De renovatie van het Binnenhof is opnieuw vertraagd: de deuren van het historische gebouwencomplex gaan op zijn vroegst weer in 2031 open. De kosten lopen inmiddels op richting de 3 miljard euro, dat is zes keer duurder dan geraamd.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
‘Een gebed zonder end’, zo wordt de renovatie van het Binnenhof inmiddels al genoemd in politiek Den Haag. Helaas voor minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting kon zij die typering maandag in haar nieuwe voortgangsrapportage over de verbouwing niet ontkrachten.
Integendeel. De verbouwing van het Middeleeuwse gebouwencomplex waarop zowel de Eerste als Tweede Kamer zijn gevestigd, evenals de werkkamer van de minister-president (het Torentje) en de Ridderzaal, zou oorspronkelijk in 2026 al af zijn. Nu blijkt de verbouwing niet vijf jaar, maar tien jaar te duren, dus tot 2031. De kosten zijn ook geëxplodeerd: die werden aanvankelijk geschat op een half miljard euro, maar zijn inmiddels opgelopen tot 2,7 miljard euro.
Dat is nog exclusief de kosten voor de verbouwing van de zogenaamde Grafelijke Zalen, waar volgens de nieuwste voortgangsrapportage eigenlijk echt niet meer mee gewacht kan worden, omdat anders brandgevaar dreigt in de delen onder en naast de Ridderzaal. En dat is niet het enige onheil dat dreigt voor de Grafelijke Zalen: ook het ‘dak lekt op meerdere plaatsen’ en tot overmaat van ramp blijken er ook nog ‘houtmieren in dragende balken’ te zitten.
‘Spoedige renovatie is dus noodzakelijk is om het monument te behouden voor toekomstige generaties’, aldus Keijzer. De vereiste kosten hiervoor worden geschat op ruim 225 miljoen euro.
Het totale prijskaartje van de verbouwing van het Binnenhof tikt hierdoor de 3 miljard euro aan. Dat is ‘heel veel geld’ als je dit bedrag bijvoorbeeld afzet tegen de 5 miljard euro die de vorige coalitie bij elkaar wist te schrapen om de woningnood voor álle Nederlanders te verlichten, constateerde de Kamer eerder dit jaar zelf al beschamend. Minsiter Keijzer kon niet anders dan dat destijds beamen.
Het enige lichtpuntje dat bewindsvrouw maandag durft te melden is dat zij denkt dat er nu voor het eerst sprake is van een ‘realistische’ tijdsplanning, denkt Keijzer. Daardoor is de renovatie naar verwachting echt in de zomer van 2031 afgerond. ‘Bezoekers en omwonenden kunnen dan weer over het Binnenhof wandelen’ en de gebruikers, zoals de 150 Tweede Kamerleden, kunnen dan weer aan het werk. schrijft Keijzer zelfverzekerd.
De redenen voor de enorme vertraging en de kostenexplosie zijn allemaal al eens eerder genoemd in rapportages aan de Kamer, maar Keijzer somt ze maandag nogmaals op.
Zo blijken de bouwwerkzaamheden veel complexer dan gedacht: de staat van de gebouwen is veel slechter dan de bouwvakkers tot nu toe aannamen, en er zijn vele ‘onvoorziene tegenvallers aangetroffen’, stelt Keijzer. Daarnaast blijkt het een logistieke nachtmerrie om met vier verschillende aannemers en meer dan duizend bouwvakkers samen te werken op ‘drie moeilijk te bereiken en te kleine bouwplaatsen’ op het Binnenhof. Soms moeten vrachtwagens ‘met slechts enkele centimeters’ manoeuvreerruimte tussen de monumentale muren door rijden.
Tot slot blijkt ook het Binnenhof te kampen met een tekort aan beschikbaar specialistisch personeel. ‘Het Binnenhof bestaat uit meer dan vierduizend kamers, kelders, zalen en gangen, die allemaal één voor één gerenoveerd moeten worden door specialisten die moeilijk te vinden zijn’, schrijft Keijzer. ‘Het is maatwerk keer vierduizend.’
Inmiddels vreest de Kamer dat de duur en de kosten van de verbouwing van het Binnenhuis nauwelijks nog beheersbaar zijn. ‘In hoeverre is er nog grip op het project en hoe gaat de minister voorkomen dat er nog meer vertraging ontstaat en nog hogere kosten moeten worden gemaakt?’, vroegen diverse Kamerleden zich eerder dit jaar tijdens een debat over het mega-project af.
Keijzer hoopt met deze laatste voortgangsrapportage aan de Kamer het gevoel over te brengen dat het ministerie de grip op het project inmiddels weer terug heeft. Het zal nog even duren voordat iedereen daarvan overtuigd is.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant