Brand Hongkong Een verwoestende brand in zeven grote woontorens in Hongkong heeft tientallen levens gekost. De autoriteiten onderzoeken een bouwbedrijf, dat bij een renovatie van het complex onveilige materialen zou hebben gebruikt.
Zeven woontorens in een noordelijke buitenwijk van Hongkong braakten donderdag nog dikke rook uit. Bij de uitslaande brand in het wooncomplex Wang Fuk Court, dat werd gerenoveerd, zijn volgens de laatste berichten van de autoriteiten zeker 65 doden gevallen.
Een grote, uitslaande brand in een buitenwijk van Hongkong heeft tientallen mensen het leven gekost. Dit is wat we nu weten over de ramp in het district Tai Po.
Na een grote brand in zeven woontorens in Hongkong, die woensdag uitbrak, waren donderdagmiddag zeker 65 dodelijke slachtoffers geteld, onder wie één brandweerman. Nog eens enkele tientallen mensen zijn met verwondingen opgenomen in ziekenhuizen – een deel verkeert in kritieke toestand.
Gevreesd wordt dat het dodental nog flink zal oplopen: in het complex woonden bijna vijfduizend mensen, van wie er donderdag volgens de autoriteiten nog zeker zestig vastzaten in hun appartement. Het gaat nu al om de dodelijkste brand in meer dan zeventig jaar in Hongkong.
Het getroffen Wang Fuk Court, is een in de jaren tachtig gebouwd complex in het district Tai Po in de New Territories in het noorden van Hongkong, niet ver van de grens met het Chinese vasteland. Het wooncomplex omvat in totaal acht torens van 32 verdiepingen met sociale koopappartmenten, die in aanmerking komende Hongkongers met gesubsidieerde leningen kunnen aanschaffen.
De acht torens werden sinds de zomer van 2024 gerenoveerd. Nadat dinsdag in een van de flatgebouwen brand uitbrak, verspreidde het vuur zich, geholpen door de harde wind, razendsnel naar zes andere blokken.
In drie van de zeven getroffen torens woedde donderdagmiddag lokale tijd nog altijd brand. Het vuur zou inmiddels wel beheersbaar zijn geworden. In de vier andere torens waren de vlammen volgens de autoriteiten „grotendeels gedoofd”.
De meeste aandacht gaat uit naar het materiaal dat bij de renovatie van de flats is gebruikt. De Hongkongse politie onderzoekt het plastic veiligheidsnet dat over steigers was gespannen, en de piepschuimen platen waarmee de ramen van de appartementen waren afgedekt.
Die zouden niet voldoen aan de eisen voor brandveiligheid. Bewoners klaagden al maanden over veiligheidsproblemen rond de verbouwing. De arbeidsinspectie zei op donderdagmiddag dat ze op basis van die klachten vorige week nog een waarschuwing hadden afgegeven aan het bouwbedrijf dat de renovaties deed.
Donderdag werden drie medewerkers van het bouwbedrijf op verdenking van doodslag gearresteerd. In het kantoor van het bedrijf is huiszoeking gedaan.
Ook over de steigers zelf ontstond discussie. Die zijn gemaakt van bamboe, een materiaal dat in Hongkong nog altijd populair is in de bouw, omdat het goedkoop, licht en sterk is. De vraag is of de bamboe, die ook brandgevoelig is, ook een rol speelde bij de uitzonderlijk snelle verspreiding van het vuur. Autoriteiten zeggen op donderdag dat er zo snel mogelijk moet worden overgestapt op staal. Maar volgens een lokale bouwondernemer die hier onderzoek naar deed, is niet de bamboe maar het ondermaatse bouwmateriaal de boosdoener. „Dat drupt en plakt. Het is als brandbare lijm,” vertelde hij aan Hongkongs medium The Initium. Deze aannemer waarschuwde vorig jaar in een video op Facebook al voor de extreme brandbaarheid van het materiaal.
Rook en vuur slaan uit een bovenverdieping van een van de zeven woontorens van Wang Fuk Court. Vermoedelijk zijn tientallen mensen niet op tijd uit hun appartement weggekomen.
De brandweer rukte na de melding met honderden mensen uit, maar kreeg het vuur niet snel onder controle. Er kwamen video’s naar buiten van ingesloten bewoners, en veel bewoners geven aan dat het brandalarm niet is afgegaan.
Hulpverleners en brandweerlieden leverden donderdag nog altijd strijd met de vlammen. Ze hebben grote moeite mensen te bereiken die nog in hun appartementen vastzitten, omdat de gebouwen vol rook staan. Een oudere bewoner werd gered van het dak van een van de tientallen verdiepingen tellende torens.
Vijfhonderd inwoners werden opgevangen in tijdelijke centra, maar veel omwonenden, ook van aanliggende buurten, moeten zelf op zoek naar ander onderdak. In de omgeving van een opvanglocatie zocht een 52-jarige vrouw naar haar familie. In haar hand houdt ze een foto van de diplomauitreiking van haar dochter. „Zij en haar vader zijn nog niet naar buiten gekomen”, zei ze tegen een verslaggever van persbureau Reuters. „Ze hadden niet genoeg water om ons gebouw te redden.”
In een nabijgelegen buurtcentrum zijn foto’s opgehangen van overledenen. Bewoners zoeken er naarstig naar informatie over vermiste familieleden.
Hongkong kent hechte gemeenschappen, die snel in actie kwamen. Op sociale media worden gedeelde spreadsheets en andere documenten verspreid waarin mensen elkaar hulp aanbieden. Bij plaatselijke bloedbanken melden zich veel donoren.
De Hongkongse autoriteiten krijgen kritiek vanwege hun trage reactie op de klachten rond brandveiligheid in het wooncomplex. Leider John Lee zegt een onderzoek te zullen instellen naar de gevolgde procedures, en ook naar de veiligheid van andere projecten in de miljoenenstad.
Het Hongkongse anticorruptiebureau gaat het renovatieproject in Tai Po – waarmee zo’n 330 Hongkongse dollar (37 miljoen euro) gemoeid was – onder de loep nemen.
Voor de slachtoffers wordt een hulpfonds van 300 miljoen Hongkongse dollar ingesteld, maakte Lee bekend. Ook veel Chinese en Hongkongse bedrijven – waaronder Tencent, Baidu, Lenovo en PDD – stellen geld beschikbaar, net als de charitatieve stichting van Alibaba-oprichter Jack Ma.
Ook in China is op het hoogste niveau gereageerd. De voormalige Britse kroonkolonie is sinds 1997 weer formeel onderdeel van China. De condoleances van president Xi Jinping staan donderdag links bovenaan op de voorpagina van het Volksdagblad, de staatskrant die de politieke toon zet in het land. Het geeft aan dat de afhandeling van de brand op dit moment de hoogste prioriteit heeft voor de leiders in Beijing.
Zowel in Hongkong als in China domineert het onderwerp de sociale media. Naast spijtbetuigingen wordt er gedebatteerd over de oorzaak. In China wordt ook de vergelijking gemaakt met een grote ramp in 2015 in de stad Tianjin, precies tien jaar geleden. Toen werden woontorens getroffen na grote explosies in een nabijgelegen pakhuis met chemicaliën, en kwamen 173 mensen om, waaronder 104 brandweerlieden. Er was toen veel kritiek op de autoriteiten, toen bleek dat er veel meer gevaarlijke stoffen waren opgeslagen dan toegestaan.
Chinese internetgebruikers vroegen zich ook af waarom een brandladder van 101 meter, veel hoger dan de maximaal 55 meter van Hongkongse brandweerauto’s, die net over de grens in de Chinese stad Shenzhen staat, niet is ingezet.
In Hongkong wordt besproken of de lokale parlementsverkiezingen, die gepland staan op 7 december, moeten worden uitgesteld. Dat is nog niet bevestigd, maar alle campagne-activiteiten zijn afgelast tot en met zondag. Het is de tweede keer dat de verkiezingen worden gehouden sinds Beijing de selectie van kandidaten zo veranderde dat kritische stemmen worden uitgesloten. Sindsdien is de politieke belangstelling onder Hongkongers laag. Om de opkomst te stimuleren werden kortingsbonnen en gratis toegang tot zwembaden en musea beloofd.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC