Aardbeving Groningen NRC-columnist Marjoleine de Vos lag in bed toen ze ’s nachts werd opgeschrikt door de aardbeving in Zeerijp. „Hoe is het met jullie? Staat alles nog?”
In het Groningse aardbevingsgebied komt de hersteloperatie maar moeizaam op gang, ervaart ook NRC-columnist Marjoleine de Vos.
‘Wat was dat?’ Altijd diezelfde vraag. Alsof ik niet zou weten wat dat was, die keiharde dreun waardoor het hele huis schudde. Toevallig was ik net wakker. Toevallig was mijn man ook net wakker. Zo toevallig is dat, dat we wel moeten aannemen dat we wakker zijn geworden van de aardbeving, maar pas die laatste keiharde klap echt hebben gehoord.
Ik lig nog even te luisteren of er nog meer komt. We zeggen niets, er valt niet zoveel te zeggen. We slapen weer in. De naschok ’s ochtends merken we niet op.
„Het was hier in Zeerijp”, zegt mijn man als hij zijn telefoon aandoet. „Een van de zwaarste bevingen tot nu toe.”
Gek is dat, net alsof je door die mededeling ineens meer beleefd hebt dan je hebt. Bij eerdere bevingen was het soms alsof de vloer golfde en de muren zwiepten – dat heb ik nu niet gemerkt, de gezegende slaap heeft ons behoed voor de angstaanjagende sensatie dat je huis helemaal niet staat als een huis, maar eerder een toevallig samenstelsel is van muren en plafonds die net zo goed op zouden kunnen houden met samenhangen.
Nu was er vooral die klap, die de sensatie gaf dat er iemand vlak naast het huis vanuit de hoogte een rotsblok had neergesmeten. Wodan of zo.
Het is een flinke tegenvaller. Net als menigeen was ik gaan geloven dat we echt geen zware dreunen meer zouden krijgen, dat het stoppen met de gaswinning de boel tot rust had gebracht. Kwestie nu van al die schade afhandelen (en eindelijk eens een beetje rap!) en die ellendige versterkingsoperatie tot een goed einde brengen en dan, over een jaar of tien als het een beetje meezit, zou dit alles achter de rug zijn. Af en toe nog een klein bevinkje waar we weinig last van zouden hebben.
Maar zo zal het dus niet gaan. Er zijn weer veel nieuwe schades ontstaan en het is helemaal niet onmogelijk dat dat in de toekomst nog wel een paar keer zal gebeuren, het Staatstoezicht op de Mijnen legde het keer op keer uit, dus nieuw is het niet, maar ja, hoe gaat het, als er een poos niets gebeurt begint men te denken dat er ook niets meer zál gebeuren, kortzichtig als men nu eenmaal is. Op vrijdag en ook nog in het weekend stroomden de bezorgde mailtjes, appjes en telefoontjes binnen: Hoe is het met jullie? Staat alles nog?
Dat is erg aardig. Maar het was niet erger of enger dan eerdere flink voelbare bevingen, minder eng zelfs dus omdat we sliepen. En ik ben, anders dan sommige andere bewoners van het gebied, nooit bang geweest dat mijn huis zou instorten, een degelijk voormalig schoolgebouwtje uit 1952. Stalen spanten in het dak. Wat kan er gebeuren?
Nou, toch nog wel iets, zeiden de deskundigen die onlangs eindelijk langskwamen om het ‘versterkingsrapport’ te bespreken. Eerder hadden we, in 2021 te horen gekregen dat het huis versterkt moest worden, met een rapport erbij waarin zulke vreemde dingen stonden (dat we schoorstenen hadden die er niet waren maar die wel naar beneden zouden kunnen vallen) dat we bezwaar maakten. Het bezwaar werd terzijde gelegd omdat we een brief kregen dat het gebouw eigenlijk helemaal niet versterkt hoefde te worden. Hoera! Toen kwam in 2023 een brief dat er volgens nieuwe normen opnieuw onderzoek nodig was. Twee maanden geleden kregen we dan eindelijk een nieuw rapport met een versterkingsvoorstel dat we niet helemaal begrepen. Er kwamen twee deskundigen die het voorstel evenmin begrepen maar wel uitlegden wat het probleem was: de stalen spanten zouden in het midden kunnen knappen.
Na vier jaar hebben we dus een advies. Gelukkig hadden we niet, zoals sommige andere mensen wel, grote scheuren, lekkages, een kapotte schuifpui of iets dergelijks, waarvan ze dan niet weten of ze die moeten herstellen of niet, want als je 20.000 euro uitgeeft en je hoort een jaar later dat je hele huis tegen de vlakte gaat, is dat een hoop weggegooid geld. Veel mensen zitten in die positie, nog afgezien van de narigheid die een scheur met lekkage in de badkamer teweeg brengt, en van de ergernis als je ziet hoe het huis almaar slechter wordt zonder dat er uitsluitsel te verkrijgen is over wat er gaat gebeuren en wanneer.
Weinig spectaculair allemaal. Maar wel enorm vervelend voor wie het treft. De buren moesten op een dag direct uit hun huis: acuut gevaar! Ze hebben twee jaar in een noodwoning gewoond. De andere buren, die in april hoopten met Kerstmis weer thuis te zijn in een versterkt en verduurzaamd huis, moeten aanzien hoe de werkzaamheden al drie maanden stil liggen doordat een vergunning van de gemeente niet verstrekt wordt, want er wordt echt volop meegedacht om een en ander gemakkelijker te maken…
De buurvrouw van op de hoek is in de tachtig en vindt het nogal zonde van haar laatste levensjaren als ze nu meer dan een jaar in een noodwoning moet gaan zitten.
Joost Eerdmans van JA21 zegt dat als de versterkingsoperatie is afgerond er wel weer gas geboord kan worden. Hè ja. Dan beginnen die zware bevingen opnieuw en dan krijgt iedereen weer scheuren en schade – of denkt Eerdmans dat ‘versterking’ betekent dat er niets meer zal scheuren? Het is een veiligheidsnorm, die gaat over de kans dat iemand door gehele of gedeeltelijke instorting van een woning bij een aardbeving zal komen te overlijden. Er is nog nooit iemand in Groningen overleden door instorting bij een aardbeving. Er zijn wel mensen met allerlei fysieke en psychische gezondheidsklachten door het lekken, scheuren en beven van het huis en ook door het eindeloze traineren van de overheid.
Niet dat je niet kunt begrijpen dat zelfs politici die wèl van goede wil zijn door het gekrioel van instanties, normen, bureaus, regelingen, rapporten, voornemens en projecten geen zicht meer hebben op wat er nu eigenlijk aan de hand is. Vrijwel niemand woont immers zelf in het gebied en belt voor de zoveelste keer met de Nationaal Coördinator Groningen en krijgt dan te horen dat zijn of haar zogenaamde ‘zaakbegeleider’ daar helaas al een paar maanden niet meer werkt. ‘Wat vervelend voor u dat het zo lang duurt’.
JA21 wil dat laatste zinnetje graag herschrijven als: ‘Wat vervelend voor u dat het nooit meer over zal gaan’.
Een slagboom bij de nog aanwezige gaslocatie van de NAM, op enkele honderden meters van het dorp Zeerijp.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC