Dienstplicht Vanaf volgend jaar moeten alle Duitse achttienjarige mannen zich laten keuren voor militaire dienst. Door gebrek aan capaciteiten bij de Bundeswehr zullen ze de komende jaren echter lang niet allemaal worden opgeroepen.
Op dit moment bestaat het Duitse beroepsleger uit zo’n 182.000 mannen en vrouwen; in 2035 moet dat aantal volgens minister Pistorius (Defensie) 260.000 zijn.
De Duitse coalitiepartijen CDU/CSU en SPD zijn het eens over een nieuwe, semi-vrijwillige militaire dienst die vanaf januari 2026 in werking treedt. Een maand geleden leek er ook al een akkoord, maar dat werd door minister van Defensie Boris Pistorius (SPD) resoluut naar de prullenbak verwezen. Donderdagochtend zei Pistorius over het nieuwe ontwerp: „Ik ben zeer tevreden.”
In Duitsland werd de dienstplicht in 2011 opgeschort. De regering van kanselier Friedrich Merz (CDU) wil de militaire dienst in een nieuwe vorm ‘reactiveren’. De SPD van Pistorius was echter fel tegen een echte plicht.
Volgens het akkoord zullen volgend jaar alle achttienjarigen, dus iedereen geboren in 2008, een vragenlijst krijgen over opleiding, fitheid en belangstelling voor de militaire dienst. Mannen zijn verplicht de vragen te beantwoorden, vrouwen niet. Vervolgens moeten alle mannen zich verplicht laten keuren. Omdat de capaciteiten van de huidige Bundeswehr niet voldoende zijn om komend jaar meteen alle achttienjarigen langs te laten komen, zullen in de praktijk niet alle achttienjarigen worden opgeroepen.
Na de vragenlijst en de keuring zit het verplichte deel voor de jonge mannen erop: in dienst gaan blijft vrijwillig. Wel wordt het zo aantrekkelijk mogelijk gemaakt: door een redelijk salaris van rond 2.600 euro per maand en in eerste instantie een korte duur van zes maanden. Wie een jaar blijft, krijgt een tegemoetkoming voor het behalen van een rijbewijs of een vrachtwagenrijbewijs.
Duitsland wil „het sterkste conventionele leger” van Europa hebben, en heeft daarvoor veel meer mankracht nodig. Op dit moment bestaat het beroepsleger uit zo’n 182.000 mannen en vrouwen; in 2035 moet dat aantal volgens Pistorius 260.000 zijn, plus minstens 200.000 reservisten (nu zo’n 100.000). De semi-vrijwillige dienstplicht moet het aantal beroepsmilitairen en reservisten opkrikken.
Het aantal mannen dat per jaar in dienst gaat, en dat nodig is om de personeelstekorten op te lossen, zal per jaar moeten toenemen. De Bundeswehr heeft op dit moment nauwelijks capaciteit voor de nieuwe dienstplicht: er is gebrek aan opleiders en kazernes. De afgelopen maanden werd gerekend met een aanwas van 15.000 achttienjarigen in 2026. In 2031 moet de Bundeswehr rond 40.000 rekruten per jaar kunnen opleiden. Volgens het ministerie van Defensie zouden per jaar naar schatting zo’n 300.000 achttienjarigen in aanmerking komen voor militaire dienst.
Als het aantal vrijwilligers achterblijft op het benodigde aantal rekruten, kan de Bondsdag beslissen dat een aantal jonge mannen alsnog verplicht wordt in dienst te gaan. Dat gebeurt alleen als er sprake is van een serieus personeelstekort of een acute dreiging. Via het besluit in de Bondsdag kunnen mannen dan per loting worden verplicht.
In het eerste ontwerp voor de nieuwe dienstplicht zouden niet alle mannen worden gekeurd, en zou het lotingssysteem al in werking treden op het moment dat niet genoeg mannen zich zouden laten keuren. Dat wilde minister Pistorius niet, omdat er dan al in een vroeger stadium geloot zou moeten worden. Nu blijft die loting een middel voor noodgevallen, volgens het ontwerp een „ultima ratio”.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC