20 Boekentips In deze rubriek zetten we een aantal recent verschenen fictie- en non-fictieboeken op een rij in willekeurige volgorde die positief zijn besproken in NRC.
Anne Mieke Backer schreef met Ik was dat meisje een ijzersterke debuutroman over de ongelijke liefde tussen een oudere man en een jong meisje, als antwoord op een literaire klassieker waarin het perspectief bij de man ligt. De roman is geen simpele afrekening, maar een gelaagde en ook stilistisch briljante vertelling. Backer doseert uitmuntend, ze overdrijft niet. De zinnen trekken de aandacht als ze dat moeten, maar schitteren vaak in gepaste stilte.
Ambo Anthos, 245 blz. € 23,99
Hoezo zou de roman dood zijn? De eenzaamheid van Sonia en Sunny van Kiran Desai is een meeslepend liefdesverhaal over emigreren, globalisering en economische ongelijkheid met een opvallend lichte toon, vol humor en speelse ironie. Desai schrijft over gearrangeerde huwelijken, over de voor Westerlingen exotische kanten van India en haar boek zit vol magisch-realistische elementen – zoals een mysterieus amulet met creatieve krachten en een spookhond die Sonia overal achtervolgt. Maar het resultaat is geen clichématige nonsens; het resultaat is een meesterwerk.
Vertaling Paul van der Lecq en Petra van der Eerden (The Loneliness of Sonia and Sunny). De Bezige Bij, 736 blz. € 29,99
In het wit van Roderik Six leest als een melancholisch kleinood. De gedachten van de twee hoofdpersonen dwarrelen dromerig en willekeurig, als sneeuwvlokken, in het verhaal neer. Twee vrouwen, Iris en M, beleven de wereld dromerig. Hun levens lijken langzaam maar zeker, in letterlijke en figuurlijke zin, onder te sneeuwen. De roman volgt de twee vrouwen dicht op de huid, in associatieve gedachtesprongen en kleine handelingen.
Prometheus, 157 blz. € 18,99
Waar komt het Russische cynisme toch vandaan? De meesterlijke roman De Petrovs en de griep van Aleksej Salnikov biedt een meer dan overtuigend antwoord op die vraag. Met veel humor en gevoel voor absurdisme laat de schrijver zien dat in het huidige Rusland de meeste mensen gedesillusioneerde fatalisten zijn, die alles maar laten gebeuren en zich nergens verantwoordelijk voor voelen. Ze zitten hun leven uit, laten alles voor wat het is, schuiven de schuld voor hun mislukkingen op anderen af en vluchten in de drank.
Vertaling en nawoord Froukje Slofstra (Petrovy v grippe i vokroeg nego). Van Oorschot, 352 blz. € 29,99
Egelskop van Teddy Tops is een roman met een missie: redden wat er te redden valt. De ik-verteller voelt zich belast door de gedachte aan haar twee oma’s die ongelukkig stierven, „omdat ze moesten leven naar wat van hen verwacht werd.’’ Wat als de grootmoeders queer door het leven ware gegaan in een alternatieve geschiedenis. Tops vertelt compact, maar laat haar proza ook vloeien – er zit ontzagwekkend veel leven samengebald in deze 157 bladzijden.
Nijgh & Van Ditmar, 157 blz. € 22,99
De verteldrift bulkt van de bladzijden in Mensen als zonnen en mensen als manen. En wat roept Xillan Macrooy meteen veel op, geuren, kleuren, gevoel, en wat is hij gul met zijn talent. In de kern is deze debuutroman ‘gewoon’ een coming-of-ageverhaal van een gay jongen, maar de hemelbestormende, compromisloze en trefzekere wijze waarop Xillan Macrooy dat vertelt maakt het tintelend nieuw.
Blauw Gras, 420 blz. € 23,99
Hoeveel invloed heeft de mens op zijn lot? In de verhalenbundel Het aanwezige been van Arnon Grunberg staan pregnante, huiveringwekkende en tegelijkertijd uiterst grappige verhalen van deze tijd, die evenzeer verhalen van alle tijden zijn. Het gaat, zoals vaak bij Grunberg, over in hoeverre de mens bepaalt wie hij wil zijn, welke rol hij kan spelen.
Nijgh & Van Ditmar, 304 blz. € 24,99
De jaknikker van Peter Buwalda (1971) is het vervolg op Otmars zonen, een roman over het neerhalen van een machtige man. Dat boek, dat zes jaar geleden verscheen, was literatuur van het type dat je met Grote Schrijvers associeert. Maar de tijd heeft de afgelopen zes jaar niet stilgestaan met #MeToo. In De jaknikker merkt hoofdpersoon Johan Tromp al iets schutterigs op over „zijn toegenomen sensitiviteit”. En zijn echtgenote, Barbara Johnson, een vrouw van kleur, gewaardeerd Amerikaans literatuurwetenschapper, is bezig met een eigen roman. Dat detail blijkt van cruciaal belang en geeft het verhaal een meta-laag van een roman in een roman.
De Bezige Bij, 688 blz. € 35(gebonden € 45)
Yorgos Lanthimos’ Poor Things (2023) was een fantastische, kleurrijke en volstrekt gestoorde film. Maar de roman van Alasdair Gray, nu vertaald als Arm ding, is nóg verrukkelijker. Speels, origineel, aangrijpend, grappig, erudiet maar nooit pedant, idealistisch zonder tot pamflet te verworden, vele malen dieper, gelaagder, en complexer dan de film.
Vertaling Robbert-Jan Henkes. Koppernik, 316 blz. € 25,-
In Claire-Louise Bennetts nieuwe roman Dikke kus, dag-dag opent de kleur groen een wereld aan herinneringen en gevoelens bij de verteller. Een klassiek plot valt in Bennetts tastende proza niet te ontwaren, maar de kleur roept fascinerende associaties op met verlangen, intimiteit, aantrekkingskracht, en alles verzengende lust.
(Big Kiss, Bye-Bye) Vertaling Karina van Santen en Martine Vosmaer. Koppernik, 180 blz. € 22,50
In Altijd te paard geeft biografe Iris Pronk een helder, veelomvattend beeld van wie Renate Dorrestein was en waar ze voor stond, als romanschrijver, maar vooral ook als opiniërend columnist. Over de bron van de gruwel in haar romans bleef Dorrestein zelf vaag. Er zou niets autobiografisch zijn aan de doodenge gezinnen die ze schiep, haar verhalen kwamen „uit de kosmos” tot haar. Maar uit deze biografie blijkt dat het gezin waar ze zelf in opgroeide uiterst onveilig was.
Querido, 528 blz. € 34,99
Nederland telt zo’n 200.000 slachtoffers van intieme terreur. De hulpverlening en rechtspraak laten hen in de kou staan en leggen plegers geen strobreed in de weg. Dat constateren familierechtexperts Ariane Hendriks en Ingrid Vledder in hun boek Met liefde heeft het niets te maken. Het gebrek aan kennis leidt tot het negeren van geweld en het faciliteren van plegers. „Met dit boek proberen we in een breder verband iets te verbeteren. Omdat het op dat individuele niveau soms wel, maar vaak niet gelukt is.”, zeggen ze in een interview met NRC.
Cargo, 264 blz. € 22,99
Toen De schaamte voorbij in 1976 voor het eerst werd uitgegeven, werd de feministische schrijfster Anja Meulenbelt (1945) in één klap beroemd. Recent is Niet van gisteren. Memoires, maar dan anders verschenen. Ze blikt daarin terug op zowel De schaamte voorbij als op haar lange carrière, en inzichten uit de afgelopen vijftig jaar die ze in verband brengt met de actualiteit van vandaag. Meulenbelt kaart in dit boek niet alleen vrouwenonderdrukking aan, maar ook racisme en klassenongelijkheid. In Niet van gisteren wil ze niet alleen vertellen over het verleden, maar ook over wat er sindsdien veranderd en onveranderd is gebleven.
De Bezige Bij, 392 blz. € 24,99
In het boek Wat iedereen aangaat. Hoe de democratie wordt afgebroken en hoe we haar vernieuwen beschrijft NRC-journalist Mark Lievisse Adriaanse (1994) levendig en kundig, hoe de democratie verzwakte doordat de afgelopen decennia veel macht is verschoven naar de financiële markten en grote (tech)bedrijven. Niet omdat sprake is van een natuurkracht, wel omdat de politiek van links tot rechts dat wilde. Als tegenhanger van het populisme van Wilders en Trump werkt de auteur een tamelijk concreet idee uit van ‘democratisch populisme’. Een economie voor en door burgers, met meer zeggenschap en waarin ondernemingen deel zijn van de gemeenschap.
De Bezige Bij, 262 blz. € 22,99
Naar aanleiding van het lied Peremen! (Verandering!) van de Russische rockzanger Viktor Tsoi uit 1987, schreef de Vlaming Peter Vermeersch Polsslag. Hoe één popsong Oost-Europa hoop geeft. In dit poëtisch geschreven boek over hoop en repressie vertelt hij het verhaal van een aantal jonge musici die dat lied in 2020 zongen tijdens de demonstraties in Belarus tegen het regime van president Loekasjenko. Aan de hand van hun lotgevallen laat Vermeersch zien hoe een eenvoudig lied een heel volk hoop op een betere toekomst biedt. Daaruit blijkt hoe groot de uiteindelijke macht van een enkeling kan zijn, die het goede nastreeft.
De Bezige Bij, 254 blz. € 23,99
De staatsrechtgeleerde Wim Voermans (1961) buigt zich in zijn nieuwe boek Actieve herinnering. De normen en waarden van nog weten en vergeten over de juridische, politieke en psychologische aspecten van herinneren. Onderhoudend kijkt Voermans over de grenzen van zijn eigen vakgebied heen en onderzoekt hij de consequenties van herinneren en onthouden in het maatschappelijk verkeer. In rechtszaken word je bijvoorbeeld zelf verondersteld de waarheid en niets dan de waarheid te vertellen. Alsof er maar één waarheid is en je die exact kunt reproduceren. Het geheugen is bepaald geen onfeilbaar opnameapparaat, laat Voermans zien.
Prometheus, 296 blz. € 24,99
In haar nieuwe boek De zwevende wereld schrijft Annejet van der Zijl (1962) net als in Sonny Boy over een interculturele liefde, maar nu tussen de Duitse legerarts en Japankenner Franz von Siebold (1796-1866) en de Japanse concubine Sonogi. Von Siebold werd verliefd op haar nadat hij in 1823 was aangekomen op Desjima. Ze kregen een dochter Ine, die later de eerste vrouwelijke arts in Japan werd. ,,Bij het schrijven van dit boek heb ik veel lol gehad aan het heen en weer springen tussen het perspectief van een Europese man en een Aziatische vrouw”, zegt ze in een interview met NRC.
Hollands Diep, 352 blz. € 26,99
In het jaar 2000 besloten twee jonge Russische journalisten Irina Soldatov en Andrei Borogan het internet te gebruiken om een website te maken, helemaal gewijd aan de geheimzinnige wereld van de Russische inlichtingendiensten. Het recent verschenen Our Dear Friends in Moscow. The story of a broken generation is het verhaal van hun eigen journalistieke carrière, die naadloos samenvalt met de vijfentwintig jaar van Poetins bewind. Leidraad vormen de lotgevallen van hun eigen vrienden en collega’s, een zestal jonge journalisten, bevlogen, eigenzinnig en getalenteerd, die in Rusland bleven na Poetins inval in Oekraïne in 2022. Waar zij zelf hun idealen trouw bleven, transformeerden hun vrienden tot volgzame roeptoeters van het regime.
Public Affairs, 336 blz. € 35,50
In Het land van vele waarheden. Drie levens in Afghanistan, doet de Noorse journaliste Åsne Seierstad (1970) verslag van haar gesprekken met de hooggeplaatste Taliban-commandant Bashir, een jaar na de herovering van Kabul door de Taliban. Naast Bashir reconstrueert ze ook de levens van twee Afghaanse vrouwen. De verhalen werpen licht op het Afghaanse familieleven en de strikte eisen waaronder vrouwen en mannen moeten leven. Met levendige scènes laat ze zien hoe de grote gebeurtenissen over de drie personages heen donderen en hoe die zich staande weten te houden. Intussen kan de Taliban op toenemende desinteresse van de buitenwereld rekenen.
(Afghanerne) Vertaling Nannie de Graaff, Janke Klok en Lilian Dijkema. De Geus, 480 blz. € 25,99
In de dikke bloemlezing Secret Voices. A Year of Women’s Diaries heeft de Britse biograaf en journalist Sarah Gristwood (1960) ruim 1200 dagboekfragmenten verzameld van bekende en onbekende vrouwen van 1599 tot 2002. Het boek geeft een uniek inkijkje in hun gedachtes. Je leest over hun vreugde, verdriet, humor, woede, wanhoop en dankbaarheid. Het hele boek door rammelen vrouwen aan de tralies van hun huwelijk en protesteren zij tegen hun gebrek aan vrijheid en bewegingsruimte. Door de levendigheid, humor en het sarcasme van de dagboekschrijvers is dit niet deprimerend. Wat vooral opvalt is hoe modern de stemmen van al deze vrouwen klinken.
Batsford, 527 blz. € 21 ,99
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Het laatste boekennieuws met onze recensies, de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC