De tijden zijn veranderd. Bij Tech901, een non-profitorganisatie die al tien jaar regionaal programmeurs en andere IT-specialisten opleidt en plaatst, vragen bedrijven nauwelijks nog om kandidaten op instapniveau. "Het is rampzalig", zegt CEO Aaron Lamey, die een groene stropdas met een printplaat draagt, over het gebrek aan programmeursbanen: "We kunnen niet de hele generatie in de steek laten." Toch proberen ze het voor nieuwkomers makkelijker te maken om te beginnen met cursussen en certificaten.
In het centrum van Memphis traint een handvol instructeurs van Tech901 jaarlijks zo'n 400 mensen; meer praktisch, hands-on, niet zoals een universiteit, zegt Lamey. "Maar de gouden eeuw van 'trained on the job' lijkt voorbij." Specialisten zijn minder gewild dan generalisten die diverse digitale tools zoals AI kunnen gebruiken om het ene probleem op te lossen en vervolgens door te gaan naar het volgende. De twee specialistische cursussen aanstaande donderdagavond worden echter nog steeds goed bezocht – wat mogelijk ook te danken is aan het verleidelijke pizza-aanbod in de open keuken.
Lamey en zijn collega's van Tech901 ervaren in Tennessee aan den lijve wat er in de hele sector gebeurt en mogelijk ook de bredere Amerikaanse economie zal beïnvloeden: AI en de bijbehorende tools revolutioneren delen van de arbeidsmarkt. Sinds de introductie van ChatGPT begin 2023 is 13 procent van de banen verdwenen in de getroffen sectoren, zoals klantenservice, accountancy en softwareontwikkeling, door het gebruik van AI voor beginnende professionals tussen de 22 en 25 jaar, volgens een onderzoek van Stanford University.
De economie verkeert in een impasse; de huidige groei is voornamelijk te danken aan investeringen van grote AI-bedrijven in nieuwe datacenters. De realiteit voelt aan als achteruitgang, onzekerheid en een dreigende crisis. Medio november beoordeelde 76 procent van alle kiezers de economie negatief, volgens een enquête van het conservatieve televisienetwerk Fox News.
De veranderingen reiken veel verder dan IT-beroepen, schrijven onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology; volgens hun recente onderzoek vormen ze slechts "het topje van de ijsberg". In de VS kan momenteel ongeveer twaalf procent van alle banen worden uitgevoerd door kunstmatige intelligentie (AI). De onderzoekers noemen dit cijfer de "Iceberg Index ", die de theoretische impact van de huidige AI-mogelijkheden op werknemers in de IT, financiën, gezondheidszorg en andere sectoren weergeeft.
In een simulatie van de gehele Amerikaanse arbeidsmarkt onderzochten onderzoekers de banen van 151 miljoen mensen met 32.000 vaardigheden en vergeleken deze met die van meer dan 13.000 AI-tools. Het resultaat: theoretisch zouden miljoenen banen door AI kunnen worden overgenomen, wat de economie $ 1,2 biljoen aan lonen zou besparen – bijna twaalf procent van de totale salarissen van werknemers.
Dit is ook de oorsprong van de procentuele waarde van de ijsbergindex: deze geeft aan hoeveel arbeid, en dus salarissen, verloren zouden gaan als AI alle taken zou mogen uitvoeren waartoe ze nu in staat is. Of dit daadwerkelijk gebeurt, is een andere vraag, aangezien dit afhangt van andere factoren: de bedrijfsstrategieën van de betreffende bedrijven, maatschappelijke acceptatie en politieke kaders. Met andere woorden, het feit dat AI een taak kan overnemen die mensen uitvoeren, betekent niet dat dit ook daadwerkelijk gebeurt. En het betekent ook niet per se dat dit op de lange termijn negatieve gevolgen zal hebben voor de arbeidsmarkt.
Traditionele indicatoren zoals het bbp, inkomen en werkloosheidspercentage tonen elk minder dan vijf procent van het risico dat AI met zich meebrengt, leggen de onderzoekers uit. Daarom zijn nieuwe indices zoals hun ijsbergindex nodig om deze nieuwe factor te benadrukken. Ze bevelen hun analytische model ook aan bij beleidsmakers en bedrijfsleiders om risico's te beoordelen en investeringsbeslissingen te nemen.
In een peiling van Fox News beschreef 60 procent van de kiezers hun huidige financiële situatie als "niet goed" of "slecht". Dit komt deels door de hoge kosten van levensonderhoud, die zij nu wijten aan de Amerikaanse president Donald Trump in plaats van aan zijn voorganger, Democraat Joe Biden. Republikeinen vrezen daarom een grote verkiezingsnederlaag bij de congresverkiezingen van volgend jaar. In november 2026 kiest de VS een derde van de senatoren en alle leden van het Huis van Afgevaardigden.
Veel analisten geloven dat de investeringshausse in infrastructuur het begin is van een enorme productiviteitsboost. Er heerst echter aanzienlijke onzekerheid onder consumenten en bedrijven buiten de technologiesector. Sommige bedrijven wijzen op het onvoorspelbare tariefbeleid van het Witte Huis, anderen op interne herstructurering of noodzakelijke investeringen in AI. De arbeidsmarkt stagneert.
Ook vanuit de AI-industrie klinken waarschuwende geluiden.
Vooral in de technologiesector schrappen bedrijven banen en ontslaan ze al werknemers: HP kondigde tot 6.000 ontslagen aan, internetprovider Verizon 13.000, Amazon schrapt 14.000 banen, oftewel ongeveer 4 procent, Intel krimpt zijn personeelsbestand met 15 procent en Microsoft heeft 15.000 ontslagen aangekondigd voor dit jaar. Meta-CEO Mark Zuckerberg kondigde plannen aan om 5 procent van het personeelsbestand te ontslaan, wat neerkomt op ongeveer 4.000 werknemers. Zuckerberg verwacht dat IT-engineers die programmeren binnenkort vervangen kunnen worden door AI.
Zelfs binnen de AI-industrie worden waarschuwingen afgegeven over de potentiële impact van de nieuwe technologie en de snelheid van verandering. Het gaat niet langer alleen om tools die taken ondersteunen, maar ook om zogenaamde agents – AI's die zijn uitgerust voor specifieke functieprofielen en met elkaar kunnen communiceren. "Het zal tien keer groter zijn dan de Industriële Revolutie – en misschien wel tien keer sneller", voorspelde Demis Hassabis, oprichter van Google's DeepMind, in augustus: "We bouwen niet langer alleen tools. We bouwen entiteiten die ons overbodig kunnen maken." Hassabis benadrukte echter dat de toegenomen productiviteit en de daaruit voortvloeiende welvaart eerlijk moeten worden verdeeld.
Dario Amodei, oprichter van het AI-bedrijf Anthropic, schat dat AI binnen vijf jaar de helft van alle instapfuncties zal elimineren, wat mogelijk zal leiden tot een werkloosheid van 10 tot 20 procent in de VS. Hij verwacht banenverlies in de technologie-, financiële, juridische, consultancy- en andere sectoren. CEO's van veel andere bedrijven hebben soortgelijke zorgen geuit. Om het nog dramatischer te stellen: het Amerikaanse mediakanaal Axios schreef in mei dat er zelfs tijdens Trumps presidentschap een "banenbloedbad" zou kunnen ontstaan. De huidige termijn van de Republikeinen loopt af in januari 2029.
Source: Fok frontpage