Op de basisschool, of in ieder geval de basisschool waar mijn kinderen naartoe gaan, zijn ze opgehouden met cijfers uitdelen. Zelfs een ‘voldoende’ of ‘nog niet voldoende’ is verboden.
In plaats daarvan maken ze op het online platform MijnRapportfolio gebruik van wijzertjes, die zowel kind als leraar over het kind invult. Boven de wijzertjes staan louter existentiële kwesties zoals als ‘ik kan me goed concentreren’ of ‘ik help anderen‘. Voorafgaand aan het oudergesprek vul je samen met je kind die wijzertjes in.
Dat is nogal een exercitie met een zesjarige die moet bepalen of hij ‘netjes omgaat met de materialen’ of ‘doorzet als iets niet direct lukt’, terwijl hij zich in het dagelijkse leven vooral afvraagt hoe vaak je om je as kan tollen zonder over te geven. (Antwoord: achtenveertig keer, misschien is hij toch een doorzetter.)
Tijdens het oudergesprek onthult de leraar wat hij of zij heeft ingevuld bij de wijzertjes, en natuurlijk verschilt dat regelmatig. En omdat ieder wijzertje over gevoelens en sociale vaardigheden gaat, kan dit voor het kind best verwarrend zijn. Misschien vindt het van zichzelf dat hij ‘zijn best doet op school’, en vindt de leraar dat plotseling helemaal niet. Dan is de vraag: wie heeft gelijk? De leraar die ziet dat het kind er met de pet naar gooit, of de leerling die heel hard zijn best doet om erbij te blijven, maar – ik noem maar wat – het nu eenmaal niet echt kan helpen dat er af en toe een droom zijn hoofd in schiet?
Daar kom je niet achter, omdat het kind nog helemaal de woorden of de overtuigingskracht niet heeft om zulke ingewikkelde kwesties te kunnen bespreken en omdat het gesprek dóór moet, want er zijn nog twintig wijzertjes te gaan.
Het effect is dat ieder oudergesprek, waar het kind per definitie bij aanwezig is, niemand echt wijzer maakt. Het kind valt gedurende de tien minuten vaak stil, overdonderd door de gesprekken die uit de wijzertjesparade volgen, die zwalken tussen therapiesessies en schoolse terechtwijzingen. Aan het einde van het tienminutengesprek blijft bij de ouders niet veel anders over dan een vreemd brouwsel van interpretaties van het karakter van het kind en de onbeantwoorde vraag: hoe gáát het nou eigenlijk met het schoolwerk?
Deze methode poogt natuurlijk gehoor te geven aan een nieuwe tijd, waarin we ieder individu willen respecteren als een vat vol tegenstrijdigheden. Tegelijkertijd vermoed ik dat de gesprekken óók op deze manier zijn ingericht om te voorkomen dat ouders doldraaien in prestatiedrang, en daarbij de leraar als hun persoonlijke werknemer beschouwen, die opgejaagd en aangevuurd mag worden in het klaarstomen van jouw oogappeltje voor een succesvol leven.
Maar toch. In klassen met dertig kinderen is het niet wenselijk om van leraren te vragen dat ze in staat zijn om het kind fundamenteel te doorgronden om vervolgens – en dit verschilt per leraar- aan te kondigen het kind óf met ijzeren hand door de trechter van het schoolsysteem te zullen duwen óf juist te trachten het kind in vrijheid te laten zwemmen. In die zin is MijnRapportfolio even vervelend voor de leraar: ook die wordt te veel gedwongen een verklaring af te leggen over functioneren en motivaties.
Het kan zo veel makkelijker. Schrijf op hoe het gaat met spelling en ruimtelijk inzicht. Monitor als er sociaal-emotionele problemen rondom het kind (dreigen te) ontstaan. Laat ouders toch maar een héél klein beetje meer toe, of praat soms met ze zonder het kind erbij. En deel eens een cijfer uit. Dat kan iedereen best aan.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC