Kirill Dmitriev, Vladimir Poetins onderhandelaar, bouwt al vanaf dag één van Donald Trumps eerste presidentschap aan een persoonlijke relatie met diens getrouwen. Jared Kushner, Trumps schoonzoon, lijkt de belangrijkste. Steeds is de vraag: wat valt er economisch te halen?
is economieredacteur. Hij schrijft over het grote geld en corruptie.
Rond half drie ’s nachts op 9 november 2016, Hilary Clinton heeft zojuist haar verlies in de Amerikaanse verkiezingen erkend, krijgt Kirill Dmitriev in Moskou een berichtje van een Russische kennis die in New York het WK schaken bijwoont. ‘Poetin heeft gewonnen!’, leest hij.
Dmitriev, hoofd van het Russische staatsinvesteringsfonds en vertrouweling van de president, stuurt daarop een berichtje naar een lid van de Trump-campagne. Hij wil, vanwege de ‘fantastische uitslag’, zo snel mogelijk met ‘sleutelfiguren’ van de aanstaande regering spreken. Diezelfde dag zit hij in het vliegtuig naar New York.
Nu, negen jaar later, is Dmitriev de belangrijkste diplomaat van het Kremlin. Hoewel hij en zijn fonds sinds 2022 sancties opgelegd hebben gekregen en hij dus niet naar westerse landen kan reizen, is hij degene die in oktober in Miami het 28-puntenplan voorstelde aan de Amerikaanse onderhandelaar Steve Witkoff. Trump omarmde dat plan als ‘vredesplan’ voor Oekraïne.
Maandag zit Dmitriev weer met Witkoff om tafel, nu in Moskou. Wie er waarschijnlijk ook bij is, net als in Miami: Jared Kushner, schoonzoon van Trump, die altijd daar is waar deals voor Trump gesloten kunnen worden.
Dmitriev en Kushner zijn geen diplomaten. Ze zijn investeerders. Wat zij delen is een voorliefde voor zaken waarmee geld te verdienen valt. Dat verklaart punt 14 van het vredesplan: de VS zullen profiteren van de reconstructie van Oekraïne (ze willen de helft van de winst) en er komt een Amerikaans-Russisch ‘investeringsvehikel’ voor ‘gezamenlijke projecten’. Vrede is voor Trump ook gewoon een transactie.
Het plan was direct bekokstoofd door team-Poetin en team-Trump. Aan Russische kant wekt dat misschien geen verbazing, aan Amerikaanse kant wel. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zou tegenover enkele senatoren zelfs erkend hebben dat het ‘geen plan van de regering’ was. Later ontkende hij dat.
Zo lijkt Dmitriev steeds meer de vruchten te plukken van de zaadjes die hij vanaf 9 november 2016 plantte. ‘We willen weer beginnen met het herstellen van onze relatie, in een tempo dat voor jullie comfortabel is’, zegt Dmitriev die dag tegen George Nader, een oliemannetje van Trump.
‘We begrijpen alle gevoeligheden en hebben geen haast.’ Hij is van plan naar de opening van het WK schaken te gaan en vraagt Nader of het mogelijk is om iemand uit het Trump-kamp te ontmoeten, om ‘te gaan bouwen aan de toekomst’. Hij vraagt specifiek naar Kushner.
Al deze details zijn te lezen in een in 2019 verschenen rapport van Robert Mueller, de ex-baas van de FBI die de inmenging van de Russen in de Amerikaanse verkiezingen heeft onderzocht. De rol van Dmitriev heeft nooit veel aandacht gekregen.
Kushner komt voor zover Mueller heeft kunnen achterhalen niet naar het schaaktoernooi, maar Dmitriev komt later die maand wel in contact met Rick Gerson, een hedgefondsbelegger en goede vriend van Kushner. De Rus vertelt dat hij ‘een verzoeningsplan’ moet opstellen om de relaties tussen de VS en Rusland te herstellen, waarvan ook joint ventures tussen het Russische fonds en de Amerikanen deel moeten uitmaken. Hij vraagt ook aan Gerson om een en ander door te sturen aan Kushner.
In januari mondt dit uit in een document van twee pagina’s met vijf punten. Punt 3: het ontwikkelen van ‘win-win’-investeringsinitiatieven. Gerson stuurt het stuk op 18 januari 2017 aan Kushner. Zo begint hun relatie.
Gedurende Trumps eerste termijn praten Dmitriev en Kushner over potentiële Amerikaanse investeringen in Rusland, maar die komen nooit van de grond. Het lijkt erop dat ze elkaar nu, rond Oekraïne, gevonden hebben.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant