Onderwijs
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Nederland lijdt aan een groot tekort aan technici. Van automonteurs tot software-developers. En dat tekort zal voorlopig alleen maar groeien, blijkt uit cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Het aantal studenten dat vorig jaar aan een technische HBO-opleiding begon is met 7,5 procent gedaald ten opzichte van 2023. Het aantal havisten en vwo’ers dat überhaupt aan een technische opleiding begint, daalt al negen jaar licht maar gestaag, schrijft Duo.
Het tekort aan technici en IT’ers is de reden waarom werkgevers grote aantallen expats aantrekken én daarvoor de middelen krijgen, bijvoorbeeld via de expatregeling die een fors fiscaal voordeel biedt aan buitenlands personeel met een bovenmodaal inkomen. Die kenniswerkers, het zijn er een paar honderdduizend, zijn onmisbaar voor IT- en adviesbedrijven en banken. Tegelijk leggen expats in sommige steden forse druk op de al overspannen huizenmarkt, de kinderopvang en het onderwijs.
Studeren doen Nederlandse jongeren massaal – in 2023 had 36 procent van de volwassenen een HBO- of universitaire opleiding afgemaakt. Vrouwen (37 procent) nog iets meer dan mannen (35 procent). Maar in de techniek liggen de verhoudingen heel anders: van de meisjes met een havo- of vwo-diploma gaat slechts 20 procent een technische opleiding doen, van de jongens 41 procent. Studies zoals geneeskunde zijn de afgelopen decennia wel fors gefeminiseerd – 70 procent is vrouw – maar technische studies worden nog altijd bevolkt door hoofdzakelijk jongens.
‘Kies exact’ en ‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’ waren eind jaren tachtig grote overheidscampagnes die jonge meisjes moesten stimuleren een bètapakket te kiezen. Zo zouden ze betere kansen hebben op de arbeidsmarkt en minder afhankelijk zijn van een man. Die campagnes hebben op de lange termijn te weinig vrucht afgeworpen. Inmiddels kun je stellen dat niet alleen de vrouw zelf voordeel zou hebben bij een betere positie op de arbeidsmarkt maar dat de economie als geheel zou profiteren van meer vrouwelijke technici.
Een sterke techsector is essentieel om de welvaart op peil te houden, zei ook de directeur van het kenniscentrum Platform Talent voor Technologie maandag in NRC. „Vrijwel alle beroepen worden technischer en digitaler”. Tegelijk kiezen veel jongeren „die graag centjes willen verdienen”, tot zijn verdriet, „voor economie en accountancy en denken ze dat er met techniek niks te halen valt. Maar dat is niet waar als je kijkt naar de startsalarissen. Alleen weten zij dat niet”.
Daarnaast zijn de demografische trends onontkoombaar: er zijn te weinig technici én in de toekomst überhaupt te weinig jongeren. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) signaleerde dinsdag dat niet alleen in Nederland, heel Europa en de VS maar ook in veel Aziatische en Zuid-Amerikaanse landen steeds minder kinderen worden geboren. Alleen Afrika en delen van Azië verwachten nog forse bevolkingsgroei – en Nederland doet er goed aan handels- en arbeidsmigratiebanden aan te halen met die landen, vindt de WRR.
Welk kabinet er ook komt, een degelijk plan voor de arbeidsmarkt van de toekomst en de instroom van migranten die de gaten zullen moeten vullen, is van groot belang. En een nieuwe campagne ‘Kies exact als je lekker wilt verdienen’, zou ook geen kwaad kunnen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC