Als eerste gemeente in Nederland stelt Amsterdam bepaalde delen van de stad verboden voor fatbikes. Drukke locaties zoals het Vondelpark, waar veel klachten zijn over overlast door fatbikes, kunnen vanaf volgend voorjaar zo'n verbod krijgen. Het is echter de vraag of de rechter dit verbod zal handhaven.
Tot nu toe hadden gemeenten weinig mogelijkheden. Fatbikes vallen wettelijk onder dezelfde categorie als gewone e-bikes, waardoor een specifiek verbod moeilijk te realiseren is. Het Rijk werkt aan maatregelen zoals een helmplicht voor kinderen, maar die gaat pas in 2027 in.
"We vragen al drie jaar om landelijke regels, maar die blijven uit," zegt Melanie van der Horst (D66), verkeerswethouder van Amsterdam. "Ondertussen nemen de problemen toe. Ik voel het als mijn verantwoordelijkheid om alles te doen wat binnen mijn macht ligt."
Nieuwe lokale regelOm het verbod in te voeren, maakt Amsterdam gebruik van de Algemene plaatselijke verordening (apv), waarin verschillende lokale wetten en regels zijn vastgelegd. Via een artikel in de apv kan een gebied worden aangewezen waar fatbikes niet zijn toegestaan. De gemeente definieert een fatbike aan de hand van de bandbreedte: een fiets met banden breder dan 7 centimeter.
Van der Horst hoopt dat dit handhaving mogelijk zal maken. Hij heeft er rekening mee gehouden dat het verbod waarschijnlijk voor de rechter zal worden aangevochten. "Het Rijk stelt tot nu toe dat er geen onderscheid kan worden gemaakt tussen fatbikes en e-bikes. Maar ik wil die juridische strijd graag aangaan."
Het Vondelpark wordt waarschijnlijk het eerste gebied waar het verbod van kracht wordt. Ambulancedata laten zien dat er daar veel ongevallen plaatsvinden, vooral door de combinatie van fietsers, wandelaars en spelende kinderen.
Dankzij een specifieke omschrijving en een duidelijk afgebakend gebied met veel overlast, slaagde de gemeente Amsterdam er eerder in om de bierfiets uit de binnenstad te verbannen. Dit verbod werd ook door de rechter bevestigd.
Geen kentekenplichtDe populariteit van fatbikes is de laatste jaren sterk toegenomen. Deze elektrische fietsen met extra brede banden zijn vooral populair onder jongeren, maar veroorzaken ook veel overlast en gevaarlijke situaties. Bestuurders rijden vaak hard, zonder helm, en sommige fietsen zijn zelfs opgevoerd tot snelheden van 40 kilometer per uur.
De maximale snelheid voor elektrische fietsen ligt op 25 kilometer per uur, maar fatbikes zijn zo gebouwd dat ze sneller kunnen gaan dan gewone e-bikes.
Vooral in parken en drukke stadswijken voelen voetgangers, ouders en ouderen zich steeds onveiliger. De gemeente ontvangt wekelijks klachten en meldingen over bijna-ongelukken en intimiderend gedrag. Omdat e-bikes geen kentekenplicht hebben, kunnen de daders vrijwel nooit worden gepakt.
Andere initiatieven Met deze maatregel positioneert Amsterdam zich als de eerste grote stad die een concreet verbod invoert. De gemeenteraad van Enschede nam deze zomer al een voorstel aan om fatbikes uit de binnenstad te verbannen, maar de uitvoering daarvan is nog niet rond. De verantwoordelijke wethouder raakte in oktober gewond bij een val van een paard, waardoor het Enschedese initiatief sindsdien weinig voortgang heeft geboekt.
Andere steden volgen Amsterdam met interesse. Rotterdam, Utrecht en Den Haag hebben al aangegeven dat ze meer ruimte willen om zelf maatregelen te kunnen nemen. Als het Amsterdamse verbod standhoudt, wordt verwacht dat ook andere gemeenten deze aanpak zullen volgen.
MaximumsnelheidNaast het verbod werkt Amsterdam samen met het Rijk aan tests om de verkeersveiligheid op fietspaden te verbeteren. Zo wordt geëxperimenteerd met een maximumsnelheid van 20 kilometer per uur en het verplaatsen van vrachtfietsen naar de rijbaan. Maar Van der Horst benadrukt dat deze maatregelen niet voldoende zijn: "Amsterdammers moeten zich weer veilig voelen in hun eigen stad. Dit is geen oppervlakkige maatregel, maar een noodzakelijke stap."
Wanneer het verbod precies ingaat, is nog niet bekend. Amsterdam legt het voorstel eerst ter inspraak voor en hoopt het verbod in het Vondelpark mogelijk in het voorjaar van 2026 in te voeren.
De gemeenteraad moet het verbod nog goedkeuren.
Fatbike (@Pixabay)
Source: Fok frontpage