Welke podcasts zijn de moeite waard? NRC zet de beste van dit moment op een rij.
Na het succesvolle Dolly Parton’s America kreeg podcastmaker Jad Abumrad de kans van niemand minder dan de producenten Michelle en Barack Obama om een nieuwe muziekreeks te maken. Ditmaal staan het muziekgenre afrobeats en muzikant Fela Kuti in de schijnwerpers. In de twaalfdelige (!) serie spreekt Abumrad mensen rondom de inmiddels overleden Kuti en treedt hij in diens muzikale voetsporen. Die leiden hem vervolgens door de Nigeriaanse, koloniale geschiedenis. Deze ingrediënten samen leveren een gelaagde podcast op, waarin het ritme van de muziek, interviews en voice-overs perfect georkestreerd zijn. Abumrad brengt hiermee niet alleen een ode aan Fela Kuti en afrobeats, maar aan de gehele Nigeriaanse geschiedenis.
Engels. Wekelijks afl. van ca. 50 min., Audible/Higher Ground.
Muzikant en podcastmaker Frans Pollux (Het Apparaat, De Laatste Dans) onderzoekt het mijnverleden van Limburg op basis van het verhaal van mijnwerkerszoon Emil Szarkowicz en een boek dat journalist Marcia Luyten tien jaar geleden schreef: Het geluk van Limburg. Uit de podcast klinkt een prachtige maar ook harde, sombere en zware, kleine én grote geschiedenis. Een monocultuur die na de sluiting van de mijnen oploste in het luchtledige. Met alle gevolgen van dien: woede richting politiek Den Haag, een stilzwijgen tegenover volgende generaties. Een hele rits aan mannen die na jaren van kameraadschap tijdens lange en donkere werkdagen zich plots weer bij hun gezinnen voegden (met een boel echtscheidingen tot gevolg). Een een gigantische golf aan werk- maar vooral richtingsloosheid: een gevoel dat met de mijnen ook een stuk Limburgse identiteit verdween.Pollux weet, in zijn herkenbare, uitgesproken, volle en levendig groteske stijl, een beeldende vertelling te knutselen uit een fascinerend stuk Nederlandse geschiedenis.
Nederlands. 7 afl. van ca. 40 min., Human/NPO Luister.
Terri van Ommen is mantelzorger voor haar dementerende moeder Jannie. In deze persoonlijke podcast documenteert ze hoe de ziekte steeds meer grip op Jannie krijgt. Je luistert mee naar het moment dat Van Ommen haar allereerste twijfels met de huisarts bespreekt. Of wanneer Van Ommen zich realiseert dat zelfstandig wonen écht niet meer gaat, en ze dus op zoek moet naar een verpleeghuis. Iedere naaste van iemand met dementie zal de fases waardoor Van Ommen en haar moeder zich bewegen herkennen. En Van Ommen hanteert en bijzonder geduldige en liefdevolle insteek. Haar medepodcastmaker Erik van Prooijen (EenVandaag) vraagt zich op een gegeven moment af of Van Ommen niet té beschermend is over haar moeder. Van Ommen antwoordt even stellig als eerlijk: „Ja. Maar dat mag in deze fase.”
Nederlands. Wekelijks afl. van ca. 30 min., Terri van Ommen.
Een fijne, zachte (soms randje zoetsappige) en weinig lineaire familiegeschiedenis die in Rotterdam begint, maar Trouw-journalist Jeannine Julen uiteindelijk steeds dieper het Surinaamse binnenland in zal trekken. De reis werd aangenaam opgenomen en vormgegeven door Dija Kabba (Niemandsland).Het vertrekpunt van dit verhaal is de ‘djoegoe djoegoe’ (onrust) in Julens’ familie. Julen wil begrijpen hoe de familiebanden in elkaar steken en uit welk verleden deze voortkomen. Daarbij stuit ze steeds weer op winti, een traditionele religie waarbij voorouder- en geestenverering centraal staat. Die godsdienst werd gewantrouwd en verboden door de koloniale regering. Vandaar de zwijgzaamheid of het slechts voorzichtige spreken erover door Julens familieleden.Voorzichtig gaat Julen op onderzoek uit. Langs de pijn vanuit het slavernijverleden, de generaties van emancipatie maar ook geweld binnen de familie, wordt de houding van haar zussen, broers, tantes en achtertantes steeds helderder. Winti heeft hen altijd bescherming geboden. Tegen ongeluk en rampspoed. Maar ook tegen witte mensen. Aan het einde van de vierde aflevering worden daar woorden aan gegeven: „Als jullie luisteraars voornamelijk bakra’s [witte mensen] zijn, dan willen we niet dat ze alles weten over ons. Stel dat ze ons weer komen aanvallen?”
Nederlands. Wekelijks afl. van ca. 40 min., Trouw.
De nieuwste Serial-productie werd met aanzienlijk minder bombarie uitgebracht dan voorgangers als The Retrievals, We Were Three of Serial IV. Niet dat The Preventionist daar in journalistiek opzicht veel voor onderdoet. Maar een lekkere doorluisteraar is het niet te noemen. Het zit zo: journalist Dyan Neary onderzoekt een grote zaak waarin meerdere families claimen dat hun kind na een ziekenhuisbezoek onterecht van hen werd afgenomen, op verdenking van mishandeling. Het begint er steeds meer op te lijken dat dit het gevolg is van het beleid van één arts. Waarom had deze arts zoveel macht over zo’n invloedrijke beslissing?Ja, dit is een sterk onderzoeksverhaal vanuit een interessant juridisch perspectief. Er wordt onrecht aangekaart en het geeft een stem aan gedupeerden. Maar het onderliggende thema is zo zwaar dat je je steeds afvraagt: wil ik hier eigenlijk wel naar luisteren? Misschien niet. Maar gehoord wil je het hebben.
Engels. 3 afl. van ca. 30 min., NPR.
De makers van Op zoek naar Marlotte zijn gezegend met een zeldzaam goed verhaal. Een oplichtersmysterie dat daadwerkelijk tot een onthulling komt. Een oog in oog met de dader. Het soort ontknoping waar de meeste podcastmakers jaloers op zullen zijn. Daarom is het jammer dat er niet een grotere productie achter dit verhaal zit, om het kundiger op te bouwen, sfeervoller aan te kleden, verder uit te diepen (en toch ook een beetje in te korten).Dat zowat de halve Zembla-redactie een rol krijgt heeft echt zijn charme. En soms werken de vooruitblikken die de makers je geven juist erg goed. Maar de naïviteit van de journalisten is storend: je zult opgelucht zijn wanneer zij aan het slot van de derde aflevering eindelijk sceptisch worden. NRC recenseerde deze populaire productie en was kritisch: „De makers staren zich zo blind op mogelijke misstanden dat ze het echte verhaal niet zien.”
Nederlands. 5 afl. van ca. 40 min., NPO Luister/Zembla/BNNVARA.
Dat Naomi Steijger een true crime maakt is verrassend. Haar eerdere werk (bijvoorbeeld het geprezen Zwermelingen over draaideurdaklozen in het bos) is vooral artistiek en filosofisch. Maar haar bijzonder warme stem en fijnzinnige talent voor het opbouwen van een specifieke sfeer blijken goed te werken in dit genre. Extra spannend: tijdens het maken van deze productie heropende de politie de zaak. Vincent Bijlo schreef een recensie van De zeven levens van Betty: „De detective, de journalist en de gevoelsmens strijden in Steijgers hoofd om voorrang. De detective wil feiten, de journalist onderzoek en de gevoelsmens wil Ben (de man die op de Wallen verdacht wordt van de moord) ontdoen van zijn stigma, hem vertellen dat ze van de politie heeft gehoord dat hij geen verdachte in deze zaak is. Maar bovenal wil ze recht doen aan wie Betty was. En dat lukt haar. Ze heeft in deze gedurfde podcast van Betty meer gemaakt dan zomaar een sekswerker die 15 jaar geleden werd vermoord. Ze heeft laten zien dat wij allemaal ons eigen verhaal op haar projecteren.”
Nederlands. Wekelijks afl. van ca. 45 min., Podimo
Documentairefotograaf Rachel Corner en journalist en podcastmaker Mandula van den Berg reizen af naar Israël en Palestina, vanwege een op het eerste oog weinig bijzondere vondst: een vergeeld papiertje, uitgegeven door het Joods Nationaal Fonds en door Corner gevonden tussen de erfenis van haar vader. Het is een certificaat van een boom, geplant in 1944 in Palestina. Als onderdeel van een grote verdrijvingsoperatie, zo blijkt. Welke rol spelen bomen in het Israëlisch-Palestijnse conflict? Vanuit die vraag ontstaat een verhaal over (ont-)worteling, dat enigszins traag op gang komt maar vanaf de tweede aflevering razendsnel, relevant en vol blijkt: als luisteraar bevind je je plots te midden van het strijdtoneel. Na vijf afleveringen van verschillende perspectieven zou je er eigenlijk meer willen horen.
Nederlands. 5 afl. van ca. 30 min., NPO luister/NTR.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC