Cariben De vuilstortplaats Selibon Lagun op Bonaire leidt al jaren tot zware milieuoverlast. Uiterlijk 2028 gaat hij dicht. Het Bestuurscollege van Bonaire investeert 6,1 miljoen dollar om de urgentste risico’s voor de volksgezondheid en natuur tegen te gaan.
De afvalberg op Bonaire wordt groter door het toegenomen aantal eilandbewoners.
De vuilstortplaats Selibon Lagun op Bonaire, die al jaren voor zware milieuoverlast zorgt, gaat uiterlijk 2028 dicht. Het Bestuurscollege van Bonaire investeert 6,1 miljoen dollar om de urgentste risico’s voor de volksgezondheid en natuur tegen te gaan. Dat zijn de hoofdpunten van de overeenkomst die het bestuurscollege donderdag in Den Haag tekende met staatssecretaris Eddie van Marum van Koninkrijksrelaties (BBB).
De vuilstortplaats veroorzaakt al tientallen jarenoverlast op Bonaire, door wanbeheer bij het afvalbedrijf Selibon N.V. en gebrekkig toezicht vanuit het bestuurscollege. Omwonenden worden geplaagd door rookontwikkeling vanwege aanhoudende branden op de stortplaats, waar gevaarlijke chemicaliën worden gedumpt. Uit eerder onderzoek bleek dat zeecontainers met biomedisch afval lekken en dat de kustwateren bij Selibon Lagun hoge concentraties van zware metalen bevatten.
De milieuoverlast leidde vorig najaar tot een botsing tussen Bonaire en Den Haag. In november 2024 greep waarnemend Rijksvertegenwoordiger Jan Helmond, schakel tussen Rijksoverheid en de Caribische gemeenten, direct in en nam het beheer van afvalverwerker Selibon over. Het bestuurscollege stapte daarna naar de rechter. Die floot Helmond in februari terug vanwege procedurele fouten, maar stelde dat er sprake was van „taakverwaarlozing” door het bestuur op Bonaire, dat werd opgeroepen tot „betere samenwerking met de Rijksvertegenwoordiger om het afvalprobleem structureel op te lossen”.
De maatregelen van het bestuurscollege daarna bleken onvoldoende. Op 4 november kwam de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) met een rapport waaruit blijkt dat de situatie „nog steeds zorgwekkend en complex is” en dat „toezicht en handhaving aangescherpt moeten worden”. Ook blijven noodzakelijke bestuurlijke investeringenachter. Begin oktober had de Tweede Kamer al met grote meerderheid een motie aangenomen om Selibon versneld te sluiten.
In een brief aan de Tweede Kamer stelt staatssecretaris Van Marum dat er in het akkoord van donderdag „stevige afspraken” zijn gemaakt met het bestuurscollege , dat begin deze week naar Den Haag werd geroepen voor overleg. Een belangrijke stap is dat Selibon nu twee jaar eerder dan gepland dicht zal gaan: uiterlijk eind 2028.
Wat verder opvalt is dat het college van Bonaire bereid is zelf een grotere financiële bijdrage te leveren aan de noodzakelijke investeringen in duurzame verbeteringen op de vuilstort: 3,8 miljoen dollar (3,3 miljoen euro) voor dit jaar en 2,3 miljoen dollar (2 miljoen euro) over 2026. Ook komt er een onafhankelijk onderzoek naar de bedrijfsvoering van Selibon. Het bestuurscollege verbindt zich aan de uitkomsten en gaat ermee akkoord dat experts van de Omgevingsdienst NL worden betrokken bij de vergunning-, toezicht- en handhavingstaak.
Clark Abraham, de gedeputeerde die namens Bonaire het akkoord ondertekende zegt dat het „allemaal snel is gegaan” en dat er „de afgelopen weken hard is gewerkt”. Abraham erkent dat er nog veel werk te doen is bij Selibon, al is hij het niet eensmet alle kritische punten in het rapport: „Er is welgeteld één meneer op inspectie geweest op Bonaire, en die is nogal selectief geweest in de feiten.” Ook legt hij de verantwoordelijkheid van de problemen bij Selibon B.V., dat „geen jaarrekeningen stuurde” en volgens hem een organisatie is „die op zijn gat zit”.
Jan Verbeek, voorzitter van de bewonersorganisatie Pro Lagun op Bonaire, dat al jarenlang actie voert voor sluiting van de vuilstort, is gematigd positief. „We zijn blij met de consensus tussen Den Haag en lokale bestuur om meer geld beschikbaar te stellen. En zijn benieuwd naar de inhoudelijke plannen en tijdslijnen, we blijven dit kritisch volgen. Volgende week hebben we een afspraak met het lokale bestuur.”
De sluiting van Selibon Lagun per 2028 betekentdat Bonaire op zoek moet naar een nieuwe locatie. Gedeputeerde Abraham denkt aan een vestiging in de buurt van de voormalige Bonaire Oil Petroleum Corporation (BOPEC), omdat dat „dichtbij een haven is, om vervuild materiaal af te kunnen voeren”. Dat terrein is overigens zelf nog zwaar vervuild.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC