Kolonistengeweld Sinds oktober 2023 is het geweld van Israëlische kolonisten tegen Palestijnse gemeenschappen op de bezette Westelijke Jordaanoever geïntensiveerd, met goedkeuring van het leger. Het aantal buitenposten bij illegale nederzettingen is verdubbeld en zo’n tachtig Palestijnse herdersgemeenschappen zijn verdreven.
Aanslag van Israëlische kolonisten dinsdag 11 november op een bedrijventerrein bij het Palestijnse dorp Bayt Lid, op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever.
De beelden komen uit Bayt Lid, een Palestijns dorp in de buurt van Nablus op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Een gewapende groep Israëlische kolonisten is op actie uit. Ze zetten auto’s, velden en gebouwen in brand, waarbij vier Palestijnen gewond raken.
Vervolgens vluchten ze naar een illegale Israëlische nederzetting verderop, waar ze Israëlische soldaten aanvallen en een legervoertuig beschadigen. Eerder op de dag waren er in de directe omgeving al tenten in brand gestoken van een Palestijnse bedoeïenengemeenschap.
Dit is de oogst van dinsdag 11 november, zomaar een dag op de Westoever. De laatste tijd is het elke dag raak. Niet alleen de Palestijnse slachtoffers vinden dat het kolonistengeweld ernstig uit de hand loopt: de Israëlische president Isaac Herzog zei de volgende dag dat de kolonisten „een rode lijn” hebben overschreden.
Sinds de Israëlische vernietigingscampagne in Gaza, die ruim twee jaar geleden begon na de Hamas-aanval van 7 oktober, zijn de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever steeds brutaler geworden in hun wens om de Palestijnse bewoners te verjagen. Daarbij worden ze bewapend door de ultra-rechtse minister Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid), die hun doelen onverkort steunt. Extremistische rabbijnen voorzien de acties van religieuze legitimering.
In de maand oktober telden de Verenigde Naties 264 aanvallen van kolonisten, gemiddeld ruim acht per dag. Het was het grootste aantal incidenten sinds de telling twintig jaar geleden begon. Het Israëlische leger, dat de militaire bezetting van het gebied uitvoert en zelf ook Palestijnen onderdrukt, constateert dat de Israëlische politie en inlichtingendiensten onder politieke druk niet ingrijpen. De kolonisten komen vrijwel overal mee weg.
Een man bekijkt de schade aan de Al-Hajja Hamida-moskee na een aanval door Israëlische kolonisten in het dorp Deir Istiya op de bezette Westelijke Jordaanoever, 13 november.
De Palestijnse Ahlam Adawi vertelt journalisten over het moment waarop Israëlische kolonisten tijdens een aanval haar huis probeerden binnen te dringen in het dorp al-Jab’a op de bezette Westelijke Jordaanoever, 18 november.
Op de bezette Westelijke Jordaanoever wonen meer dan 700.000 Israëliërs, verspreid over 144 nederzettingen. Alle nederzettingen zijn onwettig: volgens het Internationaal Gerechtshof dient Israël de bezetting van dit Palestijnse gebied onmiddellijk te beëindigen. Onder het Israëlische recht zijn die 144 nederzettingen, variërend van dorpjes tot een stad ter grootte van Heerlen, wel legaal.
Bij die nederzettingen zijn ook 148 buitenposten gesticht. Kolonisten nemen daarbij heuveltoppen in, vaak in Palestijns privébezit, en vestigen daar wat hutjes of caravans. Die zijn ook volgens de Israëlische wet illegaal. Veel gewelddadige kolonisten opereren vanuit die buitenposten.
Omgehakte olijfbomen bij het Palestijnse dorp Khirbat ‘Abu Falah op de Westelijke Jordaanoever. Israëlische kolonisten hebben het voorzien op de olijfoogst, een belangrijk onderdeel van de Palestijnse cultuur en de lokale economie. De Verenigde Naties meldden in de tweede week van oktober tientallen incidenten die verband hielden met de oogst.
Met hun acties weten ze soms hele Palestijnse dorpjes te ontvolken. Zo hebben de 285 inwoners van de bedoeïenendorpjes Khirbet Zanuta en Anizan, in het zuiden van de Westelijke Jordaanoever, vorig jaar na twee jaar van pesterijen, bedreigingen en aanvallen hun huizen verlaten. De kolonisten vernietigden vervolgens alle huizen en zetten een hek om het stuk land. Bewoners konden daardoor niet terugkeren. Ditzelfde lot dreigt voor Masaffer Yatta, een cluster van twaalf Palestijnse gemeenschappen waarover de met een Oscar bekroonde film No Other Land gemaakt werd.
Hieronder wordt in vier stappen uitgelegd hoe Israëlische kolonisten te werk gaan en Palestijnse herdersgemeenschappen worden verdreven. Scroll om door de verschillende stappen van de afbeelding heen te gaan.
Een Palestijnse herdersgemeenschap laat haar kudde grazen in open gebieden rond hun huizen.
Israëlische kolonisten vestigen een illegale buitenpost in de buurt.
De intimidatie van de herdersgemeenschap begint en neemt toe: kolonisten verdrijven bewoners van weidegronden en komen herhaaldelijk het dorp binnen.
Kolonisten nemen landbouwgrond en waterbronnen in beslag. De confrontaties worden routine; kolonisten dienen klachten in tegen de lokale bewoners, wat leidt tot hun arrestaties door het Israëlische leger.
De Palestijnse gemeenschap wordt verdreven.De Israëlische kolonisten vernietigen de gebouwen en zetten een hek om de landerijen.
Bij hun verovering van Palestijnse grond worden de gewelddadige kolonisten geholpen door de Zionistische Wereldorganisatie (WZO). Deze instantie, ooit opgericht door Theodor Herzl om de Joodse immigranten in Palestina te helpen bij het opzetten van hun kibboetsen, heeft tegenwoordig een ultranationalistische inslag. Al in 2009 behandelde het Israëlische Hooggerechtshof een zaak waarin de WZO Palestijnen hun land had afgenomen en aan Israëlische kolonisten had gegeven.
Dat doet de WZO nog steeds. De nederzettingendivisie van de organisatie kent de kolonisten weides toe waar hun vee mag grazen. Vanuit deze weides verdrijven ze vervolgens aanpalende Palestijnse gemeenschappen. De activiteiten van de WZO onttrekken zich grotendeels aan overheidstoezicht.
De WZO weet donders goed dat de kolonisten haar land en haar financiële steun gebruiken om Palestijnen te verdrijven, zegt Dror Etkes. De Israëliër is oprichter van Kerem Navot, een ngo die bijhoudt welk land er gestolen wordt van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever. „Verdrijving is zelfs het doel. Wat de WZO doet is ook voor de Israëlische wet illegaal. De organisatie is sterk betrokken bij diefstal van Palestijns land.”
Ook financiert de WZO de radicale kolonisten direct, zegt Etkes, bijvoorbeeld in de vorm van hypotheken om te kunnen bouwen in nederzettingen en buitenposten. „En er is amper overzicht op deze gelden, omdat ze niet direct van de overheid komen.”
De WZO heeft niet op vragen van NRC gereageerd.
Inmiddels zijn er meer buitenposten dan ‘gewone’ nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Vooral vanuit deze buitenposten slaan de gewelddadige Israëlische kolonisten toe. In vijf kaarten wordt de landroof zichtbaar.
De gewelddadige kolonisten zijn niet per se zelf in een nederzetting opgegroeid, zegt onderzoeker Etkes. „Soms komen ze uit Israël en worden ze aangetrokken door de radicale ideologie van de kolonisten. Er heerst wetteloosheid op de Westelijke Jordaanoever. Al die landdiefstal kan alleen maar gebeuren omdat het Israëlische leger er niets tegen onderneemt.”
Dat inmiddels ook premier Benjamin Netanyahu de aanvallen van Israëlische kolonisten veroordeeld heeft, zegt Etkes niet zoveel. „Dat statement is bedoeld om de buitenwereld te sussen. Dit geweld is al jaren aan de gang, met volledige steun van de regering. De voorbije twee jaar heeft het een nieuwe dimensie aangenomen. Het tart elk voorstellingsvermogen.”
De kahanisten hebben Israël overgenomen, verzucht Etkes. Deze volgelingen van de extreem-rechtse rabbijn Meir Kahane (1932-1990) werden in de Israëlische samenleving decennialang als paria’s beschouwd, onder meer vanwege hun anti-Palestijns racisme. Nu zitten ze in de regering, zegt Etkes, en dat niet alleen: ze zijn bijvoorbeeld ook steeds zichtbaarder in de media. „Geweld tegen Palestijnen wordt volkomen genormaliseerd.”
Wat is het einddoel? Etkes: „Er is een zeer sterke politieke alliantie van mensen in Israël die een ‘oplossing’ voor de Palestijnen steunen die zich ergens tussen apartheid en genocide bevindt. Gaza beschouwen zij als een precedent.”
De verdreven herders zoeken meestal hun heil in Palestijnse dorpen en steden. De kolonisten, zegt Etkes, hebben als doel om al het onbebouwde gebied van de Westelijke Jordaanoever te beheersen. „De Palestijnen in de dorpen en steden worden vervolgens gedwongen om de Joodse suprematie in het gebied te accepteren. Wie dat niet wil, moet vertrekken. Of wordt gedood.”
BronnenInformatie over de illegale buitenposten komt van Kerem NavotOcha (VN) houdt de aanvallen van kolonisten bij
Tekst Derk WaltersGraphics en kaarten Erik van GamerenIllustraties Roland BlokhuizenFotoredactie Rachel MorónVormgeving Ank Swinkels
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC