Zwitserland stemt vandaag over de invoering van een erfbelasting van 50 procent op dat deel van een vermogen dat de 50 miljoen Zwitserse frank overstijgt. De aanvragers van het referendum willen dat de opbrengst naar het bestrijden van klimaatverandering gaat.
is economieredacteur voor de Volkskrant en schrijft over de woningmarkt.
Het referendum zorgt al enige tijd voor onrust in Zwitserland. Alleen al práten over belastingverhoging zou rijke ingezetenen kunnen wegjagen naar fiscaalvriendelijker plekken, is de vrees in de financiële sector. In de Financial Times noemt vermogensadviseur Georgia Fotiou de timing van de volksraadpleging ‘verschrikkelijk’.
Zwitserland hoopt mobiele rijken op te kunnen vangen uit het Verenigd Koninkrijk, waar de Labour-regering eerder dit jaar de belastingvrijstelling op inkomen uit het buitenland schrapte. Zwitserland voelt wat betreft de opvang van fiscale vluchtelingen al enige tijd concurrentie van landen als de Verenigde Arabische Emiraten, die niet of nauwelijks belasting heffen op grote vermogens.
Peter Spuhler, een van de rijkste Zwitsers en eigenaar van Stadler Rail spoorvoertuigen, noemde het referendum in dezelfde krant ‘een ramp voor Zwitserland’. Het zou zijn erfgenamen meer dan 2 miljard euro aan erfbelasting kunnen gaan kosten.
De jongerenafdeling van de centrum-linkse SP (Juso) verzamelde meer dan 100 duizend handtekeningen, de drempel voor de aanvraag van een referendum. Volgens hen ‘erven de superrijken het vermogen en wij de crisis’. Met hun vervuilende ondernemingen en een levensstijl met superjachten en privéjets zijn de meest vermogenden volgens hen de hoofdschuldigen aan de opwarming van de aarde.
Zwitserland kent geen nationale erfbelasting. Een eventuele heffing wordt overgelaten aan de 26 kantons, de bestuurlijke eenheden waarin het land is verdeeld. Daarvan heffen er 24 een zeer bescheiden aandeel. In bijna alle kantons zijn partners en kinderen van de overledene geheel vrijgesteld van erfbelasting.
De Juso gaat uit van een belastinggrens van 50 miljoen frank, omgerekend zo’n 54 miljoen euro. In een rekenvoorbeeld van de jonge socialisten zou van een erfenis van 70 miljoen frank de helft van het bedrag boven de 50 miljoen naar de landelijke belastingdienst gaan. Erfgenamen zouden dus 60 miljoen overhouden.
Binnen moederpartij SP is er steun voor het voorstel. Nationaal SP-bestuurder Cédric Wermuth zegt: ‘Dit idee is niet radicaal. De maatschappelijke ongelijkheid is dat wel. Geen erfgenaam heeft iets gedaan voor zijn erfenis.’ Andere invloedrijke SP-ers, zoals de econoom János Blum, waarschuwen echter. Erfgenamen zouden bijvoorbeeld hun familiebedrijf moeten verkopen om de erfbelasting te kunnen betalen. Zo zouden vertrouwde Zwitserse bedrijven in handen kunnen vallen van buitenlandse investeerders.
Ondanks alle publiciteit lijkt het referendum ‘Initiatief voor de toekomst’ kansloos. Enkele peilingen geven aan dat circa driekwart van de stemmers de voorgestelde erfbelasting zal verwerpen.
De allure van Zwitserland als veilige kluis voor grote vermogens is echter al enige tijd tanende. In 2015 gaf het land al zijn langgekoesterde bankgeheim op. Zowel buitenlandse belastingambtenaren als opsporingsambtenaren kunnen sindsdien wel inzage krijgen in weggestopt vermogen en de identiteit van rekeninghouders. In 2023 viel ook nog het onaantastbaar geachte Credit Suisse om. De bank werd al jaren geplaagd door schandalen en miljardenverliezen.
Zwitserland heeft een rijke traditie in referenda. In 2015 werd al eens gestemd over een hogere erfbelasting op vermogens van meerdere miljoenen. Ruim 70 procent van de kiezers wees dat idee toen af. Ook werd er bijvoorbeeld gestemd over het homohuwelijk (voor), een boerkaverbod (voor) en de verhoging van de pensioenleeftijd van vrouwen, om die gelijk te trekken met die van mannen (voor).
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant