Er verschijnen tientallen nieuwe voorstellingen in de theaters. Welke zijn écht de moeite waard? NRC selecteert de voorstellingen die je niet mag missen.
In Het Proces van Franz Kafka wordt iemand op onduidelijke gronden vervolgd. Regisseur Jessie L’Herminez vertaalt deze literaire koortsdroom naar het toneel. Het publiek wordt een nachtmerrie ingeleid, van vervormde stemmen, lachband, plotse zangpartijen. Bizar en onheilspellend.
Tournee t/m 7 december. Info en speellijst: toneelschuurproducties.nl
Bij Theater Oostpool maken fenomenale acteurs als Eelco Smits en Just van Bommel duidelijk hoe het feministisch bewustzijn is gegroeid sinds het verschijnen van de roman Pride & Prejudice (1813) van Jane Austen. In de bewerking en regie van Florian Myjer levert dat een sublieme voorstelling op.
Tournee t/m 10 januari. Info: oostpool.nl
Wervelend theaterconcert waarin Sarah Janneh diep in haar ziel laat kijken. Zingend, vertellend en zingzeggend over de muziek van een vierkoppige band schetst de actrice het aangrijpende verhaal van haar stoere, Brabantse moeder en haar psychisch onbereikbare vader uit Sierra Leone, terwijl ze worstelt met zichzelf. Pijnlijk en wonderschoon tegelijk.
Tournee t/m 28 februari. Speellijst en info: nite.nl
In zijn nieuwe solo, ‘First man’, staat Sadettin Kirmiziyüz op het toneel als vader. Hij stelt de vraag wat de biculturele identiteit van zijn zoon anno 2025 betekent in een polariserend Nederland. Daarbij gebruikt hij sciencefictionfilms als spiegel voor de huidige wereld. Die absurde toekomstfantasieën worden verontrustend herkenbaar.
Tournee t/m 15 maart. Info: sadettink.nl
Met ‘Millennial I Vrede’ nemen theatermakers Jan Hulst en Kasper Tarenskeen hun eigen generatie onder de loep. In de satirische voorstelling worstelen millennials op Ibiza met zingeving en het vinden van een eigen moreel kompas, in een wereld die in brand staat. Met onder meer Bram Suijker en Georgina Verbaan.
Tournee t/m 21 december. Info: oostpool.nl/voorstellingen/millennial-i-vrede/
In deze stand-up show in tijden van crisis vertelt Rebekka de Wit op vederlichte toon een wild-associatieve reeks anekdotes, die allemaal losjes verwijzen naar onze consumptiedwang, onze eenzaamheid en onze weerstand om ons koopgedrag te veranderen ten bate van de planeet, ook al zien we onze eigen ondergang op ons af komen. Ze is op zoek naar ze een gemeenschapsgevoel, maar verrast uiteindelijk met een heel ander gevoel.
Tournee t/m 1 december. Info en speellijst: bureauvergezicht.nl
In Katwijk komen een moeder, een dochter en haar goede vriend samen in een vakantiehuisje. Drie periodes op een avond – aperitief, diner, afwas – vormen het raamwerk voor een bijzonder grappig, schrijnend en verhelderend stuk over het botsen van generaties en over hoe je, ondanks al dat pijnlijke gebots, toch met elkaar in gesprek kunt blijven. Deze voorstelling laat prachtig de pijn van deze personages zien.
Tournee t/m 2 december. Info en speellijst: compagnieredyellowblue.nl
In het oude Athene bloeit een intense, verboden liefde op tussen twee vrouwen: koningin Phaedra en haar schoondochter Persea. Ze proberen los te breken van mannelijke dominantie, in deze indringende bewerking van een oude mythe door regisseur Ola Mafaalani en schrijver Nino Haratischwili. Hoofdrolspeler Malou Gorter toont als Phaedra een enorme kracht. Haar monologen zijn doordrenkt van woede, angst en verdriet.
Tournee t/m 28 november. Info en speellijst: hnt.nl
De indoor speeltuin gaat bijna open. Er moet alleen nog even een ladder weggehaald worden, dan kunnen de kinderen naar binnen. Maar er komst steeds iets tussen. De drie acteurs timen het subliem, deze tergend lange, clowneske sequentie van vruchteloze pogingen om die rotladder te verwijderen. En dat is genieten, maar frustrerend is het natuurlijk ook. Zo werkt de voorstelling toe naar een vreugdevolle viering van algehele doelloosheid.
Tournee t/m 3 januari. Info en speellijst: artemis.nl
Hoe reageer je als je, als jonge homo, op straat wordt aangesproken door een grote groep hangjongeren. In het bloedmooie Dear frail male ontleedt Just van Bommel minutieus zijn gedachtegang, zijn overwegingen, én de gedachtegang en overwegingen van de hatelijke groepsleden. Het resultaat is een snijdende analyse van angst, overlevingsdrang, overtuigingen, vooroordelen en onwetendheid. De schoonheid van de voorstelling zit ook in de vorm: Van Bommel raakt nooit de grond, want hij wordt gedragen door twee sterke mannen. Je voelt: zij zullen hem nooit laten vallen.
Tournee t/m 26 januari 2026. Info: fascatitheater.nl
Schitterende, aangrijpende voorstelling waarin vijf queers vertellen over hun vaak gespannen relatie met ouders en familie vanwege hun geaardheid. De oudste is 67, de jongste is 22, maar ze ervaren vergelijkbare obstakels. Daaruit ontstaat de behoefte een eigen familie (chosen family) te kiezen, met vrienden die ook zorg dragen voor elkaar. Strak gecomponeerd, kalm verteld, maar met grote emoties.
Tournee t/m 28 mei 2026. Info en speellijst: louisjanssens.com
In de muziektheatervoorstelling En ze maakte een kind vertelt Meral Polat dat ze altijd het idee heeft meegekregen dat kunstenaarschap en moederschap elkaar alleen maar in de weg zouden zitten. Die mythe is ze gaan bevragen – hoe zou het zijn om wél voor een kind te kiezen? Polat geeft lucht en relativering aan alles wat het moederschap aankleeft.
Reprise t/m 5 febr. Info en speellijst: orkater.nl
In dit feest van absurdisme en taal zetten de performers een ludieke zoektocht op naar de betekenis van inspiratie. Als voorbeeld introduceren ze Jack Spicer, de Amerikaanse dichter die verkondigde dat mannetjes van Mars hem zijn gedichten dicteerde. Sketches vliegen alle kanten op, van een wedstrijd voor improviserende dichters tot aan een hersenoperatie die inspiratie bloot moet leggen. En steeds is er poëzie, slim ingekapseld in de gekte.
Tournee t/m 30 november. Speellijst en info: depoezieboys.nl
Muzikant Jornt Bras en Patrick Ribeiro in Runner
In Runner raakt een kind door ouderlijk falen op drift, en dat verzuim heeft gruwelijke consequenties. Met zijn dwingende dictie, zijn creatieve spoken word en heftige raps pakt Ribeiro je volledig in. Moeiteloos geloof je zijn personage, Kenny, een jongen die liefde zoekt, maar vastzit in een straatcultuur waar het recht van de sterkste geldt.
Tournee t/m 11 december. Info en speellijst: orkater.nl
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC