Nederlandse topambtenaren zijn begin volgende week in China om te praten over het conflict rond chipbedrijf Nexperia – ‘een economische thriller’ aldus minister Karremans. Beijing eist op steeds dringender toon dat Nederland als ‘verantwoordelijke voor de chaos’ inbindt.
Niels Waarlo schrijft als economieredacteur over de techsector. Marije Vlaskamp, buitenlandredacteur, was 18 jaar correspondent in China.
Het Nederlandse ministerie van Economische Zaken nam eind september de controle over in de bestuurskamer van het Nederlandse bedrijf Nexperia. Volgens minister Vincent Karremans stond de Chinese eigenaar van de chipfabrikant op het punt om cruciale productiecapaciteit van Europese fabrieken naar China over te hevelen. Nexperia is sinds 2019 in handen van het Chinese techbedrijf Wingtech.
China sloeg terug met een mondiaal exportverbod voor Chinese Nexperia-chips, waar fabrieken over de hele wereld last van hebben. Dit exportverbod is inmiddels deels versoepeld als gevolg van onderhandelingen tussen de Amerikanen en Chinezen. Ook de Chinese bereidheid om een Nederlandse delegatie te ontvangen, ziet Karremans als positief teken.
Toch is het nog zeer de vraag in hoeverre de minister de schade van het hoog opgelopen diplomatieke conflict met China kan beperken. Beijing haalt wekelijks uit naar Nederland, dat ‘de hoofdoorzaak’ van de crisis wordt genoemd.
Nadat het Chinese handelsministerie vorige week het Nederlandse ‘unilaterale handelen’ al fel bekritiseerde, voerde handelsminister Wang Wentao deze week de druk op Karremans verder op door te bellen met de Duitse economieminister. De Duitse auto-industrie zit in grote problemen door het gebrek aan Nexperia-chips.
Handelsminister Wang vroeg Berlijn om Nederland tot ‘een constructieve houding en praktische actie’ te bewegen, aldus het Chinese ministerie. Pas dan kan China ‘de stabiliteit van de mondiale toeleveringsketens voor halfgeleiders op de lange termijn’ verzekeren. Beijing eiste dat Nederland zijn ‘onjuiste praktijken corrigeert’. Een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van Economische Zaken zei woensdag dit voor kennisgeving aan te nemen.
Karremans gooide daarna olie op het vuur door tegen de Britse krant The Guardian te zeggen dat hij het de volgende keer weer precies hetzelfde zou aanpakken, ook nu hij bekend is met de gevolgen. Hij vergeleek de situatie met ‘een economische thriller’. ‘Het door elkaar halen van goed en kwaad’, reageerde het Chinese handelsministerie, dat de bal volledig bij Nederland legt.
Het enorme verschil tussen de Chinese en Nederlandse posities maken het lastig om in Beijing tot een oplossing te komen. Een complicerende factor is dat Karremans niet de enige is die ingreep bij Nexperia. Een dag later deed de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam dat ook, nadat Europese bestuurders hadden geklaagd over wanbestuur door de Chinese CEO van Nexperia en de baas van Wingtech: Zhang Xuezheng.
De rechter vond die klachten zo ernstig dat Zhang werd geschorst. De aandelen zijn in onafhankelijk beheer geplaatst. Over deze rechtsgang heeft Karremans niets te zeggen, maar de vraag is of de Chinezen dat ook zo zien.
Volgens Haagse ingewijden was de Chinese eigenaar van Nexperia al begonnen met het overhevelen van bedrijfsgeheimen uit de Europese fabrieken naar een Chinees bedrijf. De productie van deze fabrieken zou naar China gaan, de Europese Nexperia-tak dreigde te worden uitgehold. Wingtech ontkent dit.
Ingewijden zeggen ook tegen de Volkskrant dat er voor Karremans’ ingreep al rekening werd gehouden met een felle Chinese reactie. Het zwartste scenario was dat Beijing de Chinese Nexperia-tak zou nationaliseren. Zo ver is het (nog) niet, maar de banden tussen de Chinese en niet-Chinese tak van Nexperia zijn vrijwel volledig doorgesneden.
Weliswaar krijgt de internationale auto-industrie door de versoepeling van het Chinese exportverbod weer Nexperia-chips, de situatie is nog verre van normaal. Nexperia’s productieproces kent meerdere stappen. In fabrieken in Hamburg en Manchester print het bedrijf de structuren van chips op siliciumschijven, zogeheten wafers, waarna de meeste wafers in de Zuid-Chinese provincie Guangdong worden afgewerkt tot functionele chips. Het Nederlandse hoofdkantoor van Nexperia is de controle over deze Chinese fabriek kwijtgeraakt.
Fabrikanten zijn daarom zeer bezorgd over de leveringszekerheid. Omdat de Chinese fabriek geen nieuwe wafers meer ontvangt vanuit Europa, dreigt de productie daar alsnog stil te vallen, meldde de Britse zakenkrant Financial Times deze week.
De auto-industrie zit zo omhoog, dat fabrieken nu wafers willen inkopen bij de Europese Nexperia-fabrieken om ze vervolgens eigenhandig naar de Nexperia-fabriek in Guangdong sturen voor de afwerking, schrijft persbureau Reuters op basis van ingewijden. Deze onhandige omweg is op de lange termijn niet houdbaar.
Luister hieronder naar onze podcast ‘de Volkskrant Elke Dag’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant