Het leegstaande verzorgingstehuis De Marckenburgh in Spijkenisse staat in afwachting van sloop al vijf jaar te verpieteren. De ‘a’ uit het ijzeren logo op de gevel is verdwenen, de ‘c’ bungelt op zijn kop onder de overgebleven letters. Hier, op het Goudenregenplein, moet ‘de Nieuwe Marckenburgh’ met 162 woningen verrijzen. Klinkt als een solide plan: vervallen gebouw slopen, nieuwe woningen in de plaats.
Maar er is een duizendkoppig probleem. De oude Marckenburgh staat leeg, maar heeft wel degelijk bewoners. In de spouw hebben naar schatting ruim duizend dwergvleermuizen, de grootste kolonie van Nederland, huisvesting gevonden.
„Elke vleermuissoort in Nederland is beschermd”, zegt vleermuisexpert Anton van Meurs, die ze onmisbaar noemt voor het ecosysteem. „Door insecticiden en de vernietiging van verblijfplaatsen is de vleermuisstand in het verleden sterk afgenomen.” Zomaar een gebouw als De Marckenburgh slopen is dus geen optie. „Dit gebouw is een populatiedrager voor de hele regio. Vleermuizen komen van ver om hier te overwinteren.” Als het nu gesloopt wordt, zullen de vleermuizen die hier normaliter hun winterslaap houden het niet overleven.
Van Meurs tovert op zijn telefoon een plattegrond met gekleurde stipjes tevoorschijn. „Kijk, dit zijn allemaal zwermende vleermuizen.” Op één moment zijn er zeventig geteld. „Die telling gaat voor de indicatie van de populatie met factor twintig. Tel maar uit.” Maar wie verwacht veel vleermuizen te zien, komt van een koude kermis thuis. Ze zitten verscholen in de spouw, de open ruimte tussen isolatiemateriaal en de bakstenen buitenmuur. Door de ventilatiekieren kruipen ze naar binnen, waarna ze bungelend op hun kop rust vinden.
Nu heeft de gemeente Nissewaard een nieuw plan om uiteindelijk, hopen ze, tóch te kunnen slopen: alternatieve huisvesting voor de vleermuis. Aan gevels van gebouwen rond het Goudenregenplein hangen nu talloze vleermuiskasten. De hoop is dat de dieren, meldde de wethouder in een memo, „zich op een natuurlijke wijze” gaan verplaatsen.
Van Meurs schijnt van onderaf met een zaklamp in elke vleermuiskast die hij tegenkomt. Leeg. Leeg. Leeg. En dan: „Hier hangt er eentje, zie je?”
Ondanks de geringe belangstelling van de vleermuizen verwacht de gemeente dat de vergunning dit jaar nog verstrekt zal worden. Projectontwikkelaar Herkon staat te popelen. Bij Herkon, zo staat op de website: „Staat ‘de mens’ centraal.” Het motto van het bedrijf: ‘Mensen voor Gebouwen’. Op de projectpagina omschrijven ze dat de Nieuwe Marckenburgh als „ook weer een plek voor iedereen”. Waarbij „de 3 V’s” centraal staan: „vriendelijk, verbindend en verrijkend” – niet de V van Vleermuis.
Om vrij baan te maken voor Herkon heeft een drietal gemeenteraadsfracties een motie ingediend: ‘Inwoners boven vleermuizen’. Want, zo liet raadslid Martin Polder weten aan het AD: „Het kan toch niet zo zijn dat een mooi nieuwbouwplan met zeer nodige huur- en koopappartementen jaren stil blijft liggen omdat vleermuizen toevallig die plek hebben uitgekozen?”
Natuurlijk snapt Van Meurs ook wel dat de druk op de woningmarkt groot is en dat de gemeente hier snel nieuwe huizen wil bouwen. Maar het is al vijf jaar bekend dat deze dieren, die óók woningnood hebben, hier zitten. Slopen juist nu ze in winterslaap gaan is uitgesloten. Vanaf april kan het, zegt hij. Daarna is het van belang dat in het nieuwe pand ook woonvoorzieningen voor de vleermuis worden aangelegd.
Zolang het huidige pand niet gesloopt kan worden, mogen twee lokale vrijwilligersorganisaties er nog gebruik van maken. De dierenvoedselbank en stichting ‘Samen voor Elkaar’ Nissewaard. Er is door een inwoner een petitie gestart, in de hoop dat ook zij alternatieve huisvesting krijgen als de oude Marckenburgh verdwijnt.
Sarah Ouwerkerk vervangt deze week Sheila Kamerman.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Het laatste nieuws en de beste stukken over de mooiste havenstad die er is
Source: NRC