Vonnis In de juridische strijd rond de aardbevingsschade in Groningen heeft de staat een tussenuitspraak gewonnen. De arbitrage oordeelt dat de NAM de heffing van 1,35 miljard euro voor 2024 moet betalen.
Versterking van de wijk Opwierde in Appingedam.
De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) moet een heffing van de staat van 1,35 miljard euro betalen voor de kosten van de schadeafhandeling en versterking van huizen in Groningen, in 2024. Het Nederlands Arbitrage Instituut (NAI) heeft dat besloten in een tussentijds vonnis. Dit schrijven demissionair minister Sophie Hermans (Klimaat en Groene Groei, VVD) en Eddie van Marum, staatssecretaris Herstel Groningen (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, BBB) in een Kamerbrief.
Shell en ExxonMobil – eigenaren van de NAM – hadden de heffing aangevochten met een arbitragezaak. Ze verzochten de staat eerder om de NAM geen heffing voor 2024 op te leggen. Het bedrag is opgemaakt uit de kosten voor het afhandelen van de fysieke schade aan de huizen, immateriële schade en waardedaling en versterking van de huizen – zo schrijven Hermans en Van Marum.
De Nederlandse staat betaalt het grootste deel van de kosten voor de versterking en afhandeling van de schade. Al jaren liggen de staat en de NAM/Shell en ExxonMobil met elkaar in de clinch over het deel van de kosten dat de NAM aan de staat moet betalen. De NAM vindt dat de overheid meer huizen versterkt dan nodig. Sinds 2020 betaalt het bedrijf de facturen niet meer volledig.
De NAM begon in 2022 twee arbitragezaken over de kosten voor de schadeafhandeling en versterking. In 2024 volgde een derde zaak over de compensatie die Shell en ExxonMobil zouden willen ontvangen omdat de staat het Groningengasveld eerder sloot dan afgesproken. In 2023 stopte die gaswinning. In kleinere velden wordt nog wel gas gewonnen. Eind dit jaar werd een uitspraak verwacht in de arbitragezaak over de versterking, maar die is uitgesteld naar begin volgend jaar, aldus Hermans en Van Marum.
Inmiddels heeft de NAM 550 miljoen euro aan rekeningen niet betaald, schreven de bewindslieden afgelopen september. De NAM vindt dat het bedrijf alleen de kosten hoeft te betalen die direct te maken hebben met de gevolgen van de gaswinning. In het vonnis staat dat de kosten volgens ExxonMobil en Shell „steeds minder als oorzaak aardbevingen of veiligheidsrisico’s” hebben die te herleiden zijn tot de gaswinning. Vooral zouden ze „worden gemaakt op grond van politiek gedreven wijzigingen van beleid, wet- en regelgeving die ontevredenheid in de regio beogen te adresseren”.
Ook zou meespelen dat de overheid „een historisch gebrek aan publieke investeringen in de regio poogt recht te zetten” en tegelijkertijd „het vertrouwen in de overheid” tracht te herstellen, aldus de bedrijven.
Demissionair staatssecretaris Van Marum reageerde voorzichtig positief op het afwijzen van de claims van Shell en ExxonMobil. „Aangezien het tussentijdse vonnissen zijn, kunnen we niet vooruitlopen op volgende uitspraken en de uiteindelijke totaalvonnissen. Voor het kabinet staat buiten kijf dat de schadeafhandeling en versterkingsoperatie in Groningen onverminderd doorgaan.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC