Waar te beginnen als je nieuwe contacten wilt opdoen, of gewoon zin hebt in een leuke avond met mensen die je niet iedere week al spreekt? Zoek het net buiten je binnenste kring, opperen deze spillen in het web, die elk op hun eigen, aanstekelijke manier bekenden, halve bekenden en onbekenden aan een feestelijk gedekte tafel krijgen.
is verslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft over stand-upcomedy & cabaret en populaire cultuur.
In de eetwinkel waar Dieuwertje van Muyden (33) werkt, komt de laatste tijd vaak een vrouw die opvalt omdat ze zo’n opgewekte, vrolijke uitstraling heeft. Ze bestelt altijd filorolletjes. ‘Ze ziet eruit als een type dat overal ja op zegt, zo iemand die bereid is om zich in iets onbekends te storten.’
Daarom besloot Van Muyden haar vorige week na het afrekenen een cruciale vraag te stellen: ‘Trouwens, hou je ook van kaas?’
Deze vrouw en een hele zwik anderen kregen eerder dit weekend per app een uitnodiging voor wat Van Muyden ‘Het Kaasfeest’ noemt, een bijeenkomst die ze om de zoveel tijd organiseert voor liefhebbers van kaas en lastminuteplannen: ‘Hallo lieve vriend(in), chronische crush of leuke (on)bekende. De sterren staan goed, ik vond een boel feestelijke flessen in huis, het is weer tijd voor een Kaasfeest.’
Nu ligt in haar Utrechtse zolderkamer Don Melody Club op de platenspeler en een basisvoorraad kaas op tafel. Afwachten maar wie er na zonsondergang aanbelt, met of zonder een lekker stuk kaas. ‘PS: Was jij de persoon die de vorige keer een roombrie meenam? Think twice!’
Er zijn allerlei redenen waarom Dieuwertje van Muyden deze zondagavond voor de vijfde keer een Kaasfeest organiseert, maar dit is er zeker één van: het blijkt een ideale methode te zijn om naast vrienden ook via-viafiguren over de vloer te krijgen, en om contact te leggen met mensen die buiten haar vaste sociale kring haar interesse hebben gewekt. ‘Het is een uitnodigend voorstel, maar minder confronterend dan iemand die je niet goed kent uitnodigen voor een een-op-eenafspraak. Je zegt: dit is er. Als je wilt, kun je komen. Maar het hoeft niet.’
De vrouw uit de winkel reageerde zoals iemand met een vrolijke uitstraling reageert op een verrassend voorstel. Ze bleek van kaas te houden, maar ook van haar zusje, die vandaag haar verjaardag viert. Misschien komt ze later op de avond nog langs.
Van Muyden verzon het Kaasfeest omdat ze de lat nogal hoog kan leggen, zegt ze, ook als het gaat om feestjes geven. ‘Ik heb de neiging om dingen in mijn hoofd groter te maken dan ze zijn, en dat remt me soms een beetje. Dit is een manier om iets gezelligs te organiseren zonder er veel gedachten aan te wijden of het heel ingewikkeld te maken. En het is ook een goeie truc om rond etenstijd af te spreken, maar niet te hoeven koken voor je gasten.’
Het Kaasfeest één dag van tevoren aankondigen, is dan ook een belangrijke zelfopgelegde regel. ‘Het is vanzelfsprekend dat veel mensen andere plannen hebben als je ze zó kort van tevoren uitnodigt. Het hele concept van jezelf druk maken over of die of die wel zal komen, kun je dus laten gaan.’
Vrienden beschrijven haar als een van de weinigen die nog ‘zomaar’ aanbelt, zonder eerst een afspraak te maken, zegt Van Muyden. ‘Ik snap heus wel waarom we afspraken met elkaar maken, en ik zit zelf ook echt niet elke dag te wachten op iemand die onaangekondigd voor de deur staat, maar een deel van mij vindt het leuk om iets meer spontaniteit bij elkaar aan te wakkeren.’
Daar komt bij dat het ook haar soms aan tijd ontbreekt om te investeren in nieuwe of (potentieel) romantische contacten, naast het onderhouden van vriendschappen die al lang meegaan. ‘Dat vind ik weleens jammer. Het gevoel dat je vriendenboekje al vol zit, waardoor je die ene persoon met wie het óók leuk is laat gaan, omdat er niet meer dagen in de week zitten.’
Van de andere kant, zeggen vriendinnen die intussen zijn aangeschoven en hun gesprek over goede en slechte sauna’s even onderbreken: soms is simpelweg een moment met iemand delen al leuk genoeg, zonder dat je er per se een nieuwe vaste relatie bij wilt in je leven.
Vrienden die drie weken geleden al vastgelegd hebben om deze zondag bij hun schoonouders te gaan eten, komen niet naar het Kaasfeest. Van Muyden: ‘En dat vind ik misschien dus ook niet zo erg. Mensen die net als ik alleen wonen, single zijn of minder houden van ver vooruit plannen, voelen zich juist geroepen om wél te komen. Ik vind het leuk om degenen te prikkelen die uit zichzelf wat minder spontaan zijn, maar als ze een onverwachte uitnodiging krijgen tóch denken: ik ben benieuwd, laat ik gewoon gaan.’
Wie ze een uitnodiging stuurt, wisselt per keer. ‘Ik zie het ook als een gelegenheid om een berichtje te sturen aan iemand die ik graag een berichtje wil sturen, maar die ik niet per se iets te melden heb. Onder de vlag van het Kaasfeest kan ik best veel maken. Ik heb nu bijvoorbeeld een jongen uitgenodigd met wie ik ooit gedate heb. Hij woont ergens in Utrecht, volgens mij met zijn vriendin, maar dat weet ik niet zeker.’ Lacht: ‘Hij kon niet, maar ik heb dit toch aangegrepen om een kleine flirt met hem te starten.’
Fotograaf Daan Kamerman (26) is wel gekomen. Ze werkt in de boekhandel waar Van Muyden eind oktober haar dichtbundel Tiger Stripes presenteerde. Ze komen elkaar vaker tegen, maar hebben nooit afgesproken. ‘Ik was wel nieuwsgierig naar jou’, zegt Van Muyden.
Daan Kamerman op haar beurt was geïntrigeerd door de uitnodiging. ‘De omschrijving van het Kaasfeest was mysterieus. En ik dacht de laatste tijd ook: ik ontmoet niet zo veel nieuwe mensen meer.’
De opkomst is dit keer bescheiden: vier man, plus een stel dat onderweg naar de bioscoop in- en uitvliegt. Misschien komt de vrolijke vrouw uit de eetwinkel nog, misschien niet.
Vorige editie waren er vier keer zo veel mensen, maar een kleiner gezelschap kan net zo fijn zijn, vindt Van Muyden. Hoewel laten weten of je komt of overslaat nergens voor nodig is, krijgt ze de leukste afzeggingen. ‘Ik ben die persoon die alleen kaas op een tosti of een pizza lust’, stuurde iemand deze keer. ‘Ja, dan houdt het op.’
Social designer Imke Sloos (29) en actrice Julia van der Pas (31) organiseerden tot nu toe vijf edities van Het Vreemdelingendiner, samen met host Woody Veneman (43). Ze koken voor tien aanwezigen, die de opdracht krijgen om voor de volgende samenkomst in hun plaats iemand anders uit te nodigen. Bij zomers weer eten ze onder een sfeerverhogende boom op de kruising van de Tongelresestraat en de Geldropseweg in Eindhoven, naast kunstgalerie Salon Veneman – waar Woody en Imke boven wonen.
Imke: ‘De aanleiding was verdrietig: een vriend van ons ging dood. We moeten nieuwe vrienden zoeken, zeiden Julia en ik als grapje tegen elkaar. We begonnen te mijmeren over dat je niet zomaar meer nieuwe mensen ontmoet als je ouder wordt.’
Julia: ‘We kwamen natuurlijk ook uit de coronatijd, toen nieuwe mensen tegenkomen helemaal ver weg leek.’
Imke: ‘Zo ontstond het idee om te koken voor onbekenden. De eerste keer stelden we een gezelschap samen van mensen die elkaar niet kenden, maar die wij wél allemaal kenden. Zij kregen de opdracht om voor de volgende editie iemand anders uit te nodigen. Dat is het recept: je kiest iemand die het goed kan gebruiken, die je het gunt, die zoiets durft, die het kan waarderen.’
Woody: ‘Imke en Juul staan zich in de keuken zwaar uit te sloven, ik ben de lucky bastard die als lachende elfde aan tafel zit en de afwas doet met één van de genodigden. Het begon met leeftijdsgenoten, mensen tussen de 25 en 35. Dat ging al snel richting ouder, en soms jonger. Een mevrouw van 72, een actrice van 18, een Antilliaanse rapper, een asielzoeker die geen Nederlands of Engels sprak...’
Imke: ‘...er zijn moeders en vaders uitgenodigd.’
Woody: ‘Er werd aan tafel een keer een grap gemaakt over de linkse bubbel. Toen zei iemand: ‘Ik stem PVV hoor!’
Julia: ‘We hoopten dat het gezelschap zich zo snel mogelijk van ons zou vervreemden, qua leeftijd, cultuur en achtergrond, en dat we dan niemand meer zouden kennen.’
Imke: ‘We hebben nagedacht over de awkwardness die automatisch ontstaat als je een groep vreemden met elkaar aan tafel zet. Om het ijs te breken, zijn we een keramiekserie begonnen. We maken elke editie een onderdeel van een servies. Het is een middel om het gesprek op gang te brengen zonder elkaar meteen in de ogen te hoeven kijken, zoals tijdens een date.’
Julia: ‘We zetten een homp klei op tafel, leggen uit wat zo’n beetje de bedoeling is, en dan is het: wij gaan koken, succes ermee! Samen iets creëren en elkaar helpen, brengt al meteen een connectie teweeg.’
Woody: ‘Alcohol helpt natuurlijk ook om de tongen los te maken. Iedereen brengt zijn eigen drank mee. Sommige mensen komen met een 0.0-biertje aanzetten, anderen maken de blits met een puike fles wijn.’
Imke: ‘Vanuit onze slaapkamer heb je uitzicht op de boom. Julia en ik zijn daar tijdens het kleien de feng shui aan het observeren. Ik vind het elke keer toch een beetje spannend. Komen ze wel? Vinden ze elkaar wel aardig?’
Julia: ‘We zitten eigenlijk een sociaal experiment te bespieden. Iedereen heeft een andere tactiek om met zo’n situatie om te gaan. Maar aan het einde van de avond zien we altijd hetzelfde resultaat: dan is er ontspanning, iedereen kletst met elkaar. Sommigen wisselen nummers uit.’
Imke: ‘Eindhoven is best klein. Soms zijn er toch connecties, daar komen ze gedurende de avond achter. Het via-via-aspect wordt gewaardeerd; je voelt je ook een beetje vereerd dat je bent uitgekozen.’
Julia: ‘Mensen vragen ons vaak of ze zich kunnen aanmelden, maar zo werkt het dus niet.’
Imke: ‘Er zijn twee vrouwen die elkaar echt hebben gevonden. Zij hebben na afloop van het diner een pony bij elkaar geknipt in onze badkamer. Ik heb er zelf geen nieuwe vriendschappen aan overgehouden, maar nieuw contact en samen iets eenmaligs meemaken vind ik minstens even waardevol. Ik ben niet voor niets social designer geworden van beroep. Ik denk dat veel mensen dit soort nieuwe contactmomenten enorm missen.’
Julia: ‘We hebben een keer een gigantische moot zalm staan bakken op de stoep, in een paellapan. En er is een kaasfondue-editie geweest. Ik wil ook nog heel graag een worst van anderhalve meter serveren. Samen een hele lange worst aansnijden heeft iets gezelligs.’
Imke: ‘We vinden het leuk om een ‘met z’n allen’-moment in het diner te hebben.’
Woody: ‘Op het einde vragen we ze iets bij te dragen wat bij hun portemonnee past. Gemiddeld is dat een tientje. Dat Imke en Julia voor die hele tafel koken, is een simpel gebaar met een groot effect. Ik vind het lief, leuk en bijzonder.’
Imke: ‘Maar eigenlijk is het juist níét bijzonder. We doen het ook bewust op een doordeweekse dag, omdat dat bijdraagt aan het ‘gewone’ gevoel. De boodschap is: het is heel normaal om voor anderen te koken, om elkaar iets te geven en op woensdagavond mensen te spreken die je niet kent.
‘We werken naar een einddiner toe. Na tien edities hebben we een heel servies bij elkaar. Dan mogen ze alle honderd nog een keer komen. En misschien beginnen we dan weer opnieuw.’
Culinair journalist Jonah Freud (63), was jarenlang eigenaar van De Kookboekhandel in Amsterdam. Ze bouwt samen met schoonzoon en kok Boudewijn Schütte (43) één woensdagavond per maand de werkplaats om van Jonahs man, staalconstructeur Wim Prins. Daar serveren ze aan lange tafels voor 35 personen tegen een schappelijk bedrag een driegangenmenu. Op de lijst met geïnteresseerden die Jonah op de hoogte houdt van nieuwe edities staan ongeveer 350 hele en halve bekenden, maar intussen ook een heleboel onbekenden. Ze kunnen zich met een antwoord op haar appje aanmelden. Wie het eerst komt, wie het eerst maalt.
Boudewijn: ‘Dinsdag doen Jonah en ik inkopen en koken we de eerste dingetjes, op woensdag maken we alles af. We moeten altijd wachten tot Wim de werkplaats vrijgeeft. Dan gaan we er met een bezem doorheen en hebben we in anderhalf uur de tafels gedekt.
‘We koken waar we zin in hebben. Vanavond hadden we vooraf een knolselderijsoep met mierikswortel en bieslookroom, als hoofdgerecht een Italiaanse raapstelenstamppot met hachée en na torta di mele, een Italiaanse appeltaart met daarbij crème fraîche met honing.
‘We hebben er veel plezier in, vooral ook omdat de mensen zo blij zijn. Ze komen lekker eten, maar ze voeden zich ook met het sociale, het gezellig met elkaar aan tafel zitten.’
Jonah: ‘Vorige editie heeft een jager in Waterland voor mij zes ganzen geschoten. Daar heb ik ganzenborst van gemaakt, met rillette van gans. Die ganzenborst was perfect gebraden. Dat geeft mij een kick, maar waar het echt om gaat, is mensen samen aan tafel brengen. Dat is het belangrijkste motto in mijn leven: samen eten is samen praten is samen verder komen.’
Kirsten Walgreen (55) eet vanavond voor het eerst mee. Tegen terugkerende gast Carole Arnold Bik (61) tegenover haar aan tafel: ‘Wij kenden elkaar niet. Maar er blijken allemaal gedeelde interesses en lijntjes te zijn, mensen die we allebei kennen. Mijn huisgenoot kreeg de uitnodiging voor vanavond. Ik ben zijn hospita. Hij stelde voor om samen weer eens wat gezelligs te doen.’
Carole begint te lachen: ‘Maar echt gezellig is hij niet, want hij zit ook alsmaar de andere kant op te praten.’
Kirsten: ‘Ik had Jonah al wel eens ontmoet. Omdat zij die lijst beheert, dacht ik: er zullen ongetwijfeld interessante mensen zijn met wie je een leuk tafelgesprek kunt voeren. Ik heb me geen seconde bedacht dat het misschien een beetje awkward zou worden, of saai.’
Carole: ‘Ik ben de crèchejuf geweest van Jonahs kinderen, die inmiddels zelf alweer kinderen hebben. Ik meld me altijd meteen aan als ze appt. Toen ik een keer te laat was, vroeg ik of ik misschien toch nog mocht komen. Dat kon. Zo is Jonah: als er voor 35 man eten is, dan ook voor 39. En als je eenmaal bij haar in de stal zit, dan zit je bij haar in de stal.’
Nikki Mureau (26) is meegenomen door vriendin Kika van Dorth (25), die één keer eerder aanschoof en de dochter van Jonah kent. ‘Op huisfeestjes of via vrienden ontmoet ik regelmatig leeftijdsgenoten die ik niet ken, maar het komt niet vaak voor dat ik met iemand van een andere generatie in gesprek raak, zoals vanavond. Ik dacht net: volgens mij zit ik te praten met de 77-jarige versie van mezelf.’
Kika: ‘We hadden zelf vanavond ook veel bij te kletsen, maar daar is gewoon ruimte voor.’
Nikki: ‘Jezelf voornemen om met onbekenden te praten, kan een beetje hetzelfde gevoel oproepen als naar een sporttraining gaan: je moet je er soms even toe zetten, maar daarna heb je eigenlijk altijd een opgefrist gevoel.’
Dit is een artikel uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant