153 Palestijnen uit Gaza zijn donderdag met een gecharterde vlucht in Zuid-Afrika geland. Hun vlucht zou geregeld zijn door een hulporganisatie, met toestemming van Israëlische autoriteiten. De Palestijnse ambassade spreekt van ‘mensenhandel’.
is economieredacteur van de Volkskrant.
De vlucht landde donderdagochtend lokale tijd in Johannesburg. Daar bleek dat de Palestijnse passagiers geen uitreisstempels in hun paspoort hadden, niet konden zeggen hoe lang ze in Zuid-Afrika wilden blijven, en geen verblijfadres konden opgeven. De Zuid-Afrikaanse autoriteiten hielden de groep 12 uur vast in het vliegtuig, zonder water en eten.
Op verzoek van de Zuid-Afrikaanse hulporganisatie Gift of the Givers, die beloofde onderdak te regelen, werden de inzittenden uiteindelijk toch het land in gelaten.
De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa heeft een onderzoek aangekondigd naar de herkomst van het vliegtuig en de organisatoren van de reis. ‘Dit zijn mensen uit Gaza die op een of andere mysterieuze wijze op een vliegtuig zijn gezet’, aldus Ramaphosa. ‘Het lijkt erop dat ze zijn weggejaagd.’
Hoewel de Palestijnen niet de vereiste papieren hebben, zegt Ramaphosa dat zijn land ‘uit medeleven en empathie’ verplicht is ze op te vangen. Zuid-Afrika is een voorvechter van de Palestijnse zaak en heeft Israël eerder bij het Internationaal Gerechtshof beschuldigd van genocide.
Dankzij een speciale regeling mogen de Palestijnen 90 dagen zonder visum in Zuid-Afrika verblijven. Het is onduidelijk hoe veel onder hen van plan zijn asiel aan te vragen, en hoe veel doorreizen naar een andere bestemming.
Volgens Cogat, de Israëlische organisatie die de grensovergangen van de Gazastrook controleert, konden de Palestijnen het gebied verlaten omdat een derde land had aangeboden ze op te vangen. Het is onduidelijk welk derde land dit is.
De groep verliet Gaza woensdagavond via de grensovergang Kerem Shalom, om op het vliegveld Ramon, in het zuiden van Israël, in een gecharterde vlucht naar Nairobi te stappen. Na een overstap in de Keniaanse hoofdstad landden ze donderdagochtend in Johannesburg.
Een van de reizigers, Loay Abu Saif, vertelde Al Jazeera dat de passagiers pas na de overstap in Nairobi werden geïnformeerd over hun eindbestemming. De reis is volgens hem georganiseerd door de in Duitsland opgerichte hulporganisatie Al-Majd, die via sociale media adverteerde. De kosten bedroegen 1.400 tot 2.000 dollar per persoon.
Abu Saif is opgelucht dat hij is aangekomen in Zuid-Afrika. ‘Ik kan zeggen dat ik me veilig voel. Dat betekent een hoop voor Palestijnen, zeker die uit Gaza.’
De Israëlische krant Haaretz meldt op basis van een veiligheidsbron dat de Israëlische regering heeft besloten de reisbeperkingen voor Gazanen te versoepelen. Dat besluit zou zijn genomen na aankondiging van een Amerikaans plan om de Gazastrook over te nemen en de bewoners elders in de regio te huisvesten. Volgens de bron wordt 95 procent van de verzoeken om Gaza te verlaten nu ingewilligd, veel meer dan voorheen.
Israëlische ministers speculeren al tijden over een permanente bezetting van Gaza en de bouw van nieuwe nederzettingen. De Gazaanse bevolking zou daarvoor moeten vertrekken.
De Palestijnse ambassade roept Palestijnen, met name die in de Gazastrook, op ‘voorzichtig te zijn en geen slachtoffer te worden van mensenhandel’. De ambassade ondersteunt de reizigers, die ‘meer dan twee jaar van genocidale oorlog, moorden, ontheemding en vernietiging door Israël’ hebben doorgemaakt.
Volgens Gift of the Givers is het het tweede vliegtuig met Gazanen dat in Zuid-Afrika landt. Het eerste toestel zou op 28 oktober zijn aangekomen met 176 passagiers. De passagiers van die vlucht zijn naar verluidt zonder problemen binnengelaten door de Zuid-Afrikaanse autoriteiten.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant