Urgentie Het maakt echt uit of je werk in het linker- of rechterrijtje staat. Langdurig sleuren aan iets dat voor je collega’s geen prioriteit heeft, leidt tot frustratie, boosheid en uitputting.
Net als in de eredivisie heb je in elke organisatie twee rijtjes.
– Het linkerrijtje. Dat is het werk dat móét gebeuren. De directie bemoeit zich er persoonlijk mee, er zijn prestatie-indicatoren aan gekoppeld, als dit werk blijft liggen, heb je een probleem.
– Het rechterrijtje. Werk dat de moeite waard is, maar de verantwoordelijkheid ligt bij een ondersteunende afdeling, zoals hrm of communicatie, je wordt er niet op beoordeeld en er is geen deadline.
Ik stel mezelf graag deze twee vragen.
1. In welk rijtje sta ik?
2. Als ik rechts sta en vind dat ik links hoor, hoe kom ik daar dan?
Als je aan een klus begint, is het goed om te weten waar je staat. Zelf wil ik dat bijvoorbeeld graag weten wanneer ik een seminar in een organisatie verzorg. Hier zijn drie indicatoren die je vertellen of je in het linker- of rechterrijtje staat.
– Hoe concreet is het doel? Wordt er gestreefd naar een meetbare uitkomst, is er een deadline, een serieus budget? Of draait het om goed bedoelde vaagheid (‘verbinding’) die volgend jaar weer worden ingewisseld voor iets anders (‘eigenaarschap’)?
– Wie doet er mee? Als de directie zelf betrokken is, dan is het waarschijnlijk belangrijk. In mijn werk weet ik dat ik in het rechterrijtje sta als ik tijdens een project alleen contact heb met de hr-manager of een externe projectleider.
– Wat is de aanpak? Stel, je werkt aan een project op het gebied van diversiteit en inclusie. Of burn-outpreventie. Ligt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering dan bij individuele medewerkers? Worden er bijvoorbeeld trainingen georganiseerd waar je leert hoe je aan dit onderwerp kunt bijdragen? Of wordt er daadwerkelijk ingegrepen in de systemen? Worden werkprocessen aangepast, zijn er quota, of is er een bovengrens aan het aantal werkuren?
Gedragswetenschappers noemen dit een i-frame en een s-frame. Het individuele frame is typisch iets voor het rechterrijtje. Een systeemframe vind je alleen bij onderwerpen bovenin het linkerrijtje.
Uitvinden waar je staat, lukt meestal nog wel. Maar hoe beweeg je van het rechter- naar het linkerrijtje? Drie adviezen.
– Koppel je plan aan de hoogste prioriteiten. Welke doelen staan bovenaan in het linkerrijtje van jouw organisatie? En wat zijn belangrijke bottlenecks bij die doelen? Is er sprake van technische, procedurele of personele problemen? Als je plan serieus bijdraagt aan het oplossen van zo’n probleem, is een plek in het linkerrijtje binnen handbereik.
Voorbeeld: je werkt bij personeelszaken en wil mensen met een migratieachtergrond een eerlijke kans bieden. Om te zorgen dat je streven niet slechts als ‘lovenswaardig’ wordt gezien, maar serieus wordt aangepakt, maak je inzichtelijk hoe het personeelstekort in het bedrijf kan worden opgelost door breder en creatiever te werven.
– Sluit aan bij wat beslissers willen. Welke stokpaardjes heeft de directie naast het dagelijkse werk? Is dat duurzaamheid, vooroplopen in techniek of bijvoorbeeld een goede reputatie bij het publiek? Kun je daar een link mee leggen?
Tips: sluit aan bij actuele kansen en problemen in het bedrijf of de samenleving; maak de kortetermijnvoordelen duidelijk; maak het makkelijk en veilig om een beslissing te nemen.
Voorbeeld: je maak je als ict’er zorgen om digitale veiligheid. Om op de agenda te komen bij je directie, praat je niet over de technische aspecten, maar beschrijf je de commerciële, juridische en publicitaire risico’s van een cyberaanval. Je stelt geen totaaloplossing voor, maar een behapbare eerste stap.
– Manage jezelf. Soms moet je je plan tweaken [aanpassen] om hoger op de prioriteitenlijst te komen. Dat kan voelen als verlies. Het oorspronkelijke, elegante idee dat helemaal van jou was, wordt aangepast en krijgt mede-eigenaren. Anderzijds laat onderzoek naar ‘minderheidsinvloed’ zien dat consistentie óók kan werken. Wie langdurig één geluid laat horen, kan uiteindelijk zijn onderwerp op de agenda krijgen. Denk aan het succes – na jaren – van de artsen en onderzoekers die de strijd aanbonden met de tabaksindustrie.
In beide gevallen help je je motivatie door jezelf te herinneren aan je doel en door je progressie (van rechts naar links) bij te houden. Heb je deze maand bijvoorbeeld extra supporters geworven?
Voorbeeld: je werkt bij een gemeente en wil dat er meer aandacht komt voor eenzaamheid onder ouderen. Je sluit aan bij een project op het gebied van wijkgericht werken. Samen met wijkambtenaren en burgers werk je je plan verder uit. Na een tijdje is het niet meer jouw plan, maar hun plan. Dat voelt af en toe vervelend, maar elke maand zie je de kans op uitvoering groter worden.
Het maakt echt uit of je werk in het linker- of rechterrijtje staat. Langdurig sleuren aan iets dat voor je collega’s geen prioriteit heeft, leidt tot frustratie, boosheid en uitputting. En hoe sterker je je verbonden voelt met een idee of project, hoe harder het aankomt wanneer anderen de waarde niet zien.
Er zijn strategieën om van rechts naar links te schuiven. Maar soms moet je ook gewoon accepteren dat wat jij belangrijk vindt, kansloos is bij je huidige werkgever. Dan is het tijd om een transfer te overwegen naar een andere club waar je wél de kans krijgt om te scoren.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Stukken die je helpen om je leven fijner en je carrière beter te maken