Noem me een ouwe lul, maar ik kan me nog de tijd herinneren toen 67 een getal was. Geen heel bijzonder getal, niet zo politiek geladen als 66 en niet zo grappig als 69, maar toch zeker een getal. En ik kan me ook nog herinneren dat het woord van het jaar, waar ook ter wereld, zelfs op zijn dieptepunt toch in ieder geval een wóórd was. Tot het blijkbaar ook een getal kon zijn.
67, al dan niet met een spatie ertussen, werd door Dictionary.com verkozen tot het Engelse ‘woord van het jaar’. 67 – uitgesproken als ‘six seven’ – is een nogal irritante meme, vooral populair geworden op TikTok, waarvan zowel de precieze oorsprong als betekenis onduidelijk is, maar wat elk kind met toegang tot social media al maanden te pas en onpas roept. Het zou begonnen zijn met het nummer ‘Doot Doot (6 7)’ van rapper Skrilla, toen een verwijzing naar 67th Street in Philadelphia. En het werd gebruikt als verwijzing naar een lengte (6 feet 7 inches, 2.01 meter) en in de betekenis van ‘misschien dit, misschien dat’ of ‘mwah’ – een zesje, zeventje. Maar bovenal werd het gewoon, contextloos, ‘gezegd’.
Kijk, ik zou mezelf niet per se een taalvernieuwer noemen. Het dichtstbij dat ik zelf ooit kwam, was op de middelbare school, toen ik tijdens een softbaltoernooi bij elk honk waar ik overheen liep ‘huppetee’ riep. Ik ging toen best viral. Als in: het werd me toch zeker twee jaar pestend nageroepen.
Ik kom bovendien uit een generatie wier linguïstische hoogtepunt het was om hoofdletters en kleine letters af te wisselen binnen woorden en af en toe van een ‘E’ een ‘3’ te maken. En het coolste dat míjn generatie kon doen, was je MSN-status op afwezig zetten terwijl je dat allerminst was, of, nóg cooler, op offline. Kortom: wat weet ik nou helemaal.
De andere kanshebbers bij Dictionary.com waren ook niet per se spannend. ‘Agentic’ (onafhankelijk handelen, vaak in context van AI) en ‘tradwife’ (vrouw die de traditionele ‘vrouwrol’ promoot) zijn in ieder geval nog nieuwig. ‘Kiss cam’ en ‘tariff’ zijn geen nieuwe woorden, maar weer populair geworden vanwege een vreemdgaande ceo tijdens een Coldplayconcert (kiss cam) en als economische stokslagen van Trump (tariff).
Woorden van het jaar zijn tegenwoordig overigens zelden een weerspiegeling van taalvernieuwing, maar meer van maatschappelijke of politieke context, en ze ‘leven’ vooral online. Ook in Nederland – hier mogen we zelf stemmen – is de uitverkiezing van ‘swaffelen’ (2008) een reliek uit minder beladen tijden; in 2021 won ‘prikspijt’, in 2022 ‘klimaatklever’, in 2023 ‘graaiflatie’ en vorig jaar werd de stemming dusdanig gekaapt door activisten dat Van Dale besloot zélf maar te kiezen, voor – zucht – polarisatie.
Dus ja, ga je dan voor een heel beladen woord, of zoals Dictionary.com met ‘67’ liever voor een ‘concept’? Voor iets wat niets betekent, maar ook alles betekent, een soort nihilisme dat bij uitstek perfect in 2025 past. Een breinscheet van generatie Alpha, de aan hun telefoon gekleefde boomernachtmerrie, verzonken in brainrot, wier grootste wapen pure verwarring is. Ik heb in ieder geval enorm genoten van de bloedserieuze thinkpieces en verwoede duidingspogingen: wat moeten we hiermee? Wat betekent het? Hoe kan ik mijn kind laten stoppen met het de hele tijd zeggen? Overigens een briljante zet, want niets betekent zó duidelijk het einde van een jeugdige hype als de actieve deelname van volwassenen eraan.
Ik ben benieuwd waar Van Dale eind dit jaar mee komt. Laat ze ook nu maar lekker zelf kiezen. En een beetje dwars graag, misschien nog dwarser dan die Amerikanen. Wellicht het eerste woord van het jaar dat alleen een ‘geluid’ is? Dan nomineer ik graag SP-leider Jimmy Dijks imitatie van een huilende clown Bassie richting Geert Wilders. Of het schrikje in de stem van GroenLinks-PvdA-nummer twee Esmah Lahlah toen een verslaggever haar confronteerde met haar sollicitatie voor het burgemeesterschap van Delft. Laten we op z’n mínst ook gaan voor een concept in plaats van een woord. Voor iets wat ook hier, afhankelijk van wie je het vraagt, zowel alles als helemaal niets lijkt te betekenen, en iedereen desondanks maar blijft zeggen. ‘Stabiel kabinet’, bijvoorbeeld.
Frank Huiskamp vervangt deze week Josette Daemen.
Correctie: in een eerdere versie stond PvdA-nummer twee Esmah Lahlah, dat moet natuurlijk zijn: GroenLinks-PvdA-nummer twee.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC