Aardbeving Al sinds de basisschool horen aardbevingen bij het leven van Vera Huizing (19) en haar ouders, akkerbouwers in Zeerijp. Na de beving van donderdagnacht snelde ze naar huis. „Er is nu een soort plan voor ons huis. Het gaat helemaal leeg.”
Bert Jan Huizing met zijn dochter Vera op het erf van zijn akkerbouwbedrijf in Zeerijp.
Haar eerste herinnering aan aardbevingen? Vera Huizing denkt even na. Het moet in 2018 zijn geweest. „Ik zat op de basisschool.” Het was bijna drie uur in de middag. Dat weet ze ook nog, want ze mocht bijna naar huis. „De meester was net eventjes de klas uit.” Nog een herinnering. Het huis van een vriendinnetje werd onveilig verklaard. Er werden hoge hekken om gezet. „Haar huis was een spookhuis geworden.”
Vera groeide op in het Groningse Zeerijp, een dorp met vierhonderd inwoners, dat al jarenlang regelmatig het epicentrum van aardbevingen is. Hoe voelt dat, als de grond begint te trillen? Vera, inmiddels 19 jaar, droogjes: „Oh, daar is er weer één.”
Hoewel de gaswinning in het grote gasveld twee jaar geleden stopte, zijn de aardbevingen nog niet voorbij. In de nacht van donderdag op vrijdag vond in Zeerijp een aardbeving plaats met een kracht van 3,4 op de schaal van Richter, een van de zwaarste aardbevingen ooit in Groningen.
Vera was er niet die nacht. Ze woont sinds een paar maanden in een studentenhuis in Groningen. Maar toen ze hoorde dat D66-leider Rob Jetten na de aardbeving naar Zeerijp kwam, snelde ze naar huis. „Ik ben het veel met hem eens.” Bij het dorpshuis stond een vriendin al op haar te wachten. Hun doel: een foto met Jetten.
Maar Jetten bleek jongeren te willen spreken, en zij werd naar voren geschoven. Samen met twee vriendinnen heeft ze bijna een uur met hem in het dorpshuis gezeten. Jetten verzekerde dat het openen van de gaskraan „absoluut niet aan de orde” en „onbespreekbaar” is. Die woorden herhaalde Jetten later die avond ook tegen de journalisten die buiten stonden te wachten.
Een dag later zit Vera in het kantoor van het akkerbouwbedrijf van haar vader, Bert-Jan Huizing. De akkers van klei staan vol plassen, het regent al dagen. Bert-Jan teelt pootaardappelen die de hele wereld overgaan, en uien. Hij nam de boerderij over van zijn vader, en dáárvoor was die van zijn opa geweest. In de muren van zijn schuur en huis zitten scheuren, maar die zaten er al voordat hij afgelopen vrijdag weer door een aardbeving werd gewekt.
De ondernemer, hij draait zijn bedrijf in zijn eentje, zit voor de VVD in de gemeenteraad. Daar gaat het „minstens de helft van de tijd” over de aardbevingen. De partijen hebben afgesproken er geen politiek onderwerp van te maken. Als het over de aardbevingen gaat, zijn alle raadsleden „het altijd eens”, zegt hij.
Ook Bert-Jan heeft landelijke politici gesproken. In 2018 kwam Wiebes, toenmalig minister van Economische Zaken, langs op zijn boerderij. Zo kwamen er door de jaren heel wat Kamerleden, woordvoerders en ministers voorbij. „Ze zijn allemaal heel erg onder de indruk als ze hier zijn. Maar terug in Den Haag zitten ze toch weer in een andere wereld”, zegt Bert-Jan. Wat hij nu nog te zeggen heeft? Bert-Jan weet het niet. Zoveel mensen die al zo lang wachten. „Als de versterking sneller had gekund, hadden ze dat al lang moeten doen.”
„Stap in”, zegt hij, dan laat hij zien wat de aardbevingen hebben aangericht. Om de paar huizen gaat hij wat langzamer rijden. „Deze wordt nu gerenoveerd. Deze is gesloopt en teruggebouwd. Deze wacht nog. Oh, en deze staat leeg.”
De bewoners van de huizen die Bert-Jan aanwijst, wonen in een keet in de achtertuin, als ze ruimte hebben Anderen zijn tijdelijk naar ‘wisselwoningen’ verhuisd. Kleine containerhuisjes in een wijk buiten het dorp, aan de rand van de akkers. Speciaal voor de versterkingsoperatie opgebouwd. Sommigen wonen er maanden, anderen drie jaar.
Een studievriendin vroeg haar laatst wat ‘dat voor vakantieparkjes’ waren. Misschien, dacht ze toen, is mijn jeugd toch wel anders dan die van mensen uit andere delen van het land. Daar waar aardbevingen niet elke verjaardag onderwerp van gesprek zijn. ‘Welke versterking krijg je? En wanneer?’ Ook haar ouders en die van vriendinnen waren er veel mee bezig. Wat er nu weer moest gebeuren, wat er niet gebeurde. Ze zag hoe er ook in versterkte huizen weer nieuwe scheuren kwamen. Na de beving van vrijdag zijn er volgens de laatste cijfers al 758 nieuwe schademeldingen gedaan.
Bert-Jan: „Een paar weken geleden verscheen een onderzoek waaruit bleek dat de aardbevingen veel impact op de jeugd hebben gehad. Sommige kinderen hebben hun ouders altijd gestrest gezien.”
Vera zegt dat het bij haar niet het geval is. En toch. Haar basisschool is paar jaar geleden versterkt. „Alles is weggegooid, weggedaan.” Ze is er nog eens geweest „maar er was niets meer zoals toen”. Ook haar middelbare school is aangepakt. Het dorpshuis: afgebroken en opnieuw opgebouwd. Straks wordt haar ouderlijk huis versterkt. „Er is nu een soort plan voor ons huis. Het gaat helemaal leeg. Mijn slaapkamer is straks weg. Alles wat ik uit mijn jeugd ken, is dan verdwenen.”
Het is nu zeven jaar geleden dat werd geconcludeerd dat het huis van de familie Huizing versterkt moet worden. Achter de schuur, waar bergen pootaardappels opgeslagen liggen, staat een keet klaar. Daar gaat Bert-Jan straks tijdelijk met zijn vrouw wonen, de vier kinderen zijn het huis uit. Wanneer? Hij weet het nog niet. Hij zou een dag nodig hebben, zegt hij, om uit te leggen wat er allemaal is gebeurd. Kort samengevat: bureaucratie. „Ik zeg altijd: erger je niet, verwonder je slechts.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC