De Italiaanse defensiebouwer Leonardo gaat een nieuw type luchtverdedigingstechnologie ontwikkelen. De ‘Michelangelo Dome’, zoals het systeem wordt genoemd, moet straks kritieke infrastructuur zoals vliegvelden beschermen tegen dreiging vanuit de lucht, zo kondigde het bedrijf donderdag aan.
Het raketschild is ontworpen om (bestaande) radar-, raket en commandosystemen met elkaar te verbinden. Met hulp van kunstmatige intelligentie moet het systeem volgens Leonardo raketten, projectielen en drones kunnen detecteren en neutraliseren, voor ze schade aanrichten.
Het systeem functioneert volgens de Financial Times op vergelijkbare wijze als het Israëlische Iron Dome, de geavanceerde ‘veiligheidskoepel’ waarmee het land het overgrote deel van de raketten die het op zich af ziet komen weet te onderscheppen. Op Europese bodem is een dergelijk luchtafweersysteem er op dit moment nog niet.
In verband met de dreiging vanuit Rusland schalen veel NAVO-lidstaten hun luchtverdediging op. Die ontwikkeling is in een stroomversnelling terechtgekomen nu in de afgelopen maanden in verschillende Europese landen, waaronder ook Nederland, drones opduiken rond vliegvelden en militaire infrastructuur.
Leonardo is een grote speler in de defensie- en luchtvaartindustrie, met wereldwijd meer dan 53.000 werknemers. Het Italiaanse ministerie van Economie en Financiën heeft 30 procent van de aandelen in handen. De plannen zijn volgens persbureau Reuters al gepresenteerd aan hoge Italiaanse militaire functionarissen.
De bedoeling is dat het systeem vanaf 2028 volledig operationeel is.
Het systeem functioneert op vergelijkbare wijze als het Israëlische Iron Dome, de geavanceerde 'veiligheidskoepel' waarmee het land het overgrote deel van de raketten die het op zich af ziet komen weet te onderscheppen.
Een vredesovereenkomst tussen Rusland en Oekraïne moet „concessies van de Russische kant bevatten”. Dat heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas woensdag tegen de pers gezegd na een digitaal overleg met lidstaten. Kallas zei dat „we ervoor moeten zorgen dat Rusland nooit meer aanvalt” en dat het „Russische legerbudget zou moeten worden ingeperkt om nieuwe aanvallen te voorkomen”.
Verder zei Kallas dat er „geen enkele indicatie is dat Rusland klaar is voor een wapenstilstand”. Om de druk op het land op te voeren moeten er meer sancties worden ingevoerd en de financiële steun aan Oekraïne omhoog, aldus Kallas.
In het 28-puntenplan dat Rusland en de Verenigde Staten vorige week presenteerden, stond juist dat Oekraïne zijn leger zou moeten inperken tot maximaal 600.000 militairen. Verder zou Oekraïne gebied moeten inleveren, geen NAVO-lid mogen worden en op korte termijn nieuwe presidentsverkiezingen uitschrijven. Zondag vond overleg tussen de Verenigde Staten, Oekraïne en Europese leiders plaats, waarbij sommige punten zijn afgezwakt. De Duitse buitenlandminister Johann Wadephul zei maandagochtend dat „alle kwesties die Europa aangaan, inclusief die betreffende de NAVO, uit dit plan zijn geschrapt”.
Kallas tijdens een persconferentie deze woensdag.
Op een moment dat Oekraïne durfde te hopen op Amerikaanse Tomahawk-raketten, adviseerde de Amerikaanse topdiplomaat Steve Witkoff het Kremlin over hoe Donald Trump juist voor een vredesdeal gepaaid kon worden. Dat blijkt uit een transcript van een telefoongesprek tussen Witkoff en zijn Russische collega Joeri Oesjakov, dat in handen is gekomen van Bloomberg.
Het telefoongesprek vond plaats op 14 oktober, drie dagen voordat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky langs zou komen in het Witte Huis om de levering te bespreken van de kruisvluchtwapens waarmee Oekraïne militaire en economische doelen diep in Rusland zou kunnen raken. Witkoff adviseerde de Russen om nog vóór die ontmoeting met Trump te bellen om hem op andere gedachten te brengen. Dat gebeurde ook: op 16 oktober belden de Russische en Amerikaanse president met elkaar. Zelensky werd een dag later opnieuw de les gelezen door een „vloekende” Trump. Over Tomahawk-raketten werd niet meer gepraat.
Hoe was Trump in zo’n korte tijd 180 graden gedraaid? Dat is niet uitsluitend op basis van het Bloomberg-stuk te reconstrueren, maar uit het transcript blijkt in ieder geval wel dat Witkoff het Kremlin tipte om de Amerikaanse president te feliciteren voor ‘zijn’ zojuist gesloten deal tussen Israël en Hamas en dat het goed zou werken om Trump een man van vrede te noemen. „Dan gaat het echt een goed gesprek worden”, zei Witkoff.
De inspanningen van Witkoff, een New Yorkse vastgoedontwikkelaar, zijn niet voor niets geweest. Inmiddels ligt er een ’28-puntenplan’ op tafel waarmee Moskou, met steun van Washington, zijn oorlogsdoelen via een vredesdeal probeert te bereiken. Volgens dat plan moet Oekraïne territorium opgeven, zijn leger inkrimpen, het Russisch invoeren als officiële taal en op korte termijn nieuwe presidentsverkiezingen uitschrijven. Op conceptueel vlak heeft het plan veel raakvlakken met het ’20-puntenplan’ dat een formeel staakt-het-vuren in Gaza bewerkstelligde. Het Kremlin reageerde woensdagochtend dat het lekken van het telefoongesprek tussen Witkoff en Oesjakov de vredesonderhandelingen ondermijnt.
Volgende week reist Witkoff naar het Kremlin voor een ontmoeting met Poetin. Hij gaat samen met Trumps schoonzoon Jared Kushner. Trump had Oekraïne eerder onder druk gezet om uiterlijk donderdag in te stemmen met het puntenplan, maar die deadline is na Europese inspanningen van tafel gehaald. „De deadline voor mij is wanneer het voorbij is”, zegt Trump nu.
Steve Witkoff (rechts) met Kirill Dmitriëv (links) in Sint-Petersburg (11 april).
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wil met meerdere Europese leiders naar het Witte Huis voor overleg over het Amerikaanse vredesplan met Rusland. Daar wil hij de gevoelige punten uit het door de VS en Rusland opgestelde 28-puntenplan bespreken met de Amerikaanse president Donald Trump. Zelensky gelooft dat de „beginselen” van het voorstel „kunnen worden uitgewerkt tot diepere overeenkomsten”, zo schrijft onder meer CNN dinsdag.
Zelensky drong eerder aan op een grotere delegatie in een videoconferentie met de zogenoemde ‘coalition of the willing’. Hij vroeg Europese leiders ook het plan voor een internationale troepenmacht in Oekraïne, bedoeld om de Oekraïense veiligheid te garanderen, verder uit te werken. Het Witte Huis heeft vooralsnog niet gereageerd op de wens van Zelensky om met Europese bondgenoten naar de VS af te reizen.
Donald Trump stuurt speciaal gezant Steve Witkoff naar Moskou voor overleg met Vladimir Poetin over het vredesplan, heeft hij dinsdag laten weten via Truth Social. Tegelijkertijd laat hij topambtenaar Dan Driscoll naar Oekraïne gaan.
Zelensky en Trump in februari in het Witte Huis.
Woensdag zullen de EU-buitenlandministers digitaal bijeenkomen om verder te spreken over een vredesplan voor de oorlog in Oekraïne. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een anonieme bron. Het overleg wordt gezien als een nieuwe poging van Europa om invloed uit te oefenen op een mogelijke vredesdeal tussen Rusland en Oekraïne.
Tot nu toe spelen met name de Verenigde Staten en Rusland een grote rol in de vredesonderhandelingen. Samen brachten de twee landen vorige week een voorstel voor een vredesplan naar buiten, dat 28 punten telt. Op dit plan kwam stevige kritiek, zowel van Oekraïne als van Europa. Het zou voor Oekraïne in feite een voorstel zijn voor capitulatie, omdat het flinke delen grondgebied zou moeten afstaan aan Rusland. Ook het Oekraïense leger moet fors inkrimpen, volgens het voorstel.
In het Zwitserse Genève, waar de VS afgelopen zondag met Oekraïne en Europese leiders om tafel zaten, is dit plan teruggebracht tot negentien punten. Het voorstel bouwt voort op het Amerikaanse plan, maar zwakt op vrijwel elk punt de concessies af die Oekraïne aan Rusland moet doen.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky hoopt de komende dagen, na „productieve en constructieve” gesprekken in Genève, een bezoek te brengen aan de Verenigde Staten om de „laatste stappen” te nemen in het sluiten van een vredesakkoord. Dat meldt de veiligheidsadviseur van president Zelensky dinsdag in een bericht op X.
Het Kremlin zegt het nieuwe vredesplan dinsdagochtend nog niet te hebben ontvangen. Sergej Lavrov, de Russische minister voor Buitenlandse Zaken, benadrukte dinsdag in een persconferentie dat een gewijzigd vredesplan nog steeds de „geest en letter” van de afspraken moet weerspiegelen die de Amerikaanse president Donald Trump met de Russische president Vladimir Poetin maakte tijdens een overleg in Alaska, afgelopen augustus.
Dinsdagochtend bleek dat de Verenigde Staten onaangekondigd gesprekken voeren over de gewijzigde vredesplannen met een Russische delegatie in Abu Dhabi. Ook zou de onderhandelaar namens de VS, Dan Driscoll, een ontmoeting hebben staan met het hoofd van de Oekraïense militaire inlichtingendienst.
De Amerikaanse president Trump en de Russische president Poetin tijdens een topoverleg in Anchorage, Alaska afgelopen augustus.
De Amerikaanse hoge defensiefunctionaris Dan Driscoll is maandag naar Abu Dhabi afgereisd voor vredesbesprekingen met Oekraïne en Rusland. Dat melden de Britse zakenkrant Financial Times (FT) en persbureau AP dinsdag. Driscoll is gelieerd aan vicepresident JD Vance, hij fungeert op het Pentagon als onderminister voor het Leger.
Maandagavond zouden de eerste gesprekken tussen Driscoll en een Russische delegatie zijn begonnen, volgens bronnen van FT. Ook zou Driscoll een ontmoeting hebben met Kyrylo Boedanov, het hoofd van de Oekraïense militaire inlichtingendienst. De samenstelling van de Russische delegatie is niet bekend. Het is ook nog onduidelijk of de drie partijen in Abu Dhabi samen, of afzonderlijk van elkaar vergaderen.
De gesprekken volgen op vredesonderhandelingen in Genève afgelopen weekend, waar Driscoll ook aan tafel zat. Daar is het 28-puntenplan voor vrede dat de VS en Rusland vorige week naar buiten brachten, teruggebracht tot een plan van negentien punten. Het eerdere plan werd door velen omschreven als een voorstel voor capitulatie, ook Europa was kritisch op dit plan.
De Amerikaanse onderhandelaar Daniel Driscoll in Genève.
Terwijl er in Genève wordt onderhandeld over een vredesplan, hebben Rusland en Oekraïne elkaar in de nacht van maandag op dinsdag bestookt met droneaanvallen. Daarbij zijn aan beide zijden doden gevallen en zijn ook meerdere mensen gewond geraakt.Rusland voerde een zware droneaanval uit op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Volgens de Oekraïense autoriteiten kwam daarbij een persoon om het leven en raakten zeven anderen gewond, meldt The Kyiv Independent. Er werden zeker twee woongebouwen geraakt en ook is de elektriciteits- en watervoorziening verstoord.Bij een Oekraïense droneaanval op de stad Taganrog in de regio Rostov vielen zeker drie doden, meldt persbureau AFP op basis van informatie van de lokale autoriteiten. Twee woongebouwen, een huis, een school, twee bedrijven en een kleuterschool liepen schade op.Ook de zuidelijkere regio Krasnodar werd getroffen door een Oekraïense droneaanval. Daarbij raakten volgens de gouverneur van het gebied zes mensen gewond en werden twintig woningen beschadigd.
Dit bericht is na eerste publicatie aangepast met een opgelopen aantal doden.
Reddingswerkers dragen een persoon uit een woongebouw in Kyiv na een Russische aanval.
De onderhandelingen over de toekomst van Oekraïne worden donderdag niet afgerond. Dat bevestigde demissionair premier Dick Schoof maandag in een telefonische toelichting aan persbureau ANP. Volgens hem is er ook geen nieuwe deadline vastgesteld.
De Verenigde Staten en Oekraïne onderhandelden zondag in het Zwitserse Genève over een 28-punten-plan voor vrede dat Washington en Moskou samen hadden opgesteld. Het plan was omstreden: in Oekraïne sprak met van een „capitulatie”.
Inmiddels is het aantal punten teruggesnoeid naar negentien. Tegenover het ANP verklaarde Schoof dat Oekraïne, de VS en de andere betrokken partijen meer tijd nodig hebben om te overleggen.
Wel zouden de Amerikaanse onderhandelaars volgens de premier inmiddels erkennen dat zij niet om EU en NAVO heen kunnen. Die instanties gaan immers over respectievelijk de door Europa bevroren Russische tegoeden en de vraag of Oekraïne tot de NAVO kan toetreden. In de eerdere Amerikaanse voorstellen stonden hierover al bepalingen, maar waren Europa en de NAVO niet geraadpleegd.
Het Russische persbureau Tass meldde maandag dat volgens Kremlin-adviseur Joeri Oesjakov „niet alle, maar veel bepalingen” van het oorspronkelijke Amerikaanse vredesplan voor Rusland „redelijk aanvaardbaar” zijn. Het Europese tegenvoorstel, dat onder andere Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk in reactie hadden opgesteld, noemde Oesjakov maandag „op het eerste gezicht volstrekt niet constructief”.
Europese leiders wonen een EU-bijeenkomst bij.
„Het is duidelijk dat kwesties die de EU rechtstreeks aangaan – sancties, uitbreiding [van de Unie] of geïmmobiliseerde activa – de volledige betrokkenheid en besluitvorming van de EU vereisen”, zei voorzitter van de Europese Raad António Costa maandag in een persconferentie. Die vond plaats na een bijeenkomst van vertegenwoordigers van de lidstaten en Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen in Luanda in Angola (waar een top met de Afrikaanse Unie plaatsvindt).
Costa sprak van een „nieuw momentum” in de onderhandelingen over vrede in Oekraïne en zei dat er in gesprekken deze zondag, tussen de Verenigde Staten, Oekraïne en Europese leiders „aanzienlijke vooruitgang” werd geboekt. „De koers is positief.”
Volgens Costa heeft de EU beloofd „Zelensky alle steun te blijven bieden die hij nodig heeft: diplomatiek, militair en economisch”.
Ook Ursula von der Leyen, die na Costa sprak, zei dat er zondag „goede vooruitgang” was geboekt in onderhandelingen over vrede in Oekraïne — mede dankzij een „efficiënte en gecoördineerde Europese bijdrage, en een sterke aanwezigheid van de Europese Unie in Genève”.
De ontmoeting van de lidstaten in Luanda heeft „bevestigd dat de steun voor Oekraïne ons verenigt”, zei Von der Leyen. „Dit gaat om de veiligheid van ons gehele continent, nu en in de toekomst.”
Ze ging even in op de inhoud van de onderhandelingen toen ze zei dat „het Oekraïense territorium en de Oekraïense soevereiniteit moeten worden gerespecteerd”. In het voorstel van de Verenigde Staten en Rusland staat dat Oekraïne flinke delen van zijn land zou moeten afstaan aan Rusland en bijvoorbeeld het leger zou moeten verkleinen. „Alleen Oekraïne kan beslissen over zijn eigen leger. De beslissing over het lot van het land is in zijn eigen handen.”
Voorzitter van de Europese Raad António Costa bij de EU-vergadering in Luanda.
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul noemt de gesprekken tussen de Verenigde Staten, Europese leiders en Oekraïne van afgelopen zondag een „groot succes”. Op de Duitse radiozender Deutschlandfunk zei Wadephul maandagochtend dat „alle kwesties die Europa aangaan, inclusief die betreffende de NAVO, uit dit plan zijn geschrapt”.
In het eerste voorstel dat de Verenigde Staten en Rusland vorige week presenteerden stond onder meer dat Oekraïne niet zou mogen toetreden tot de NAVO en dat er geen NAVO-troepen in Oekraïne gestationeerd zouden mogen worden om een eventuele vredesovereenkomst te handhaven. In een alternatief plan, zondag gepresenteerd door Europese leiders, staat dat NAVO-lidmaatschap van Oekraïne afhankelijk moet zijn van consensus binnen de organisatie zelf.
„Het was vanaf het begin duidelijk, zoals we herhaaldelijk hebben gezegd, dat er geen overeenkomst mag worden bereikt over de hoofden van Europeanen en Oekraïners heen”, zei Wadephul maandag op Deutschlandfunk. Komende dinsdag overlegt de coalition of the willing, een groep Europese landen die bereid is bij te dragen aan een garantiemacht in Oekraïne, over hun bijdrage in het geval van een staakt-het-vuren.
Minister Wadephul op een persconferentie in november.
Bij een Russische drone-aanval zijn zondagavond vier doden gevallen in de stad Charkiv, de op een na grootste stad in Oekraïne. Ook raakten zeker zeventien mensen gewond, schrijft burgemeester van Charkiv Ihor Terechov op Telegram. Hij spreekt van een „massale aanval”.
Persbureau Reuters schrijft dat vijftien aanvallen plaatsvonden in zes delen van de stad. Rusland zou zeker één woongebouw hebben aangevallen. Volgens persbureau AFP ontstond door de aanval ook brand in drie residentiële gebouwen.
Ondanks onderhandelingen over een vredesstappenplan, waarvoor afgevaardigden uit Oekraïne, Europa en de VS zondag samenkwamen in Zwitserland, valt Rusland Oekraïne bijna dagelijks aan met drones of raketten. Aanvallen op Oekraïense steden zijn vooral afgelopen jaar sterk toegenomen, schrijft The Kyiv Independent. Daarbij wordt vaak ook civiele infrastructuur geraakt, zoals woongebouwen of energievoorzieningen. Volgens de VN zijn dit jaar tot nu toe meer mensen gedood dan in 2024. Oekraïne valt oliedepots, raffinaderijen en andere faciliteiten aan in Rusland.
De moeder van dit meisje werd gedood tijdens een Russische drone-aanval.
Het Witte Huis heeft zondagavond een korte verklaring gepubliceerd over de gesprekken in Genève tussen vertegenwoordigers van onder meer de Verenigde Staten en Oekraïne. Volgens de VS waren deze gesprekken „constructief, doelgericht en respectvol”.
In de verklaring lijkt men te hinten op wijzigingen aan het 28-puntenplan. Zo stelt men dat er een „geactualiseerd en verfijnd vredeskader” is opgesteld en dat de soevereiniteit van Oekraïne volledig gehandhaafd moet worden in een akkoord.
Het Witte Huis schrijft verder dat de komende dagen verder gewerkt zal worden aan zo’n overeenkomst, onder meer met Europese partners. Opvallend is dat wordt benadrukt dat de definitieve beslissing over de uitkomst genomen wordt door de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Donald Trump.
Europese leiders hebben een aangepaste versie ingediend van het zogeheten 28-puntenplan dat de Verenigde Staten en Rusland hebben opgesteld voor een mogelijke oplossing van de oorlog in Oekraïne. Dat melden internationale persbureaus zondag. Het tegenvoorstel zou volgens een anonieme bron van persbureau Reuters zijn opgesteld onder leiding van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland.
Het voorstel van de Europese leiders bouwt voort op het Amerikaanse plan, maar zwakt op vrijwel elk punt concessies af. Vooral de beperkende voorwaarden voor de Oekraïense strijdkrachten en de territoriale overeenkomsten die in het oorspronkelijke plan staan, stuiten op verzet bij de Europese regeringsleiders.
In het document staat dat Oekraïne veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten zou krijgen die vergelijkbaar zijn met artikel 5 van het NAVO-verdrag, waarin collectieve verdediging is vastgelegd. Daarnaast zouden eventuele onderhandelingen over territoriale uitruil beginnen vanaf de huidige frontlinie, in plaats van vooraf te erkennen dat de Krim, Loehansk en Donetsk „feitelijk Russisch” zijn, zoals het Amerikaanse plan suggereert.
Ook bevat het Europese voorstel bepalingen over financiële compensatie door Rusland. Oekraïne zou compensatie moeten ontvangen, terwijl Russische tegoeden in Europa bevroren blijven totdat die betalingen zijn gedaan.
Waar het Amerikaanse plan eist dat Oekraïne belooft nooit NAVO-lid te worden, stellen de Europese leiders dat toekomstige toetreding afhankelijk moet zijn van consensus binnen de NAVO.
Verder zou het Oekraïense leger in vredestijd maximaal achthonderdduizend militairen mogen tellen. Dat zijn er tweehonderdduizend meer dan in het Amerikaanse voorstel worden genoemd.
Het Europese tegenvoorstel komt naar buiten terwijl vertegenwoordigers van de VS en Oekraïne in Genève overleg voeren over mogelijke stappen naar een einde van de oorlog. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, verklaarde zondag dat er „heel betekenisvolle” vooruitgang zou worden geboekt in de gesprekken.
De Amerikaanse president Donald Trump stelde zondag op Truth Social dat de Oekraïense leiders „nul dankbaarheid” tonen voor de Amerikaanse steun in de strijd tegen de Russische invasie. In februari verweet Trump Zelensky ook al dat hij „niet dankbaar genoeg” zou zijn. In het bericht hekelde Trump Europese landen „die nog steeds olie van Rusland blijven kopen”.
Daarop reageerde Zelensky later op zondag via Telegram: „Oekraïne is de Verenigde Staten dankbaar — elk Amerikaans hart — en in het bijzonder president Trump, voor de hulp die, te beginnen met Javelin-raketten, Oekraïense levens redt.”
Journalisten verzamelen zich op 23 november 2025 in Genève, ter voorbereiding op de besprekingen over een Amerikaans plan om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.
Het is goed dat er in Genève wordt gesproken over het 28-puntenplan dat voor een wapenstilstand in Oekraïne moet zorgen, zei demissionair premier Dick Schoof zondag tegen journalisten na afloop van de G20-top. „Elk momentum dat je kunt creëren om tot vrede te komen moet je pakken. Er gaan daar week in week uit duizenden mensen dood.”
Desondanks is het volgens Schoof niet zo dat er „tegen elke prijs vrede” moet komen. „Het plan dat er nu ligt zien wij als de basis, maar er zijn wel punten waar wij ons als Europese landen zorgen over maken. In het bijzonder dat het Oekraïense leger wordt beperkt in zijn omvang.”
Dit heeft alles te maken met veiligheidsgaranties, aldus Schoof. „Wij hebben altijd gezegd dat we Oekraïne blijven steunen, zodat ze weerstand kunnen bieden tegen de Russische agressie. We zien dat Rusland op geen enkele manier laat blijken dat het vrede wil, met de grote aanvallen op de energie-infrastructuur die het de inwoners van Oekraïne enorm moeilijk maken hun leven voort te zetten.”
Schoof vliegt zondag door naar Angola, waar aansluitend een top plaatsvindt tussen de Europese Unie en de Afrikaanse Unie. Daar zullen de delegaties worden bijgepraat over de gesprekken in Zwitserland tussen de VS, Oekraïne en de westerse landen die zich als ‘coalition of the willing’ hebben opgesteld.
Demissionair premier Dick Schoof arriveert in Johannesburg op de tweede dag van de G20-top.
Europese, Oekraïense en Amerikaanse vertegenwoordigers zijn zondag samengekomen in de Zwitserse stad Genève om te spreken over het zogeheten ’28-puntenplan’ dat de Verenigde Staten en Rusland hebben bedacht voor de situatie in Oekraïne.
Voor Oekraïne zal Andriy Jermak, stafchef van het kantoor van president Zelensky, onder meer aanschuiven bij de gesprekken. Namens de VS zijn speciaal gezant voor Oekraïne Steve Witkoff en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aanwezig.
Op zaterdag lieten meerdere Amerikaanse senatoren weten dat Rubio het plan in gesprek met hen als een „wensenlijstje van Rusland” had omschreven. Rubio en het Witte Huis ontkennen dat.
Of de Oekraïners akkoord zullen gaan is onzeker.President Volodymyr Zelensky heeft onder anderen in sterke bewoordingen afstand genomen van het plan, omdat het te veel concessies van Oekraïne vraagt.
Zo moet het land volgens punt 21 van het plan de Krim en de regio’s Loehansk en Donetsk erkennen als Russisch grondgebied. Ook zou Oekraïne in zijn grondwet moeten vastleggen dat het geen NAVO-lid wordt en zou het leger moeten krimpen tot maximaal zeshonderdduizend militairen.
Ook lidstaten van de Europese Unie zijn kritisch op het plan. Volgens persbureau Reuters zouden ze een Europees tegenvoorstel hebben opgesteld en verzonden naar Oekraïne en de VS.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft Zelensky tot en met donderdag gegeven om het verdrag te ondertekenen.
Een militair vliegtuig van Oekraïne arriveert in Genève, 23 november 2025.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, zou zaterdag een groep Amerikaanse senatoren hebben verteld dat het Amerikaans-Russische vredesplan voor Oekraïne, dat uit 28 punten bestaat, niet het Amerikaanse maar Russische standpunt weergeeft. Volgens een van deze senatoren zou Rubio het plan als Ruslands „verlanglijstje” hebben omschreven, meldt de BBC.
Reuters schrijft dat senator Mike Rounds, een Republikein uit South Dakota, tegen verslaggevers zei dat Rubio hem en andere senatoren had gebeld en meldde dat het om een voorstel ging dat de VS had ontvangen. „Het is niet onze aanbeveling, het is niet ons plan”, aldus Rounds.
In Washington werd dit snel weersproken. De Amerikaanse regering noemt de bewering van de senatoren „regelrecht onwaar”. En Rubio zelf wendde zich tot X. Daarop schreef hij dat het voorstel door Washington is opgesteld. „Het is gebaseerd op input van de Russische kant”, schreef de buitenlandminister. Net als op basis van input uit Oekraïne, zegt hij. Het plan noemt Rubio verder „een sterk kader voor de lopende onderhandelingen”.
In het plan staat onder meer dat de omvang van het Oekraïense leger beperkt zal worden tot 600.000 mensen. Ook mag Oekraïne niet bij de NAVO en zal Rusland opnieuw worden geïntegreerd in de wereldeconomie.
Zaterdag vloog Rubio naar Genève, in Zwitserland, waar zondag gesprekken over het plan zullen plaatsvinden.
Marco Rubio op 28 oktober 2025.
Vertegenwoordigers van Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Italië en de Europese Unie zijn zondag aanwezig bij besprekingen tussen Oekraïne en de Verenigde Staten over een einde aan de oorlog met Rusland. Dat melden de internationale persbureaus Reuters en AP op basis van diplomatieke bronnen.
De onderhandelingen worden de komende dagen belegd in Zwitserland naar aanleiding van het deze week geopenbaarde 28-puntenplan van de VS, zo kondigde Oekraïne zaterdag aan. Dat plan vraagt grote concessies van Kyiv.
President Volodymyr Zelensky heeft een delegatie samengesteld die de gesprekken voor Oekraïne gaat leiden. De Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff en de minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zullen deel uitmaken van de Amerikaanse delegatie. Rusland zou volgens Reuters niet aanwezig zijn.
De Europese regeringsleiders die in Zuid-Afrika bijeenkwamen voor de G20-top, verklaarden zaterdag dat ze de inspanningen van de VS voor vrede in Oekraïne verwelkomen. Tegelijkertijd uitten ze hun zorgen over het vredesplan, dat volgens hen nog „aanvullend werk” behoeft.
Daarmee doelen de leiders onder meer op het maximumaantal militairen dat Oekraïne opgelegd wordt, wat het land „kwetsbaar maakt voor toekomstige aanvallen”. Ook benadrukken de landen dat grenzen niet met geweld mogen worden gewijzigd, waarmee ze bezwaar lijken aan te tekenen tegen het plan om de Donbas op te geven.
De Europeanen zullen de VS er de komende dagen toe proberen te bewegen de grootste pijnpunten voor Oekraïne te helpen verzachten. De landen zijn volgens nieuwssite Politico koortsachtig bezig met het verzinnen van tegenvoorstellen om voor te kunnen leggen aan de Amerikaanse president Donald Trump.
Trump heeft gezegd dat Oekraïne het 28-puntenplan vóór aankomende donderdag zou moeten aanvaarden. Deze zaterdag leek hij echter toch weer ruimte te bieden voor onderhandelingen, toen hij na een vraag van een journalist op een persconferentie beklemtoonde dat het plan niet zijn definitieve bod is.
Een Oekraïense vrouw rouwde zaterdag bij de kist van haar zoon tijdens een begrafenisceremonie in Hostomel.
Europese en andere westerse regeringsleiders hebben zaterdagmiddag in een gemeenschappelijke verklaring het Amerikaanse plan voor wapenstilstand in Oekraïne verwelkomd, maar uiten tegelijkertijd kritiek op de inhoud.
De leiders noemen het plan een „basis”, waar nog „aanvullend werk” aan verricht dient te worden. Zo benadrukken zij dat het niet mogelijk moet zijn om landsgrenzen te wijzigen met militair geweld. Oekraïne zou volgens het 28-puntenplan gebieden moeten opgeven die het nu nog in handen heeft.
Er worden tevens zorgen geuit over de voorgestelde inkrimping van de Oekraïense strijdkrachten, die het land nog kwetsbaarder maken voor een mogelijke Russische aanval.
Ook benadrukken de leiders dat elke beslissing rond de Europese Unie en de NAVO eerst de goedkeuring dient te krijgen van alle lidstaten. Volgens het plan dat nu voorligt zal Oekraïne nooit NAVO-lid worden, maar mag het op termijn wel toetreden tot de EU.
De verklaring is ondertekend door Ursula von der Leyen (voorzitter Europese Commissie) en Antonio Costa (voorzitter Europese Raad) en de regeringsleiders van onder meer Canada, Japan, het Verenigd Koninkrijk en zeven Europese landen – onder wie de Nederlandse demissionair premier Dick Schoof.
De voorzitters van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen en de Europese Raad, Antonio Costa bij de G20.
Verschillende Europese regeringsdelegaties werken zaterdag koortsachtig aan een gezamenlijke reactie op het Amerikaans-Russische plan voor een wapenstilstand in Oekraïne.
In de marge van de G20-top in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg wordt al de hele dag druk overlegd over het 28 punten tellende vredesplan, dat de VS en Rusland zonder Europese inbreng opstelden. Er is haast geboden: de Amerikaanse president Trump wil voor aanstaande donderdag een reactie vanuit Kyiv op het plan, dat wordt gezien als een capitulatie voor Oekraïne.
Als eerste kwamen delegaties uit Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland samen in een informeel overleg, waarop later ook andere regeringsleiders aanschoven bij Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Antonio Costa, voorzitter van de Europese Raad. Ook premier Dick Schoof is betrokken bij deze gesprekken, zo postte hij op X.
De komende dagen vindt er in Zwitserland een topontmoeting plaats tussen hooggeplaatste Oekraïense en Amerikaanse regeringsvertegenwoordigers om de randvoorwaarden van het vredesplan te bespreken. Dat heeft Roestem Oemjerov, de veiligheidsadviseur van president Zelensky zaterdag in een bericht op Telegram bekend gemaakt
Zelensky zei zaterdagmiddag de gesprekken vol vertrouwen tegemoet te zien. „Onze vertegenwoordigers weten hoe ze de Oekraïense belangen moeten bewaken en wat er precies nodig is om een derde Russische invasie te voorkomen, wat een nieuwe klap voor Oekraïne zou zijn.”
Commissievoorzitter Ursual von der Leyen in gesprek met Antonio Costa, voorzitter van de Europese Raad.
De Russische president Vladimir Poetin heeft het deze week uitgelekte ’28-puntenplan’ voor de situatie in Oekraïne voorzichtig verwelkomd. Het Amerikaanse plan, dat via The Financial Times uitlekte en verregaande concessies zou opleggen aan Oekraïne, zou volgens Poetin „een basis voor definitieve vrede” kunnen zijn, schrijft persbureau AP.
Tegelijkertijd claimt Poetin dat het plan niet „inhoudelijk” besproken is met Rusland, maar berichtgeving van internationale media weerspreekt dat. Het plan zou zijn opgesteld door Trumps speciale gezant Steve Witkoff en de Rus Kirill Dmitriev, directeur van het Russische staatsbeleggingsfonds RDIF. Die laatste geldt als vertrouweling van Poetin.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Europese leiders hebben in sterke bewoordingen afstand genomen van het plan. Punt 21 van het plan stelt dat de Krim en de regio’s Loehansk en Donetsk worden erkend als Russisch grondgebied. Ook zou Oekraïne in zijn grondwet moeten vastleggen dat het geen NAVO-lid wordt en zou het leger moeten krimpen tot maximaal 600.000 mensen.
Poetin tijdens een speech voor de Russische Veiligheidsraad, 21 november 2025.
De Britse zakenkrant Financial Times heeft vrijdag de volledige tekst van het Amerikaans-Russische ’28-puntenplan’ voor de situatie in Oekraïne gepubliceerd. Het plan eist, zoals donderdag al via meerdere media doorschemerde, grote concessies van Kyiv. Zo zou Oekraïne grondgebied moeten opgeven en de omvang van zijn leger moeten reduceren. Ook staan er verschillende afspraken in over de NAVO en internationale veiligheid, die indruisen tegen wat president Volodymyr Zelensky wil met zijn land.
Punt 21 van het plan stelt dat de Krim en de regio’s Loehansk en Donetsk worden erkend als Russisch grondgebied. Voor de regio’s Cherson en Zaporizja zou gelden dat de huidige frontlinie wordt gehanteerd en dat de gebieden ten oosten van die lijn aan Rusland worden toegekend. De Russische president Vladimir Poetin heeft gedurende de oorlog herhaaldelijk ingezet op de volledige controle van al deze vijf gebieden. Voor Oekraïne en de meeste van zijn Europese bondgenoten is het opgeven van grondgebied niet onderhandelbaar.
Over de NAVO zegt het plan dat geen van de landen in het bondgenootschap militairen mag stationeren op Oekraïens grondgebied. Daarnaast zou Oekraïne in zijn grondwet moeten opnemen geen NAVO-lidmaatschap na te streven, en de NAVO zou in de statuten op moeten nemen Oekraïne in de toekomst niet toe te zullen laten. Daar zou tegenover komen te staan dat Rusland geen buurlanden mag invallen.
Het Oekraïense leger zou volgens het voorstel moeten krimpen tot maximaal 600.000 mensen. Op dit moment telt het leger ruim 900.000 militairen, en in totaal ruim 2 miljoen personeelsleden. Het is onduidelijk of ook ondersteunend personeel zou moeten wijken. Verder eist het plan dat Oekraïne binnen honderd dagen nieuwe verkiezingen organiseert. Vanwege de oorlog zijn de verkiezingen die in Oekraïne hadden moeten plaatsvinden in 2024 uitgesteld, dat is wettelijk zo vastgelegd.
Al deze afspraken zouden moeten worden overzien door een vredesberaad waarvan de Amerikaanse president Donald Trump de voorzitter zou worden. Bij ondertekening en terugtrekking tot de afgesproken posities zou een staakt-het-vuren direct van kracht worden. Elke overtreding daarvan zou leiden tot sancties. Het plan spreekt daarnaast van „betrouwbare veiligheidsgaranties” voor Oekraïne, zonder te benoemen waar deze garanties uit zouden bestaan.
Donderdag was een delegatie van het Amerikaanse leger in Oekraïne om over het plan te praten. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zou daar volgens onder meer de Amerikaanse nieuwssite Axios hebben gezegd bereid te zijn aan een overeenkomst te werken. Maar het is onduidelijk in hoeverre hij dit plan serieus in overweging neemt. Europese leiders reageerden overwegend negatief op het plan, zij stellen dat Oekraïne en Europa aan de onderhandelingstafel moeten zitten en dat het opgeven van grondgebied neerkomt op capitulatie aan Moskou.
Brandweerlieden actief in Zaporizja na een Russische luchtaanval (20 november 2025).
De Verenigde Staten en Rusland hebben een nieuw plan opgesteld voor de beëindiging van de oorlog in Oekraïne. Dat schrijven Amerikaanse media, waaronder The New York Times. Donderdag praten hooggeplaatste Amerikaanse legerfunctionarissen in Oekraïne met onder meer de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Het plan, dat bestaat uit 28 punten en is opgesteld zonder Oekraïne, zou vragen om grote concessies vanuit Kyiv.
Zo zou Oekraïne volgens het plan grondgebied moeten opgeven aan Rusland, waaronder grondgebied dat Rusland nog niet heeft veroverd. Ook zou het Oekraïense leger flink in omvang moeten krimpen en bepaalde langeafstandswapens moeten opgeven. The New York Times baseert zich op twee anonieme bronnen die het voorstel hebben ingezien, van wie één uit Oekraïne afkomstig is. Oekraïne heeft gedurende de oorlog herhaaldelijk aangegeven dat het opgeven van grondgebied niet onderhandelbaar is.
De concessies waar Amerikaanse media over berichten zijn vanuit Oekraïens perspectief onacceptabel.
Woensdag voerde Rusland een zeer dodelijke aanval uit op de Oekraïense stad Ternopil. Daarbij werden zeker 25 mensen gedood. Zelensky bracht diezelfde dag een bezoek aan de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Met Erdogan sprak hij over het opvoeren van de diplomatieke druk op Rusland. Binnen Oekraïne staat zijn regering onder druk door een groot corruptieschandaal rond het Oekraïense staatsenergiebedrijf. Daarvoor moesten ministers van Justitie en van Energie het veld al ruimen.
Verschillende Europese leiders hebben gereageerd op het plan, schrijft persbureau Reuters. Zo zegt EU-buitenlandchef Kaja Kallas dat een vredesplan voor Oekraïne alleen kan werken als Oekraïne en Europa aan de onderhandelingstafel zitten. Ook de ministers van Buitenlandse Zaken van Frankrijk, Polen en Zweden uiten vergelijkbare standpunten. „Het is het Rusland van Poetin dat in de weg staat van vrede in Oekraïne, zegt de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot.
Reddingswerkers houden een minuut stilte op de plek waar gisteren een flatgebouw werd getroffen door een Russische raketaanval in Ternopil, Oekraïne.
Het dodenaantal door Russische aanvallen op de Oekraïense stad Ternopil is verder opgelopen tot 25. Ook het aantal gewonden is gestegen tot 73, onder wie 15 kinderen. Dat schrijft onder meer persbureau Reuters op basis van de Oekraïense autoriteiten.
In de nacht van dinsdag op woensdag werd de Oekraïense stad Ternopil evenals meerdere andere Oekraïense regio’s aangevallen door honderden Russische drones en tientallen raketten. Buurlanden Polen en Roemenië stuurden ter ondersteuning gevechtsvliegtuigen de lucht in.
Een deel van de aanvallen vond plaats dichtbij de grens met Polen. Het Poolse leger schrijft dat detectie- en luchtafweersystemen „in de hoogste staat van paraatheid” zijn gebracht. Woensdag kondigde het land aan om tienduizend militairen in te zetten om kritieke infrastructuur te beveiligen, nadat vorige week een spoorlijn werd opgeblazen.
De aanval valt samen met een poging van Volodymyr Zelensky om vredesbesprekingen nieuw leven in te blazen. De Oekraïense president spreekt in Turkije met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan over diplomatieke druk op Rusland. Vanuit de Amerikaanse ambassade sluit een delegatie aan om „Oekraïense functionarissen te ontmoeten en te praten over een einde aan de oorlog”.
Dode lichamen in plastic zakken liggen op de grond voor een woongebouw dat zwaar beschadigd is na een Russische aanval op Ternopil, Oekraïne, op woensdag 19 november.
Polen gaat tienduizend militairen inzetten om kritieke infrastructuur te beschermen. Dat heeft minister van Defensie en vicepremier Wladyslaw Kosiniak-Kamysz woensdag bekendgemaakt, schrijft persbureau Reuters. De troepen moeten onder meer spoorlijnen gaan bewaken.
Aanleiding is een explosie van een treinspoor tussen Warschau en Lublin eerder deze week. De spoorlijn werd ook gebruikt voor de levering van hulpgoederen aan Oekraïne. Volgens Polen zit de Russische geheime dienst achter deze aanval.
Premier Donald Tusk, die op X spreekt van een „ongekende sabotagedaad”, maakte dinsdag bekend dat er twee verdachten zijn aangehouden voor de actie. Het zou gaan om twee Oekraïense die handelden in opdracht van de Russische inlichtingendienst.
Het is niet de eerste stap die Polen neemt jegens Rusland. Op maandag sloot Polen zijn laatste consulaat in Rusland. Ook kondigde het land aan vervolgstappen te onderzoeken die „niet alleen diplomatiek van aard” zouden zijn.
Zelensky schrijft woensdag op X dat hij met de Poolse premier Donald Tusk is overeengekomen om intensiever samen te werken tegen Russische sabotage. De landen gaan „op verschillende niveaus” samen optrekken om aanvallen op Poolse en Oekraïense infrastructuur door Rusland te voorkomen.
De Poolse minister van Defensie Wladyslaw Kosiniak-Kamysz houdt een toespraak tijdens de Onafhankelijkheidsdagvieringen op het Pilsudski-plein in Warschau, Polen, 11 november 2025
Polen sluit het laatste nog functionerende Russische consulaat op zijn grondgebied, gelegen in Gdańsk. Dat maakte minister van Buitenlandse Zaken Radek Sikorski woensdag bekend, meldt het lokale radiostation Polskie Radio. De maatregel volgt op de sabotage van een spoorlijn afgelopen weekend. Als het consulaat wordt gesloten, is de enige resterende Russische diplomatieke post in Polen de ambassade in Warschau.
In het weekend raakte bij het dorp Mika, ongeveer honderd kilometer ten noorden van Warschau, een spoortraject beschadigd. Daarnaast werden nabij de stad Puławy, zo’n vijftig kilometer van Lublin, elektriciteitskabels vernield. Hoewel er geen gewonden vielen, liepen reizigers vertraging op. De getroffen spoorroute speelt een belangrijke rol in het transport van westerse hulpgoederen naar Oekraïne. Volgens de Poolse premier Donald Tusk zijn twee Oekraïense staatsburgers aangehouden die zouden hebben gehandeld in opdracht van de Russische inlichtingendienst.
Sikorski vertelde aan persbureau AP dat hij Moskou bij herhaling had gewaarschuwd dat de diplomatieke en consulaire aanwezigheid verder zou worden ingeperkt als Rusland zijn vijandige activiteiten tegen Polen zou voortzetten. Met de sluiting van het consulaat in Gdańsk komt er een einde aan de Russische consulaire aanwezigheid in Polen. Eerder werden de consulaten in Krakau en Poznań al opgeheven.
Het Kremlin ontkent — zoals gebruikelijk — elke vorm van betrokkenheid bij de sabotage en spreekt van „Russofobie”. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov stelde dat de relaties met Polen „volledig zijn verslechterd” en noemde de sluiting „een gebrek aan gezond verstand”.
Het is niet de eerste keer dat Polen wordt getroffen door dit soort incidenten sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022. Vorig jaar brandde een groot winkelcentrum in Warschau volledig af. Drie Oekraïners werden veroordeeld voor hun rol in de brand, die volgens de Poolse autoriteiten eveneens in opdracht van Russische inlichtingendiensten zou zijn uitgevoerd.
De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski woont een persconferentie bij na zijn ontmoeting met de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Malmer Stenergard.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC