Iedere maand openen er nieuwe exposities in de Nederlandse musea. Welke zijn de moeite waard? Een selectie op basis van artikelen in NRC.
Dertig jaar lang volgde Kusukazu Uraguchi, ook onder water, de traditionele Japanse zeeduiksters, de ama. Zijn foto’s in Huis Marseille in Amsterdam tonen een verdwijnende stoere vrouwencultuur.
Kusukazu Uraguchi, Shima no Ama. T/m 8 februari in Huis Marseille, Amsterdam. Info: huismarseille.nl
Voor de 50ste editie van Document Nederland, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum, fotografeerde Tina Farifteh het thema asiel. „Het gesprek erover is nu zo veel harder, rechtser, schaamtelozer”, zegt ze in gesprek met NRC.
Document Nederland: Tina Farifteh fotografeert asiel. Van 1 november t/m 11 januari in het Rijkmuseum Amsterdam. Info: rijksmuseum.nl
Coba Ritsema en Barbara van Houten waren vergelijkbare schilderessen van dezelfde generatie. De een omringd door andere welgestelde ongetrouwde vrouwen in Amsterdam, de ander een teruggetrokken werkende eenling in Den Haag. Aan beide vrouwen is nu een tentoonstelling gewijd.
Barbara van Houten – In het licht van de Mesdags. Tot en met 18 januari 2026 in De Mesdag Collectie in Den Haag. Info: demesdagcollectie.nlCoba Ritsema – Oog voor kleur. Tot en met 1 maart 2026 in het Frans Hals Museum in Haarlem. Info: franshalsmuseum.nl
Viel hij op mannen, of niet? Als je zijn vele tekeningen bekijkt, zou je denken van wel. Maar op een tentoonstelling in Haarlem lijkt het Michelangelo toch om iets anders dan erotiek te zijn begonnen. Als kunstenaar wilde hij de verbluffende machinerie tonen die een mensenlichaam is – het hoogtepunt van de schepping, vond men in renaissancistisch Italië.
De mannen van Michelangelo. Tot en met 25 januari 2026 in Teylers Museum in Haarlem. Info: teylersmuseum.nl
Fotograaf Erwin Olaf vond dat hij werd „genegeerd” door het Stedelijk Museum Amsterdam. Nu krijgt hij er postuum een grote overzichtsexpositie. Volgens Stedelijk-directeur Rein Wolfs is het nu „het juiste moment”, vertelt hij in gesprek met NRC. Achter de glans van Olafs beelden schuilt een voortdurende zoektocht naar identiteit, vrijheid en menselijkheid.
Erwin Olaf – Freedom, t/m 1/3/26. Info: Stedelijk.nl
Mensenmassa’s kunnen geweld betekenen of hoop, optimisme, solidariteit, en macht. In de tentoonstelling ‘Protest’ spelen de camera’s die dat registreren meer dan de demonstranten de hoofdrol. Want zij hebben de macht om de waarheid te verdraaien.
Protest, t/m 16 november aan de Grote Gracht 76, Maastricht. Do-zo 12-16.30u. Info: www.viewmaster-projects.com
Twee tentoonstellingen in het Amsterdamse Rijksmuseum en in het Rembrandthuis belichten het thuisgevoel in de 17de-eeuwse Nederlanden – en dat van hedendaagse ontheemden.
Thuis in de zeventiende eeuw is t/m 11/1 te zien in het Rijksmuseum, Amsterdam. Info: rijksmuseum.nlThuis. Het thuisgevoel in hedendaagse kunst is t/m 4/1 te zien in Museum Rembrandthuis, Amsterdam. Info: rembrandthuis.nl
De expositie ‘Tilda Swinton: Ongoing’ is gebouwd rond (nieuw) werk van acht vaste ‘collaborators’, van Almodóvar tot Jarman. Een fascinerende collectie, al blijft Swinton mysterieus. Een van de markantste onderdelen van de nieuwe tentoonstelling over en gecureerd door Oscarwinnares Tilda Swinton in het Amsterdamse Eye Filmmuseum is een nagebouwde versie van het Londense appartement waar ze als jonge twintiger woonde.
Tilda Swinton: Ongoing. In Eye Filmmuseum, Amsterdam, t/m 8/2/26. Info: Eyefilm.nl.
Op een grote solo in de ruige, industriële ruimte van het Rotterdamse Brutus toont kunstenaar Narges Mohammadi hoe noodzakelijk het is om de taal van armoede te blijven belichten.
Narges Mohammadi – ‘Er kraait geen haan naar’. Tot en met 14 december. Brutus, Keileweg 10b, Rotterdam. Info: brutus.nl
Dana Lixenberg fotografeerde vier jaar lang het kolkende universum van de Amsterdamse Wallen en ging daar voorbij aan het clichébeeld van pikanterie en brallende toeristen. Zorgvuldig en met aandacht maakte ze zich het gebied en haar inwoners eigen, simpelweg door er lange tijd te zijn.
Dana Lixenberg, De Wallen Amsterdam. T/m 15 februari 2026 in het Stadsarchief Amsterdam. Info: amsterdam.nl
Juist de Amsterdamse School met zijn liefde voor interieurkunst trok vrouwelijke ontwerpers aan. Museum Het Schip probeert ze uit de vergetelheid te halen met de herdenking van een spraakmakende expositie uit 1913. Dit museum over de Amsterdamse School doet een inhaalslag met vergeten vrouwen. Zoals veel musea nu, en Het Schip doet dat met verve. Ongekend talent belicht zeven ontwerpers met sculpturen, boekomslagen, haardschermen, lampen en keramiek.
Ongekend talent. Vrouwen van de Amsterdamse School, t/m 28/6/26 in Museum het Schip, Amsterdam. Info: www.hetschip.nl
In de prachtige, warme tentoonstelling ‘Missen als een ronde vorm’ zetten kunstenaars gemis en verdriet in een kunstwerk om. Dat kan een ronde vorm zijn, een meditatieve tekening, of een knalgroene vuurspuwende kat.
Missen als een ronde vorm. De kunst van het doorleven, t/m 1 maart in het Stedelijk Museum Schiedam. Info: stedelijkmuseumschiedam.nl
In ‘Broken Spectre’, onderdeel van de expositie ‘Getekend, de natuur’ maakt Richard Mosse met militaire en industriële cameratechnologie zichtbaar hoe immens de schaal van de vernietiging van het Amazonegebied is: „Ik wil fotografie tegen zichzelf gebruiken.”
Broken Spectre. Te zien in het Centraal Museum als onderdeel van de tentoonstelling ‘Getekend, de natuur’ tot 29 maart 2026. De film duurt 67 minuten en wordt vier keer per dag vertoond. Info: Centraalmuseum.nl
In drie nieuwe tentoonstellingen, in Rotterdam, Den Haag en Antwerpen, zien we het technische vernuft van Iris van Herpen, de Titanic-jurk van Kate Winslet en kunst die de meisjesfase – de levensfase tot pak ’m beet je twintigste – serieus neemt.
Iris van Herpen: Sculpting the Senses, Kunsthal Rotterdam, t/m 1/3/26, . Info: kunsthal.nl. Titanic & Fashion, Kunstmuseum Den Haag, t/m 25/1/26. Info: kunstmuseum.nl Girls, MoMu, Antwerpen, t/m 1/2/26. Info: momu.be
Kunstenaar Jacob Lawrence schilderde vanaf de jaren dertig de Amerikaanse identiteit in vele series. Ze ontstonden in een tijd dat er over de hele wereld, zoals een tijdgenoot zei, „een gemeenschappelijke strijd van de mensheid tegen het fascisme” werd gestreden. De werken hebben niets aan actualiteit ingeboet.
Jacob Lawrence | African American Modernist is t/m 4 jan te zien in Kunsthal KAdE, Amersfoort. Info: Kunsthalkade.nl
In de winter van 1888-’89 stichtte Vincent van Gogh een gezin in olieverf. Veertien van zijn portretten van het vijfkoppige gezin Roulin zijn in het Van Goghmuseum bijeengebracht voor een indrukwekkende gezinshereniging. Hoogtepunt van de tentoonstelling zijn de twee schilderijen van de zeventienjarige Armand, uit Boijmans en uit het museum in Essen. Het blijft verbazingwekkend dat er maar drie jaren liggen tussen Van Goghs onbeholpen donkere Aardappeleters en deze meesterlijke, heldere portretten: ze lijken wel door een ander mens te zijn gemaakt.
Van Gogh en de Roulins. Tot en met 11/1 in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Info: www.vangoghmuseum.nl
„Ja maar dat ben ik als kunstenaar, hè. Dat is heel iets anders dan ik als mens.” Soepel schakelt de internationaal succesvolle kunstenaar Mark Manders tijdens het interview met NRC van feit naar fictie. Museum Voorlinden in Wassenaar toont nu de solotentoonstelling Mindstudy. Daar zullen de ruimtes worden ingericht met werken uit de afgelopen veertig jaar: groot, klein, bekend en onbekend. „Ik durfde niet te zeggen dat ik kunstenaar was. Dat vond ik zo serieus klinken.”
Mark Manders: Mindstudy, Museum Voorlinden, t/m 18 jan 2026. Info: voorlinden.nl
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC