Inflatie Trump zwakt zijn invoerheffingen af nu consumenten niet blij zijn met zijn economische beleid. Aan de vooravond van Thanksgiving merken Amerikanen dat alles snel duurder wordt. „Iedereen zei al dat het een slecht idee was, nu ziet hij zelf ook het bewijs.”
Een supermarkt in Los Angeles. Amerikaanse consumenten beklagen zich over de flink gestegen prijzen van levensmiddelen.
Debbie Wright (50) komt niet zo vaak bij de Safeway-supermarkt in Port Angeles. „Ik ga veel naar Costco, en vooral naar de Walmart.” Dat zijn goedkopere winkels. Maar haar vlees haalt ze wel hier – dat vertrouwt ze bij Walmart niet helemaal.
Wright heeft een man en twee kinderen. Rondkomen is „zwaar”, vertelt ze op de parkeerplaats van de winkel. „De afgelopen paar jaar zijn boodschappen veel duurder geworden. En daar komen alle andere rekeningen nog bij.” Uit eten gaat ze allang niet meer. En ze begint er zelf over dat gezond eten lastig is. „Groente en fruit zijn extreem duur.”
Het gedrag van president Donald Trump leidt in haar omgeving tot frustratie. Zelf had ze altijd al een gemengd beeld van hem, vertelt ze, maar haar man en schoondochter waren enthousiast. Dat is volgens haar wat bekoeld. „Hij maakt zichzelf belachelijk. Zijn aandacht lijkt bij de verkeerde dingen te liggen. Sportevenementen, het Witte Huis verbouwen.”
De kosten van levensonderhoud in de Verenigde Staten zijn snel uitgegroeid tot een groot politiek probleem voor Trump. Zijn populariteit daalt: nog maar 38 procent van de Amerikanen is positief over hem, blijkens een recente peiling van Reuters/Ipsos. Kiezers verwijten hem onder meer gebrekkig economisch beleid, of zelfs het schaden van de economie. Trump wist Kamala Harris in 2024 mede te verslaan door betaalbaar levensonderhoud tot speerpunt van zijn campagne te maken, maar daar zien kiezers weinig van terug, vinden ze.
De inflatie in de VS blijkt hardnekkig (rond de 3 procent op jaarbasis) en de prijzen van veel producten liggen veel hoger dan enkele jaren geleden. Zo is koffie 40 procent duurder dan een jaar geleden, en rundvlees ruim 10 procent. De rollen zijn nu omgedraaid: de Democraten behaalden begin november verkiezingssucces door juist op ditzelfde thema campagne te voeren.
De afgelopen dagen besloot Trump diverse importheffingen af te zwakken – een pijnlijke draai voor een president die deze maandenlang presenteerde als sleutel tot Amerikaanse welvaart. Vrijdag verlaagden de VS de tarieven op Braziliaanse producten als koffie, rundvlees en fruit. De prijsstijgingen ervan waren mede het gevolg van die heffingen.
Trump legde Brazilië zware heffingen op in reactie op de vervolging van oud-president Bolsonaro. Die werd niettemin veroordeeld wegens een couppoging. Trump schrapte onlangs ook al heffingen op levensmiddelen uit andere landen, waaronder veel soorten fruit. Zijn ‘handelstsaar’ Jamieson Greer probeerde dit nog te presenteren als een succes, omdat de wereldhandel voldoende hervormd zou zijn, maar dat geloofde bijna niemand.
Niet alle hoge prijzen waarover consumenten klagen, zijn het gevolg van Trumps heffingen. Amerikanen lijken vooral gefrustreerd doordat prijzen al vijf jaar scherp stijgen en alles nu bijna een kwart duurder is dan in 2020. „Mensen hebben het idee dat hun levensstandaard afneemt”, zei Harvard-econoom Stefanie Stantcheva tegen The Wall Street Journal.
Al vijf jaar stijgen de prijzen in de Amerikaanse supermarkten, en dat geeft Amerikanen het gevoel van een dalende levensstandaard.
Enkele dagen voor Thanksgiving – een feestdag die in Amerika met veel eten (waaronder de bekende kalkoen) wordt gevierd – valt dat bij de Safeway in Port Angeles (20.000 inwoners) duidelijk te horen. In dit havenplaatsje in het uiterste noordwesten van de VS zetelt het bestuur van Clallam County, dat landelijke bekendheid geniet als politieke barometer: de afgelopen eeuw stemde het bijna altijd voor de winnende presidentskandidaat.
Op het parkeerterrein van de supermarkt, aan de voet van de besneeuwde Olympic Mountains, maakt Port Angeles die reputatie waar. Je komt er iedereen tegen: arm en rijk, links en rechts. Wat hen verenigt, zijn zorgen over prijzen.
Meredith, een 69-jarige Harris-stemmer die haar achternaam niet wil geven, laadt net haar tassen in de auto. Ze let door hoge prijzen al meer op haar uitgaven, vertelt ze, maar omdat ze fulltime werkt gaat het nog. „Binnenkort ga ik met pensioen, en dan moet ik mijn gewoontes echt aanpassen.” Voor Meredith betekent dat: meer bulkproducten uit de diepvries, denkt ze, minder snacks, meer naar de Costco. „En ik heb een tuin waarin ik dingen kan verbouwen.”
Bij welk product voelt ze de hoge prijzen het sterkst? „Koffie”, antwoordt ze meteen. Ze vond het beleid van Trump nooit slim, dus ze is blij dat hij de heffingen verlaagt. „Iedereen zei al dat het een slecht idee was, nu ziet hij zelf ook het bewijs.”
Als veel anderen begint ook Meredith erover dat ze minder horeca bezoekt: dat is erg duur en je kan het makkelijker missen dan boodschappen. Bij haar Kia vertelt Debbie Darminio (64, ze ziet zichzelf niet als Republikein of Democraat) dat ze gestopt is met haar „dagelijkse traktatie”, een kopje koffie en een broodje bij een café. „Dat kostte me een paar jaar geleden 6 dollar. Nu betaal je zo 12 dollar.”
Dat het Trump een jaar voor cruciale tussentijdse verkiezingen heet onder de voeten wordt, blijkt niet alleen uit het afzwakken van heffingen. Recentelijk wierp de president het idee op Amerikanen in 2026 een cheque te sturen van 2.000 dollar – een wild plan dat binnen zijn eigen partij niet populair is.
De regering probeert consumenten er ondertussen van te overtuigen dat veel producten juist goedkoper zijn geworden. Kabinetsleden hameren erop dat eieren een stuk minder kosten dan begin dit jaar, ofschoon dat verder weinig zegt over het verdere prijsniveau. Trump zelf heeft het al de hele maand over een een berekening van Walmart waaruit zou blijken dat een Thanksgiving-diner dit jaar een kwart goedkoper is. In de praktijk verstaat Walmart dit jaar onder ‘diner’ een kleiner pakket boodschappen dan vorig jaar.
Groente- en fruitafdeling van een supermarkt in Miami. De Amerikaanse regering heeft recentelijk invoertarieven voor fruit uit diverse landen verlaagd.
„Er is maar zoveel wat hij kan doen”, zegt zestiger Paul Scott voor zijn pick-up-truck vol Trump-stickers. „Als prijzen omhooggaan, komen ze zelden omlaag.” Hij ziet wel in dat de president misschien wat te ver is gegaan met zijn heffingen. „Ik zou er voorzichtig mee zijn. Ik denk dat ze iets te makkelijk zijn ingezet.”
Toch heeft hij vertrouwen in Trump, als een van de weinigen vandaag bij de Safeway. „Hij zit er pas een jaar. Het zou mooi zijn als hij erin slaagt de rente wat omlaag te brengen.” En, zegt hij, als je een beetje op aanbiedingen let, kan je prima besparen. Bijvoorbeeld op rundvlees. „Mijn dochter klaagt ook over de prijzen, maar zij let daar niet op.”
Debbie Wright vertelt dat ze noodgedwongen grotendeels is overgestapt op varkensvlees en kip. „Maar ook de prijzen daarvan zijn gestegen.” Wat ze gaat doen als alles duur blijft? „Ik kan meer werken. Of later met pensioen.” Ze werkt bij een militaire basis niet ver van Port Angeles, haar man werkt bij de county.
Voor Thanksgiving heeft ze geen kalkoen gekocht, maar een groot stuk ham. Is dat om te besparen? „Nee”, lacht ze. „Dat vindt mijn familie gewoon lekkerder.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC