serieus: Wood Jr. vertelt dan hoeveel belang hij hecht aan goede journalistiek. Temeer omdat zijn overleden vader, Roy Wood Sr., als radiojournalist onder meer de Amerikaanse burgerrechtenbeweging en de Vietnamoorlog versloeg. Zijn moeder deed begin jaren zestig mee aan de gevaarlijke studentenprotesten tegen rassensegregatie. Daarover zegt Wood Jr.: ‘Wat zou er met mijn moeder en die andere demonstranten zijn gebeurd als er geen lokale journalist was geweest om hun verhaal te vertellen? Tegenwoordig is het niet anders.’
Hoewel hij vooral bekendstaat als een hilarische entertainer verdient Wood Jr. ook lof voor de reportages die hij van 2015 tot 2023 als een zogenoemde special correspondent maakte voor het Comedy Central-programma The Daily Show. De fragmenten waarin hij zijn scherpe observaties deelt over racisme en ongelijkheid in Amerika, in tijden waarin de Black Lives Matter-beweging opkwam, zijn online miljoenen keren bekeken. Het blad Forbes noemt hem zelfs ‘one of comedy’s best journalists’. Aanstaande woensdag geeft deze geliefde komiek, schrijver en presentator twee optredens in Boom Chicago in Amsterdam.
Wood Jr. heeft zijn zuidelijke accent te danken aan de staat Alabama, waar hij opgroeide in een ruige buurt van de stad Birmingham. In een interview met The New York Times vertelt hij dat hij als jongere druk ervoer om zich bij een bende aan te sluiten. Zijn strenge moeder hield hem, mede door zijn aandacht te vestigen op basketballen, op het juiste pad.
In 1996 trad hij in de voetsporen van zijn vader en ging hij televisiejournalistiek studeren in Florida. In podcasts en interviews vertelt Wood Jr. openlijk over de slechte beslissingen die hij in die periode nam. De slechtste: het stelen van creditcards in het postkantoor waar hij werkte, waarmee hij een paar broeken kocht. Hij werd opgepakt, maar op borgtocht vrijgelaten: ‘Gearresteerd worden is het beste wat me ooit is overkomen, omdat het systeem me letterlijk een schok gaf’, zegt hij hierover tegen The New York Times.
Volgens Wood Jr. had de rechter duidelijk medelijden met hem en bespaarde hij hem daarom een gevangenisstraf. Zijn reclasseringsambtenaar droeg hem op zijn comedydroom na te jagen – en zo geschiedde.
Na zijn afstuderen werkte Wood Jr. vijf jaar voor een lokaal radiostation in Birmingham, maar zijn ambities reikten stiekem verder. In 2006 besloot hij naar Los Angeles te verhuizen, waar hij als acteur en komiek voet aan de grond probeerde te krijgen. Al in datzelfde jaar werd hij geboekt voor een korte stand-up bij The Late Show (destijds met David Letterman). In 2008 dook hij op in de HBO-comedyshow Def Comedy Jam, een belangrijk platform voor zwarte comedians.
Verrassend: de makers van The Daily Show, toen nog onder leiding van Jon Stewart, wezen hem na een auditie in 2008 de deur. Hierna verdween Wood Jr. een beetje van de radar: nu en dan dook hij op tijdens een comedyfestival en hij speelde drie jaar lang een bijrol in de flauwe sitcom Sullivan & Son. Het tij keerde toen de presentatie van The Daily Show in handen kwam van de Zuid-Afrikaanse Trevor Noah, die Wood Jr. wel aannam. De twee maakten in 2015 gelijktijdig hun debuut op Comedy Central.
Vaak trokken Noah en Wood Jr. gezamenlijk ten strijde, zoals toen de Oscaruitreiking in 2016 in hun ogen te wit was (#OscarsSoWhite was op dat moment trending op Twitter). En in een van de meestbekeken fragmenten van The Daily Show (10 miljoen views) zien we Wood Jr. met zijn collega Jordan Klepper een diversiteitstraining volgen bij een politie-eenheid. Ze interviewen ook een agent uit Wisconsin, die voor de camera toegeeft dat álle agenten vooroordelen hebben.
Sinds zijn doorbraak bij The Daily Show maakte de komiek maar liefst drie stand-upshows voor Comedy Central. Op Disney Plus verscheen eerder dit jaar zijn vierde, Lonely Flowers, waarin hij meer dan ooit zijn zorgen uit over de groeiende eenzaamheid en hufterigheid in de samenleving, wat hij grotendeels wijt aan nieuwe technologie. De oplettende kijker zal hem verder in kleine rollen in series als Better Call Saul en Only Murders in the Building hebben gezien.
Daarnaast produceerde Wood Jr. de documentaire The Neutral Ground (2021), die gaat over het weghalen van ‘racistische’ standbeelden in de zuidelijke staten van Amerika. Zoals dat van generaal Robert E. Lee, die tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) het leger van de Geconfedereerde Staten leidde. Kortweg: de Confederatie, die voorstander was van het behoud van zwarte slaven.
Zoals hier discussies worden gevoerd over het weghalen van standbeelden van VOC-leiders, zoals Jan Pieterszoon Coen, zo lopen in de Verenigde Staten de gemoederen op door beelden die de Confederatie eren. Niet geheel verrassend: president Trump vindt dat de standbeelden moeten blijven. Evenals de Confederatie-vlag: volgens de president representeert die simpelweg het zuiden van de VS en heeft hij niets met racisme te maken (hoewel het voornamelijk extreemrechtse witte supremacisten zijn die ermee wapperen).
Ook in zijn eerste Comedy Central-special Father Figure (2017) bespreekt Wood Jr. of ze in de VS die Confederatievlag moeten verbieden. Uiteraard is hij geen voorstander van dit racistische symbool. Maar dan beseft hij: ‘Als we de vlag verbieden, hoe kom ik er dan achter wie de gevaarlijke witte mensen zijn?’
Wood Jr.’s documentaire, die werd genomineerd voor een Emmy, illustreert wat hij met zijn werk wil bereiken: hij wil niet louter mensen laten lachen. Aan The New York Times vertelt hij dat hij zijn publiek óók wil laten nadenken over hoe het is om zwart te zijn in Amerika. Net als zijn vader, die stierf toen Wood Jr. 16 was en die ook continu de raciale verhoudingen in Amerika aan het observeren was.
Of het nu gaat over populaire cultuur, zoals de Oscars, of over politiegeweld tegen zwarte mannen, Wood Jr. weet zijn vaak progressieve ideeën altijd ijzersterk te verwoorden en te verpakken in bijtende humor. Wat dat betreft sluit de Engelse satirische BBC-panelshow Have I Got News for You
naadloos bij zijn comedystijl aan. Sinds 2024 mag hij wekelijks voor CNN de gelijknamige Amerikaanse versie presenteren, waarin hij met vier gasten de huidige politiek in Washington met genoegen ridiculiseert.
Ondertussen lijkt het vaderschap Wood Jr. langzaam te pushen om meer over zichzelf te delen. Zo bracht hij eerder dit jaar zijn memoires The Man of Many Fathers uit, waarin hij ook levenslessen deelt van verschillende mannen die hem hebben gevormd.
In een interview met het ABC-nieuwsprogramma Good Morning America vertelt de comedian dat hij het boek schreef omdat hij onder meer de relatie met zijn eigen vader wilde onderzoeken. Maar zijn voornaamste drijfveer de laatste jaren is zijn eigen zoon, van wie hij hoopt dat die dankzij alles wat Wood Jr. achterlaat ‘erachter kan komen wie hij is’.
Roy Wood Jr. treedt 3 december op in Boom Chicago in Amsterdam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant