Moord op Ryan In de strafzaak tegen de vader en de broers van de in de Oostvaardersplassen gevonden Ryan heeft het OM respectievelijk 25, 20 en 20 jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf geëist. „Ryan kwam voor veiligheid naar Nederland, maar veilig was ze nooit.”
Onderzoek bij de plaats delict in de Oostvaardersplassen.
Ryan was nog maar een kleuter toen zij in 2011 haar dorp in Syrië moest verlaten. Vanwege de burgeroorlog was het te gevaarlijk geworden. Zoals veel Syrische vluchtelingen verbleef ze eerst een poos in Turkije, in 2016 reisde het gezin door. Ze kwamen in het Friese Joure terecht, waar ze uiteindelijk met vader, moeder en zeven broers en zussen woonde. Maar Ryans toekomst in Nederland stopte al in 2024, ze was net achttien. Haar lichaam werd gevonden in een moeras in de Oostvaarderplassen. „Handen en voeten vastgebonden met ducttape, achtergelaten als een voorwerp”, zegt officier van justitie A. Loots vrijdag in de rechtbank van Lelystad. „Ryan kwam voor veiligheid naar Nederland, maar veilig was ze nooit.”
Haar inmiddels 25-jarige broer Muhanad al N. en 23-jarige broer Mohamed al N. staan terecht voor moord in vereniging. Zij worden ervan verdacht dat zij samen met hun 53-jarige vader Khaled al N. een einde aan Ryans leven hebben gemaakt. Tegen de broers, die allebei betrokkenheid bij de moord ontkennen, is in de rechtbank van Lelystad vrijdag een onvoorwaardelijke straf geëist van twintig jaar. Khaled krijgt, als hij zou worden uitgeleverd aan Nederland, een straf van 25 jaar, ook onvoorwaardelijk.
De broers horen het onbewogen aan en worden door agenten terug begeleid naar de gevangenis, waar ze al 543 dagen vastzitten.
Vader Khaled is niet aanwezig in de rechtbank omdat hij is gevlucht naar Syrië. Hij heeft donderdag in de rechtbank via zijn advocaat wel bekend dat hij zijn dochter heeft gedood, maar dat hij het voor de broers verborgen heeft gehouden. Volgende week zullen de advocaten van Muhanad en Mohamed nog reageren op de eis van het OM en op 5 januari is de uitspraak gepland.
In de rechtbank reconstrueert het openbaar ministerie op vrijdag wat er voorafging aan Ryans dood.
Ryan was „extravert, temperamentvol, open en vrolijk”, zegt de officier van justitie. Ze „worstelde” in toenemende mate met de opvattingen van de familie die niet stroken met „de westerse vrijheden van Nederland”. Sinds 2022 verbleef Ryan meermaals in instellingen omdat het thuis niet ging, ze werd mishandeld en leek soms suïcidaal. Ze is ook eens uit huis geplaatst vanwege een risico op „eergerelateerd geweld”. Steeds kwam ze zelf weer terug naar huis. Haar vriendjes werden door haar vader en broers hard aangepakt. Op haar achttiende nam ze haar eigen leven in handen. Volgens een getuige die door de officier van justitie wordt geciteerd, zei ze al eens tegen familieleden: „Het is klaar. Mijn gedachtewijze en die van jullie botsen. Het is voor mij heel moeilijk om jullie te begrijpen.” Ze wilde geen hijab meer dragen en een livestream op TikTok is de druppel. Dat vindt de familie niet kunnen.
De vader is naar zijn kinderen een „moeilijke en agressieve man”, zegt de officier van justitie. Twee van Ryans zussen leggen een verklaring af. „Hij was geen vader zoals andere vaders”, zegt een van zijn dochters. „We leefden in spanning vanwege zijn drift. We konden niets zeggen in huis als hij er was. Dan richtte hij zijn woede op ons alsof wij schuldig waren.” Hij heeft verschillende van zijn kinderen „herhaaldelijk met de dood bedreigd”, vertelt ze. „Maar niemand had ooit kunnen denken dat dit op een dag werkelijkheid zou worden. We vragen de Nederlandse overheid om hem te arresteren zodat hij zijn verdiende straf krijgt.”
Verdachte Muhanad vraagt zich in de rechtbank af waarom de politie nooit iets gedaan heeft met meldingen over hun vader. Hij vertelt dat hijzelf nadat zijn vader hem had geslagen eens naar het politiebureau is gegaan, maar dat hij zijn verhaal niet mocht doen. „Toen ik naar een Gaza-demonstratie was stond de politie daarna wel op de stoep.”
In de appgroep Bejaarde twintigers bespraken de oudste broers – Muhanad en Mohamed – met twee zussen in de weken voorafgaand aan haar dood over de last die Ryan is geworden. „Ze heeft onze eer en eerbaarheid aangetast”, schreef een van de deelnemers, „moge god haar doden”. Een ander: „Haar doden is halal (rein)”. Er werd uitgebreid gespeculeerd over hoe dat zou moeten gebeuren. „De plant met grote bladeren in de woonkamer is giftig”, schrijft Mohamed. „We geven haar een half blad van deze.” Bij huiszoeking wordt de plant inderdaad gevonden.
De verdachten menen dat de berichten niet serieus bedoeld zijn, maar dat vindt de officier niet geloofwaardig omdat het om een groot aantal berichten gaat.
In overleg met hun vader haalden de verdachte broers Ryan op 27 mei 2024 op in Rotterdam, waar ze een paar dagen bij een kennis was. Ze vertrokken naar de Oostvaardersplassen, het laatste deel gaan ze niet meer over hoofdwegen. Vader Khaled vertrekt uit Joure. In de app-groepen van het gezin was intussen bijna voortdurend onderling contact. In de chatgroep ‘Eervolle familie’, die wordt gebruikt door vader, moeder, Muhanad, Mohamed en de twee oudste zussen, werd Ryan onder meer een „slet die de dood verdient” genoemd. Dat bericht werd verstuurd met de telefoon van de moeder, maar de officier benadrukt dat niet zeker is dat de moeder dat heeft geschreven omdat de telefoon in bezit is geweest van de vader. De broers en hun vader zijn met telefoon- en cameragegevens allemaal te koppelen aan de plaats delict. De broers ontkennen ook niet dat ze haar erheen hebben gebracht. Er is DNA-materiaal van vader Khaled onder de nagels van Ryan gevonden waardoor hij aan de moord te koppelen is, en dat is er van de broers niet. Maar, zegt officier Loots, het is duidelijk dat zij een „significante bijdrage” hebben geleverd. „Het was samenwerking in optima forma.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Het laatste nieuws en de beste stukken over de mooiste havenstad die er is
Source: NRC