Thijs Boontjes Muzikant Thijs Boontjes wil zichzelf graag nomineren als voorzitter van de dunne-boeken-fanclub. Hij herlas Kaas (1933) van Willem Elsschot.
,,Sommige mensen vinden het heerlijk om boeken te lezen die helemaal zijn opgefluft qua schrijfstijl, met veel bijzinnen en bijvoeglijke naamwoorden. Daar ben ik niet van. Ik wil kort en krachtig. Daarom is Kaas van Willem Elsschot echt een van mijn lievelingsboeken: dit boek is zo idioot goed gelukt. Ik heb het de hele tijd met een glimlach op mijn gezicht gelezen.
In Kaas schuilt iets dat iedereen kent: de wens iets hoger op de ladder te komen, het verlangen naar een grootser en meeslepender leven. Het hoofdpersonage, Frans Laarmans, gaat dat najagen, maar op de compleet verkeerde manier. Hij besluit kaashandelaar te worden, maar is ondertussen alleen maar bezig met het uitzoeken van het juiste briefpapier. Laarmans is aan de ene kant enorm onzeker omdat hij geen idee heeft hoe hij zijn gedroomde kaasimperium kan verwezenlijken, maar aan de andere kant klopt hij zichzelf helemaal op. Hij moet en hij zal. Die innerlijke strijd, dat is echt smullen.
De eerste keer dat ik het boek las was ik twintig. Ik vereenzelvigde mezelf toen veel meer met de hoofdpersoon; met de puinhoop en de ellende die hij van zijn leven maakt. En hoe hemelbestormend en tegelijk onzeker iemand in één persoon kan zijn. Die onzekerheid had ik op die leeftijd ook ontzettend, maar ik had ook een hele grote bek. Ik was pretentieuzer dan ik nu ben, was zoekender. Nu kan ik veel rustiger bekijken wat voor idioot Laarmans is, en vind ik mezelf ook een minder grote idioot geworden. Wat dat betreft ben ik ontzettend opgeknapt van deze herlezing.
Nu vond ik het heerlijk om de hele puinhoop zich te zien voltrekken. Laarmans is het grootste slachtoffer van zijn eigen geestdrift. Al zijn slechte ideeën zie je al van verre aankomen. Maar ergens is het ook een onzekere schattebout. Met zijn kaas.
Antiheldenboeken staan bij mij hoog in de pikorde. Met een goede antiheld voel je je gelijk wat beter over jezelf. In het leven spiegel je je continu aan mensen. En dat zijn altijd diegenen die meer succes hebben, net iets knapper zijn, of succesvoller. Maar je kunt je natuurlijk veel beter spiegelen aan alles wat er een beetje onder je is. Dat maakt het leven een stuk dragelijker. En je moet het leven een beetje dragelijk maken, daarom lees ik ook korte boeken.
Het is fijn als je een boek openslaat dat het einde al in zicht is. Mijn grens ligt denk ik bij 350 pagina’s. Dat is de tijd die ik een boek gun om met mij door te brengen. Iedereen is bijvoorbeeld razend enthousiast over Max, Mischa & het Tet-offensief. Ruim 1200 pagina’s: ik zal dat nooit meemaken, daar ga ik gewoon écht niet aan beginnen.
Elsschot heeft voor mij bewezen: je kunt een héél goed boek schrijven, met heel weinig. Alles – elke zin, elk woord – is raak. Hij durfde het zelf volgens mij geen roman te noemen, maar dat is het wel. Want alles zit erin. Je moet gewoon alle opsmuk het raam uitgooien.
Films zijn tegenwoordig vaak ook veel te lang. Daar kan ik echt boos over worden. Dan ga ik naar de bioscoop en dan denk ik: dit had eruit gekund, en dit, en dit. Dan was de film niet alleen beter geweest, maar dat had mij ook tijd bespaard. Muziek idem dito. Ik maak graag korte liedjes. Boven de vier minuten vind ik het echt flauwekul worden, het liefst houd ik een lied onder de twee-minuut-dertig.
Als ik Kaas lees, word ik ook ambitieuzer wat betreft mijn eigen teksten. Ik wil een lied terugbrengen tot de essentie. Dat het lied bondig is, en verder geen gelul.”
In de rubriek ‘Teruglezen’ vertellen boekenliefhebbers over een werk dat in het verleden veel indruk op hen heeft gemaakt.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Het laatste boekennieuws met onze recensies, de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC