Voetbal Bij toeval kwam de Braziliaanse topspits Romário de Souza Faria in 1988 naar PSV. In Eindhoven deed hij vijf seizoenen van zich spreken, zowel op als buiten het veld. „Scoren gaat dieper dan een orgasme.”
Romário tussen de Willem II-verdedigers Fons Mallien (links) en John Veldman (rechts), in de wedstrijd PSV-Willem II van 27 januari 1990 (2-1).
Romário in Eindhoven. Uitgeverij Volt, 496 blz. €23.99
De zoektocht naar een nieuwe steraanvaller eindigde in het najaar van 1988 bij toeval met de komst van Romário de Souza Faria. PSV informeerde bij Club Brugge naar de Belgische international Marc Degryse, maar moest geduld hebben: ‘kom maar terug als we zelf onze tropische verrassing binnen hebben’. Wie kon dat zijn? Manager Kees Ploegsma vroeg thuis aan zijn gelijknamige zoon over welke tropische verrassing het zou kunnen gaan. „Ik denk die kleine Braziliaanse topscorer (zeven treffers) van de Olympische Spelen”, zei Kees junior tegen Kees senior. Romário? Nooit van gehoord.
Maar de interesse was gewekt, de videobanden werden afgespeeld, de PSV-leiding was snel overtuigd van Romário’s exceptionele voetbalkwaliteiten en besloot in het diepste geheim haast te maken met een transfer. Voorzitter Jacques Ruts stuurde Ploegsma en trainer Guus Hiddink op een geheime missie naar Rio, waar de sterspeler van de Spelen zou terugkeren uit Seoul. „Je komt pas terug als we hem hebben”, zei Ruts.
„Wat een snotmenneke”, dacht de boomlange Ploegsma bij de kennismaking op het vliegveld met de 1.68 metende Romário. Dankzij Hiddinks charme, de internationale bekendheid én portemonnee van hoofdsponsor Philips werd de 22-jarige spits met schoenmaat 36 overgehaald naar Eindhoven te verhuizen. PSV betaalde Vasco da Gama zo’n 5 miljoen gulden. En wat bleek later? Club Brugge had niet Romário maar de Australiër Frank Farina in het vizier als ’tropische verrassing’.
De anekdote is te lezen in het pas uitgegeven boek ’Romário in Eindhoven’ van Frans van den Nieuwenhof, zo’n veertig jaar PSV-watcher voor onder andere Voetbal International. Hij heeft zijn hoofdpersoon dit keer niet zelf geïnterviewd maar sprak met tientallen vrienden, oud-spelers, oud-bestuursleden en voormalige Philips-managers. Het resultaat zijn bijna vijfhonderd pagina’s, met smeuïge verhalen over Romário’s activiteiten op en vooral naast het veld. Vol met plastische citaten: „Niet dansje doen, niet wippie doen, niet scoren.” En: „Scoren gaat dieper dan een orgasme.” Waarbij moet worden aangetekend dat de vrouwen Romário versierden, niet andersom.
Hij genoot van het Eindhovense nachtleven, maar rookte en snoof niet en dronk ook geen druppel alcohol. Vooral in de donkere wintermaanden bleef Romário liever in bed. Hij scoorde aan de lopende band, maar speelde heel vaak niet wegens ernstige dan wel gesimuleerde blessures én talloze verlengde vakanties in Brazilië. Onder het mom: de heenvlucht Amsterdam-Rio was sneller geboekt dan de terugvlucht. Bij dertig graden strandvoetballen op de Copacabana was leuker dan duurlopen in de vrieskou op De Herdgang, waar hij zijn Mercedes niet op de parkeerplaats maar pal voor de kleedkamer parkeerde.
Romário werd door minder talentvolle medespelers gehaat om zijn egoïstische gedrag, maar Hiddink en Ploegsma hielden hem de hand boven het hoofd. „Mijn vader was verliefd op hem”, vertelt ‘ontdekker’ Ploegsma junior. „Ik wilde het beste voor PSV en dat was Romário.”
Over zijn ploeggenoot Edward Linskens, vooral een harde werker, zei Romário ooit: „Linskens is een paard, maar het beste paard dat wij hebben.” De uitspraak leidde tot commotie in media en spelersgroep. Van zijn ploeggenoten stond Stan Valckx, ook een uitgaanstype, het dichtst bij Romário. „Je kan gewoon niet kwaad worden. Als je naar zijn droevige ogen kijkt, smelt je toch weer weg.”
Doelman Hans van Breukelen, zelf het toppunt van discipline, ruim dertig jaar later: „Het was een keiharde botsing van culturen. Hij moest zich aanpassen aan ons en niet andersom. Nu zeg je: dat was een totaal verkeerde redenering.”
PSV heeft hiervan geleerd en na Romário’s opvolger Ronaldo nog 21 Brazilianen gecontracteerd. Zij werden en worden veel beter begeleid dan hun twee beroemde voorgangers. Je zal maar moederziel alleen in een flatje zitten te verpieteren. Hoewel Romário zijn vriendin en latere vrouw Monica naast zich wist – en zich ook zonder haar steeds beter vermaakte. Zijn openlijke vreemdgaan wordt in het boek bijna ter kennisgeving aangenomen. Monica, al heel lang zijn ex, komt helaas niet aan het woord.
Na Hiddinks begripvolle aanpak kregen zijn opvolgers Bobby Robson en Hans Westerhof het zwaar te verduren. De Brit noemde Romário ten overstaan van een volle kleedkamer ‘Mickey Mouse’ – hij zou het hem nooit vergeven. „Robson is een stomkop’’, zei hij na een wisselbeurt. Op het veld had hij zijn middelvinger naar hem opgestoken. „Hij is een oude man, geen trainer’’, zei hij over Sir Bobby.
Robsons opvolger Westerhof was ‘een type Hiddink’, dacht de clubleiding. Maar de ene Achterhoeker miste de slimheid, souplesse en vergevingsgezindheid van de andere Achterhoeker. Zo liet Westerhof Romário tegen AEK om tactische redenen buiten de basis. Na de 1-0 nederlaag in Athene haalde de spits in de return zijn gram met een hattrick, waardoor PSV zich plaatste voor de ouverture van de Champions League. Ploegsma: „Dat scheelde ons mooi 10 miljoen gulden aan startgeld.” Of zoals Romário het tegen een ploeggenoot verwoordde: „Jij voorzetten, ik scoren, jij geld verdienen.”
Romário werd in 1993 voor 8 miljoen gulden getransfereerd naar FC Barcelona. „Wat hij bij jullie heeft geflikt, gaat bij ons niet gebeuren”, zei Barça-trainer Johan Cruijff na de onderhandelingen tegen PSV-manager Ploegsma. Inderdaad liep hij in Catalonië meer in het gareel, daar liepen meer vedetten rond. Van Cruijff kreeg hij soms een standje dat hij juist te veel meeverdedigde en dus te veel krachten verspeelde om voor het vijandelijke doel scherp te kunnen zijn. Maar ook deze beroemde trainer zette hij soms op zijn nummer: „Ik ben wereldkampioen, jij niet.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC