Openbaar Ministerie Het OM dreigt de loyaliteit van medewerkers te verliezen, waarschuwt de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak. „De emoties rijzen aan alle kanten de pan uit. Men ziet het niet meer zitten.”
Het kantoor van het Openbaar Ministerie in Amsterdam.
Door al maanden aanhoudende ernstige ict-problemen bij het Openbaar Ministerie kan „de loyaliteit van medewerkers” van deze organisatie „niet langer als vanzelfsprekend worden beschouwd”. Aanklagers zijn moedeloos en gefrustreerd geraakt.
Dat schrijft Marc Fierstra, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR, de beroepsvereniging van rechters en officieren van justitie), in een ongebruikelijk felle brandbrief aan het College van procureurs-generaal, de landelijke leiding van het OM. „De gevolgen van de voortdurende ict-problemen bij het Openbaar Ministerie in combinatie met de voortdurend hoge werkdruk en de aangekondigde bezuinigingen en verschuivingen in het OM-budget” hebben volgens de vakbond voor magistraten het werkklimaat verziekt. Het bestuur van de NVvR zegt zich „ernstige zorgen te maken over de snel toenemende onvrede en onrust bij onze OM-achterban”.
In juli van dit jaar werd het OM door de leiding offline gehaald wegens ernstige zorgen over de beveiliging van de eigen digitale werkomgeving. Alle internetverbindingen werden afgesloten en op afstand werken was niet langer mogelijk. Dit gebeurde nadat vanuit het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) „een signaal binnenkwam” dat er een mogelijke kwetsbaarheid is. Werknemers van het OM konden wekenlang niet e-mailen of op het internet. In augustus liet het OM weten de ict-systemen weer „gefaseerd” met internet te gaan verbinden. Dat blijkt maar zeer ten dele gelukt.
„De problemen bij het OM zijn echt giga. De ict-infrastructuur is heel beroerd en de leiding heeft geen idee hoe ze uit deze wanhopige situatie moet komen”, zegt Fierstra desgevraagd. De NVvR-voorzitter bevestigt dat officieren van justitie op verschillende parketten een wilde staking voorbereiden: aanklagers overwegen om te weigeren in strafzaken een requisitoir te houden. „De emoties rijzen aan alle kanten de pan uit. Men ziet het niet meer zitten. De leiding geeft het personeel ook nauwelijks uitleg hoe het verder moet.”
In een reactie op de groeiende onvrede onder het eigen personeel en bevreesd voor spontane werkonderbrekingen heeft de leiding van het OM alle werknemers „twee oplaaddagen” toegezegd. „Vanwege het niet langer thuis kunnen werken en de impact die dit heeft op de privésituatie” krijgt iedereen twee extra vrije dagen: op 31 december en 2 januari hoeft men niet naar het parket te komen. Het is een tegemoetkoming voor „het geduld dat Outlook van je vraagt” en als dank voor het „doorzettingsvermogen”.
Dat gebaar is niet goed gevallen onder het personeel. De Centrale Ondernemingsraad van het OM wil dat er een ruimere compensatie komt voor het vele overwerk dat door alle problemen moet worden verricht. „Twee vrije dagen rond de jaarwisseling als de organisatie toch al op crepeersterkte werkt, stelt niet veel voor. Dit is too little too late. Men voelt zich niet serieus genomen”, zegt Fierstra.
De grootste klacht onder officieren van justitie betreft de algemene traagheid van het ict-systeem. Vrijwel niemand kan thuiswerken. „De meeste officieren hebben een laptop die het niet doet”, zegt een aanklager. NRC sprak drie officieren over de ict-problemen; omdat zij vrezen voor repercussies willen zij niet met naam worden genoemd.
Dagelijks falen meerdere systemen, waarbij vooral mailprogramma Outlook niet werkt. „Het laden van een mailtje duurt ook als het systeem wel ‘werkt’ vaak minstens vijf minuten”, vertelt een officier van justitie.
„Elke dag is een verrassing, maar het overkomt ons geregeld dat we op zitting staan en geen dossier kunnen raadplegen omdat GPS [het digitale rechtszakensysteem] het niet doet. We hebben ook nog altijd geen toegang tot mail en kantoorapplicaties op de iPhones. Informatie over wanneer dat hersteld zal zijn heb ik niet gehoord”, is een andere klacht.
De NVvR dringt er bij het College op aan om meer duidelijkheid te geven over de ontstane extra druk op de organisatie. „Medewerkers missen het gevoel dat er naar hen wordt geluisterd, waardoor het werkplezier vermindert en de loyaliteit ernstig op de proef wordt gesteld of soms zelfs wordt ondermijnd. OM’ers weten onvoldoende waar zij aan toe zijn en tasten te vaak in het duister als het gaat om de keuzes die de organisatie maakt”, aldus Fierstra.
Het verzoek aan het College in het schrijven van de NVvR van 11 november om „op korte termijn” te reageren, heeft nog geen antwoord opgeleverd. Een woordvoerder van het College laat aan NRC weten „ervan doordrongen te zijn dat de al jarenlang aanhoudende ict-problemen veel extra inspanning vragen van alle collega’s en zeer frustrerend zijn”.
De OM-leiding constateert dat „de afgelopen periode in het bijzonder zwaar is geweest door de recente ict-inbreuk en de gevolgen daarvan. Dat zelfs in die periode de meeste strafrechtzittingen doorgang hebben kunnen vinden, zegt veel over de loyaliteit en bijzondere inzet van alle medewerkers. Die is zeker niet vanzelfsprekend.”
Mede door de extra uitgaven die gemoeid zijn met het repareren van de informatievoorzieningen moet het OM bezuinigingen doorvoeren. Dit roept binnen de organisatie „begrijpelijke extra zorgen” op. Het College zegt „ non-stop hard te werken aan het stap voor stap invoeren van structurele verbeteringen in de ict-infrastructuur”.
De beroepsvereniging NVvR wil dat het College snel „inhoudelijk perspectief” biedt aan de medewerkers. „Zij zijn het kapitaal van de organisatie en leveren een fundamentele bijdrage aan de veiligheid van Nederland. Zij verdienen uw volwaardige steun.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC