Na veertien jaar Tim Cook maakt Apple zich op voor een machtswisseling aan de top. Wat bracht de opvolger van de legendarische Steve Jobs eigenlijk tot stand? En wie gaat Cooks plaats innemen?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘Ik kan me geen leven voorstellen zonder Apple, dus ik ben daar nog wel een poosje’, zei topman Tim Cook van Apple in 2023 in een podcast van zangeres Dua Lipa. Toch lijkt het doek langzaam te vallen voor Cook, die begin deze maand 65 jaar werd. Zaterdag meldde de Financial Times dat de raad van bestuur de troonopvolging van Cook aan het voorbereiden is.
Een wisseling van de wacht hangt al langer in de lucht. Vijf weken geleden meldde persbureau Bloomberg al dat de dagen van Cook zijn geteld. Er zou zich zelfs al een opvolger warmlopen: John Ternus, de man die nu nog de leiding heeft over de teams die hardware (iPhone, iPad, Mac) ontwikkelen.
Als Cook inderdaad op korte termijn afzwaait, heeft hij er veertien jaar aan het roer op zitten. Cook werd in augustus 2011 benoemd tot CEO, als opvolger van Steve Jobs. Jobs zou zes weken later sterven aan de gevolgen van alvleesklierkanker.
Cook stond voor de onmogelijke taak om het gemis aan Jobs op te vangen. Jobs was de medeoprichter van Apple die ruwe omgangsvormen en dwingend micromanagement combineerde met een visionaire blik en de stijl van een showman als er nieuwe producten aan de man moesten worden gebracht.
Cook werd geen Steve Jobs 2.0, valt na veertien jaar te concluderen. Zo hield hij wel het openingspraatje bij de halfjaarlijkse presentaties van nieuwe producten en sloot ze ook weer af, maar liet het aan de ‘afdelingshoofden’ over om alle details te onthullen. Cook werd ook gezien als een mildere baas dan Jobs, over wie het verhaal gaat dat werknemers niet bij hun baas in de lift durfden te stappen, uit angst dat ze een paar verdiepingen later geen baan meer zouden hebben.
Onder Cooks leiding groeide Apple uit tot een financiële krachtpatser. In 2020 boekte Apple twee keer zoveel omzet en winst als bij zijn aantreden. Het was het eerste beursgenoteerde bedrijf dat door de biljoengrens heenging, in 2018. Inmiddels is Apple Inc. 4,03 biljoen (3,5 biljoen euro) waard – meer dan tien keer zoveel als toen Jobs van het toneel verdween.
Cooks grootste verdienste is dat hij de strategie perfectioneerde om de productie van iPhones, iPads en Mac-computers te verplaatsen naar landen als China en Taiwan, en inmiddels India. Daar loopt gekwalificeerd personeel rond dat aanvankelijk ook niet zoveel loon vroeg. Zo kon Apple een nog grotere marge incasseren op zijn gewilde gadgets.
Al die aandacht voor het cijfer onderaan de streep is ten koste gegaan van Apples rol als tech-pionier, zeggen critici van Cook. Onder zijn aanvoering produceerde Apple welgeteld twee nieuwe succesvolle producten: de Watch (horloge) en de Airpods (draadloze oortjes). Alle sterproducten van Apple zoals de iPhone, de iPad, de Mac en Apple TV kregen voornamelijk upgrades in de vorm van snellere chips en betere beeldschermen. Ze beleven geen grote technologische doorbraken meer, constateerde de Volkskrant bij de presentatie van de nieuwste iPhone.
Opvallend aan Cooks beleid is de grote koopdrift. Apple kocht onder zijn leiderschap drie keer zoveel bedrijven op als de dertig die Jobs inlijfde in de veertien jaar dat hij voor de tweede keer aan het hoofd stond van Apple (Jobs vertrok bij Apple in 1985 met ruzie, om na twaalf jaar als reddende engel weer terug te keren). Innovatie werd ingeruild voor inkoop, maar tot geslaagde nieuwe producten leidde al die overnames niet, klinkt de kritiek.
Zo kwam in 2024 de Apple Vision Pro op de markt, Apples antwoord op de virtual reality-bril-revolutie die Palmer Luckey al in 2013 ontketende. Voor bijna 3.500 dollar krijgt de koper van een Vision Pro een duikbril-achtige gadget waarmee hij virtuele computerschermen kan bedienen die voor hem in de ruimte zweven. Volgens schattingen heeft Apple in een jaar tijd hooguit een half miljoen exemplaren van de Vision Pro verkocht. Concurrerende en populairdere vr-brillen als de Meta Quest 3 zijn zeven tot elf keer goedkoper.
De jongste flop dreigt de iPhone Air te worden, de superdunne en goedkope uitvoering van de iPhone die Apple in september van dit jaar introduceerde. Eind oktober schreef het Japanse nieuwsagentschap Nikkei Asia dat Apple de productie ervan heeft toegeschroefd naar een niveau dat normaal wordt gehanteerd voor producten die op het punt staan te worden afgedankt. De ontwikkeling van een nieuwe uitvoering is uitgesteld, meldt de website The Information.
Pikant aan het lauwe onthaal van de iPhone Air is dat deze noviteit tot stand is gekomen onder aanvoering van John Ternus, de vicepresident of hardware engineering van wie de naam nu rondzingt als Cooks opvolger. Het zakenblad Bloomberg omschrijft Ternus met zijn 50 jaar als het jongste lid van Apples directieteam, die door intimi wordt gekenschetst als ‘charismatisch en populair’. Eigenschappen die Ternus goed kan gebruiken als hij het stokje van Cook overneemt.
Dat laatste zal niet eerder gebeuren dan volgend jaar januari, zeggen diezelfde ingewijden. Cook zou eerst nog de cijfers willen openbaren over het laatste kwartaal van het jaar, dat vanwege de feestdagen en de introductie van nieuwe iPhone-modellen altijd de vetste buit oplevert. De Man Die Nooit Steve Jobs Werd wil vertrekken met een klapper.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant