is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
Informateur zal ik wel niet meer worden, nu blijkt dat je zelfs in privé-appjes niet lelijk over mensen mag praten. Alhoewel, ik praat juist in het openbaar lelijk over mensen, privé ben ik veel aardiger, dus misschien ben ik in deze tijd eigenlijk wel heel geschikt, bedenk ik nu. Maar wie neemt na de hallucinante feeksnieuwsrel rondom Hans Wijers nog zijn telefoon op voor een rondje formeren?
Natuurlijk zijn wij Nederlanders geen wonderen van subtiliteit. Winston Churchill omzeilde ooit de regel dat je een andere parlementariër geen leugenaar mocht noemen, door de leugenaar in kwestie ‘terminological inexactitude’ toe te schrijven. En de politieke domheid waar ik geregeld over schrijf, wordt in de Engelse literatuur ‘premeditated ignorance’ genoemd. Prachtig, maar vertaal het maar eens naar begrijpelijk Nederlands.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Wat mij betreft gaat de Wijersrel om de voortdurende gelijkstelling van toon en inhoud, en het klaarblijkelijke onvermogen dit te herkennen als strategie van rechts. Dat wil niks liever dan dat het over de toon gaat, omdat dat onderwerp zich ideaal leent voor een valse balans. Niemand is immers perfect en ook goede mensen zeggen soms onaardige dingen. Door een valse balans op de vorm op te tuigen, raakt de meute succesvol afgeleid van de inhoud: het zijn allemaal kleine kinderen daar in Den Haag!
Maar dat zowel democraten als antidemocraten elkaar voor rotte vis uitmaken, betekent niet dat die antidemocraten daarmee minder antidemocratisch zijn. De fophef gaat samen met schijnfatsoen; het zijn altijd naar radicaalrechts afgedreven types als Caroline van der Plas die het meest jammeren over ‘polarisatie’. Politici als Trump en Wilders maken geen enkele indruk meer wanneer zij hun stompzinnige leugens en krachttermen op ons afvuren, maar o wee als een tegenstander zijn kritiek iets te puntig formuleert. Over de inhoud gaat het zo steeds minder.
De (terechte) constatering dat rechts nog veel lelijkere dingen zegt, is frustrerend genoeg koren op de molen van extreemrechts: op die manier gaat het gesprek uitsluitend nog over de toon. Maar let op: Wilders is een extreemrechts en antidemocratisch politicus omdat hij daadwerkelijk discriminerende wetsvoorstellen doet, en minder omdat hij hoofddoeken ‘kopvodden’ noemt. De tranen om ‘tassendrager van Rutte’ van Sophie Hermans (VVD), die daarna doodleuk in een PVV-kabinet ging zitten, vormen het ultieme bewijs van de verkeerde focus.
Na de ‘feeks’ van Wijers las ik dat vrouwen het in de politiek zwaarder hebben dan mannen. Ik ben daar niet zeker van; de seksistische omschrijvingen van publieke vrouwen zijn verwerpelijk, maar tegelijkertijd ook erg generiek. Als elke politica een hoer of heks wordt genoemd gaat de lading er wel een beetje vanaf. Iemand als Frans Timmermans werd veel gerichter aangevallen, met online complottheorieën over omkoping. Dáárover heb ik de NRC, en overigens geen enkele krant, gehoord. Ik vind laster aanmerkelijk erger dan een platte belediging, omdat het leugenachtiger, strategischer, gemener en moeilijk te weerleggen is.
Het gaslighten van rechts is vrij eenvoudig te herkennen: critici wordt verweten te
polariseren, te schelden of ‘boos te zijn’, net zo lang tot dat een soort geaccepteerde
waarheid wordt. In dat licht is het treurig dat NRC de Wijers-fophef bracht onder het mom van onderzoeksjournalistiek; in commentaren wordt hij al op één hoop gegooid met schertsfiguren Gom van Strien en Ronald Plasterk, die om heel wat meer terugtraden dan een privé-appje.
Zouden er bij NRC geen mensen zijn die hun collega’s in privéberichten een ‘klootzak’ of ‘feeks’ noemen? Of eigenlijk, die vergelijking is beter, hun collega’s van de Volkskrant? Natuurlijk wel. En dat zouden we ze heus vergeven.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant