Demonstratie Niet alleen de ouders, ook hun kinderen zijn gedupeerden van de Toeslagenaffaire. Noodgedwongen sloten ze studieleningen af, soms pakten ze halsoverkop hun koffers om Nederland te ontvluchten. „We willen erkenning en een schone lei”, is hun boodschap zaterdagmiddag in Den Haag.
Boodschap van gedupeerde kinderen van de Toeslagenaffaire voor erkenning van hun situatie tijdens een demonstratie zaterdag in Den Haag.
Verlegen kijkt de 15-jarige Violence het publiek in. Hij gaat een nummer zingen. „Een emotioneel nummer”, zegt hij zachtjes in de microfoon. „I’m so alone, I can’t find my home, I have no place to go”, zingt hij. In het publiek drukt de 28-jarige Jamir Wever zijn moeder Erica Wever (53) stevig tegen zich aan. Zij verbergt haar gezicht in zijn trui.
Het optreden van Violence (zijn echte voornaam) raakt Wever „verschrikkelijk”, want natuurlijk heb je als kind geen idee wat er aan de hand is als je ouders slachtoffer zijn van de Toeslagenaffaire. Dat hadden haar eigen kinderen ook niet, toen het gezin zijn koffers pakte en naar Curaçao vertrok „om te vluchten voor de Nederlandse staat”. „Ik voelde me doelwit, opgejaagd, weggejaagd.” Het deed de schulden niet verdwijnen, dus toen haar zoon Jamir in Nederland ging studeren, sloot hij studieleningen af om zijn moeder financieel bij te kunnen staan. „Ik wilde haar wat ademruimte geven.”
Deze zaterdag komen kinderen en andere betrokkenen gedupeerd door de Toeslagenaffaire samen in het park de Koekamp in Den Haag, naast het Malieveld. Ze eisen „erkenning en een schone lei”, volgens het manifest dat ze tevoren opstelden, en „een gelijkwaardig herstelproces”, nét als hun ouders. Want: hun ouders worden als slachtoffers erkend, krijgen juridische bijstand en krijgen hun schulden kwijtgescholden. Maar zíj niet, terwijl velen van hen net als Jamir bijvoorbeeld studieschulden maakten omdat ze in het gezin hun steentje moesten bijdragen.
„Als oudste dochter van een gedupeerde moeder, draag ook ik de littekens én de schulden van de Toeslagenaffaire”, zegt de 26-jarige Loïs Houwen op het podium. Kinderen van gedupeerden willen dat de overheid hun een brief stuurt waarin officieel wordt erkend dat zij zélf „volwaardige slachtoffers” zijn.
Een 35-jarige vrouw die niet met naam in de krant wil omdat ze niet „voor altijd het label ’toeslagenkind’” wil (haar naam is bij de redactie bekend), vertelt dat zij en haar oudere zus studieschulden maakten om boodschappen en rekeningen te kunnen betalen. „We wilden voorkomen dat onze broertjes uit huis geplaatst werden, dus we voelden een grote verantwoordelijkheid.” Naast haar studie werkte ze in de zorg. „Elk weekend, en elke dag na stage.” Ze zit nu in het laatste jaar van haar studie, maar doet al zes jaar over dat laatste jaar. „Ik blijf uitvallen, vanwege de PTSS (posttraumatische stressstoornis) én vanwege het gedoe met de afwikkeling van de Toeslagenaffaire.”
De Toeslagenaffaire is misschien voorbij, haar leven wordt er nog elke dag door beheerst, vertelt ze. Er is een regeling voor kinderen voor Toeslagenouders onder de noemer ‘brede ondersteuning’, via de gemeente. Maar zo breed is die steun niet, volgens haar. „Aanvragen voor ondersteuning worden afgewezen en wij krijgen geen advocaten zoals onze ouders, dus kunnen we die afwijzingen niet aanvechten.” De overheid heeft haar gezin uit elkaar gedreven, zegt ze: met haar moeder is geen contact meer, de eerste jaren van het nu vierjarige kind van haar oudere zus miste ze. „De spanning in huis veroorzaakte ook spanning tussen ons. We proberen dat te herstellen.”
De 29-jarige Celine Santos Pires vertelt op het podium een soortgelijk verhaal. „Wij kregen een valse start en dat wordt niet hersteld. Want hoe kun je een opleiding volgen als thuis de elektriciteit wordt afgesloten en als jij moet zorgen dat er eten op tafel komt? Onze studieleningen gingen op aan de huur of aan kleding voor onze broertjes en zusjes. Wij vragen niet om een gunst, maar om gelijke behandeling.” Ze is nu zelf moeder, zegt ze. „Ik wil dat dit stopt bij mij.”
Als kind had Jamir Wever heel goed door dat er íéts aan de hand was, maar niet wát. „Mijn moeder heeft zich altijd sterk gehouden voor ons. Maar vanaf een bepaalde leeftijd ga je merken dat er iets speelt.” Helemaal toen ze plotseling naar Curaçao verhuisden, toen hij elf en zijn broertje vijf jaar oud was. „Eerst vonden we het wel leuk, maar al snel gingen we thuis missen. Het duurde lang voordat ik doorhad dat we niet meer naar huis gingen.”
Haar vader woonde op Curaçao, vertelt moeder Erica Wever, en zei: kom toch hierheen, dan kan ik tenminste op de kinderen passen. Ze was toen 36. „Ik liet alles achter, mijn zetel als raadslid van de SP, mijn werk als eigenaar van een stichting. Maar het ging niet meer in Nederland.” Ze raakte in 2005 gedupeerd, vertelt ze. „De eerste twee jaar denk je nog: het komt wel goed. Je haalt allerlei fratsen uit om toch die rekeningen te kunnen betalen.” Fratsen? „Ja, zoals twee jaar lang ’s nachts in een gokhuis op de [Amsterdamse] Zeedijk werken, zodat er toch extra geld binnenkomt.”
Twee tienerzusjes betreden het podium. Ze vertellen dat jeugdzorg hen uit huis plaatste, dat ze het moeilijk vonden over hun gevoelens te praten tegen telkens weer een andere vreemde en dat ze zagen hoe moeilijk hun ouders het hadden. Veel kinderen zijn in de jaren van de Toeslagenaffaire (circa 2004 tot en met 2019) uit huis geplaatst. Ook heel jonge kinderen; de overheid moet meer moeite doen hen weer thuis te laten wonen, aldus het manifest.
Met de 15-jarige Violence gaat het nu best goed, vertelt hij na zijn optreden. Hij heeft nu een begeleider van de stichting Colourful Dreams, met wie hij kan praten. Maar toen hij „er nog middenin” zat, voelde hij zich heel alleen. „Ik had veel minder dan de andere kinderen.” Zijn ouders gingen uit elkaar, zijn vader spreekt hij niet meer. Wat hebben zij als kinderen van Toeslagenouders nodig? „Ik wil gewoon dat mensen ons horen.” Zijn muziek is binnenkort te vinden op Spotify. „Zo vertel ik mijn verhaal.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC