Schaatsster Femke Kok verpulverde zondagmiddag het twaalf jaar oude wereldrecord van de Zuid-Koreaanse Lee. De barrière van 36 seconden lijkt nu ook binnen handbereik. ‘Dat het zo hard was, kon ik eigenlijk niet geloven.’
is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, zwemmen en tennis.
Femke Kok kijkt vaak online naar filmpjes van schaatsraces, maar er is er slechts één die inmiddels al jaren op haar telefoon staat. De wereldrecordrit van de Zuid-Koreaanse Lee Sang-hwa zag ze minstens honderd keer. Steeds weer dacht Kok: hoe kun je zo’n tijd rijden? Zondag had ze haar antwoord. Met 36,09 schaatste de Friezin een nieuw wereldrecord op de 500 meter.
Exact twaalf jaar eerder, op de dag af, stond Lee aan dezelfde startstreep, op dezelfde ijsbaan van Salt Lake City. Om startend in de buitenbaan met 36,36 een record te vestigen. Kok kent de manier waarop de Zuid-Koreaanse die dag in 2013 vervolgens in een overwinningsgebaar rustig haar armen in de lucht stak – het was voor Lee haar vierde mondiale record op rij.
Deze zondagmiddag in 2025 wapperde Kok vlak na haar finish juist verwoed met haar vingers in de buurt van haar ogen. Doorgaans is ze nuchter. Ik word niet vaak emotioneel, zal ze later zeggen. ‘Maar dit raakt me toch wel.’ Slechts acht Nederlandse vrouwen wisten ooit een wereldrecord te schaatsen. Kok is sinds zondag de negende. De laatste die haar voorging was Annamarie Thomas; in de vorige eeuw, in 1999, op de 1.500 meter. De 25-jarige Kok was toen nog niet eens geboren.
Op alle traditionele afstanden werden de afgelopen jaren ‘s werelds snelste tijden verbeterd. Maar dat van Lee op de 500 meter bleef ongekend lang staan. Het is de rust in haar slag, dacht Kok, drievoudig wereldkampioen op de sprintafstand al vaker, als ze de beelden van Lee weer eens bekeek. En, vol fascinatie: ‘Hoe kan je nou 10,0 openen?’ Zelf kwam ze tot dit seizoen niet verder dan 10,31 over de eerste honderd meter. Dat is rap, maar een groot gat om te overbruggen op een afstand die toch al kort is.
De rust in haar eigen slag miste juist een dag eerder, toen ze tot haar verbazing al naar 36,48 schaatste bij de eerste wereldbekerwedstrijd van dit olympische jaar. Nooit was ze sneller. Ze was met haar tijd slechts twaalf honderdsten van een seconde verwijderd van het wereldrecord.
Op het recordijs van Salt Lake City is het nog belangrijker om te blijven glijden, in plaats van de schaatsslag af te raffelen, zei ze die middag na haar race. Dat kon beter. ‘Ik dacht daarna wel: ik moet me niet laten opfokken. Als ik iets beter open, is een tijd in de 36,3 mogelijk. Maar dat wereldrecord wordt kiele kiele.’
Zondagochtend keek ze voordat ze naar de ijsbaan ging de beelden van Lee nog maar weer een keer. ‘Ja, weet je, ik kan wel een serie gaan kijken, maar ik kan ook even een schaatsvideo kijken.’ En vervolgens opende ze die middag met 10,19 sneller dan ooit. En schaatste ze zo een hap van bijna drie tienden van een seconde van het wereldrecord af.
‘Ik ben nog steeds een beetje sprakeloos hoor’, zegt ze tegen het einde van de middag, nadat ze kort daarvoor juist als een soort spraakwaterval vertelt. ‘Dit is wel echt bizar hoor. Dat het zo hard was, kon ik eigenlijk niet geloven. Dit had ik van tevoren natuurlijk nooit verwacht. Toen ik de tijd van mijn volle ronde op het bord zag, dacht ik: wow, dit is volgens mij ook de snelste ronde ooit.’
En over het gevoel in haar race: ‘Toen kwam die bocht. Ik dacht: of ik rij goed, of ik heb ‘m helemaal niet goed te pakken. Want ik voelde de druk op mijn been, van snelheid die ik niet gewend was. Ik ging harder dan ik ooit was geweest en dus voelde het ook anders.’
Al geruime tijd is ze samen met coaches Gerard van Velde en Dennis van der Gun bezig met haar opening, in de wetenschap dat als die zou verbeteren, haar volle ronde vermoedelijk nog sneller zou gaan. IJverig was de schaatsster uit Nij Beets altijd al. Als 2-jarige werd ze voor het eerst op ijzers gezet. Op houtjes, op natuurijs. En terwijl andere kinderen huilden vanwege de kou en al snel klaar waren, ging zij maar door. Haar fietstrainingen duren doorgaans langer dan gebruikelijk voor een sprinter; ze merkt dat ze goed reageert op meer omvang.
‘Femke is een technisch wonder, dat durf ik wel te zeggen’, zegt Jenning de Boo. Haar ploeggenoot bij Reggeborgh schaatste kort na Kok eveneens naar een indrukwekkende tijd: 33,63, slechts twee honderdsten van het wereldrecord bij de mannen, en goed voor de winst van de dag. Binnen een paar jaar staat het wereldrecord op de 500 meter bij de vrouwen nog scherper, verwacht De Boo. Dan is de barrière van 36 seconden geslecht. ‘Ik wil Fem geen druk geven, maar dat denk ik wel. En in mijn hoofd is er ook maar één iemand die dat kan doen.’
Het seizoen is nog pril, maar in het voorseizoen verbaasde Kok al iedereen, en zichzelf misschien nog wel het meest, met een baanrecord in Thialf op de 1.500 meter in 1.52,69. Ze had kort daarvoor nog aan ploeggenoot Antoinette Rijpma-de Jong gevraagd hoe je zo’n schaatsmijl precies indeelt, het was lang geleden dat ze die afstand voor het laatst reed. Wat bedoeld was als simpele trainingsprikkel werd een toptijd en wierp de vraag op: pakt ze die afstand er nu ook bij? In dit eerste deel van het seizoen vooralsnog niet.
Kok is de topfavoriete op de 500 meter bij de Winterspelen van Milaan in februari. Op de 1.000 meter werd ze vorig seizoen op de WK tweede. De 1.500 meter zou als toetje dienen, maar dan moet ze zich eerst kwalificeren – een disclaimer die de drievoudig wereldkampioene op de 500 meter en met afstand de beste sprinter van dit moment, ook op haar beste afstand maakt. Bij Kok overheerst de bescheidenheid vaak.
De race van Lee maakte ze op haar twaalfde nooit bewust mee. Ze kent de olympisch kampioene die in 2019 haar schaatscarrière beëindigde, niet persoonlijk. ‘Ik heb haar bij de Spelen in Beijing één keer gezien. Toen hebben we even naar elkaar gezwaaid. Nu volgen we elkaar op Insta.’ Het idee dat andere 12-jarige meisjes in de toekomst wellicht veelvuldig een video van haar wereldrecord zullen bestuderen, vindt ze heel mooi en echt bizar. ‘Ik hoop dat hij nog even blijft staan. En wie weet lukt het om de tijd in de toekomst verder aan te scherpen.’
Zondagmiddag werd ze in een hoogwerker langs de kant van de ijsbaan de lucht in gehesen om de naam en recordtijd van Lee op het speciale recordbord van Salt Lake City te vervangen voor haar eigen naam. Slechts tien minuten later stond ze in de catacomben van de ijsbaan tussen een paar hekken en de toiletten te springen. ‘Ja’, zei ze vervolgens uit zichzelf: ‘Het gaat gewoon weer door hoor.’ Ook direct na een wereldrecord moet er gewoon getraind worden.
Twitter bericht wordt geladen...
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant