Toekomst Ajax De roep in veel Ajax-geledingen, supporters voorop, om de bestuursstructuur aan te pakken blijkt gehoord door de raad van commissarissen, bleek vrijdag bij de aandeelhoudersvergadering.
Op de aandeelhoudersvergadering van Ajax trapte plaatsvervangend president-commissaris Dirk Anbeek af met een „dringend beroep om elkaar enigszins normaal aan te spreken”.
Afzwaaiend technisch directeur Alex Kroes van Ajax begon zijn presentatie op de aandeelhoudersvergadering vrijdagmiddag met citaten uit de media. „Niet als excuus”, zei hij. „Maar om perspectief te bieden.” De uitspraken, zonder bronvermelding, kwamen uit drie opvolgende najaren en toonden „zorgen over degradatie” in 2023. Dan, in 2024, is „Ajax weer helemaal terug” onder de afgelopen zomer vertrokken trainer Francesco Farioli. Recente uitspraken die Kroes had verzameld waren „lachwekkend” en „Ajax gaat een donkere tijd tegemoet”.
Zo wilde Kroes, sinds ruim anderhalf jaar technisch directeur, in een zaal in de Johan Cruijff Arena in Amsterdam duidelijk maken dat het kan verkeren. De huidige vierde plek en kansloze nederlagen in de Champions League zijn volgens Kroes een „hapering op sportief vlak” in een „hobbelig proces van saneren en presteren”. Hij duidde zijn nalatenschap als duurzaam en toekomstgerichte arbeid. De verplichtingen zijn van bijna 500 miljoen naar iets meer dan 300 miljoen euro afgenomen, de salarishuishouding is volgens hem gezonder dan toen hij instapte.
Daar is het ook wel mee gezegd. Kroes heeft zijn positie ter beschikking gesteld nadat hij trainer John Heitinga en zijn assistent Marcel Keizer eerder deze maand na vier maanden heeft ontslagen. Op verzoek van de raad van commissarissen blijft Kroes nog aan tot een opvolger is gevonden.
Kroes trachtte opgaande lijnen te schetsen voorbij de dagkoersen van het eerste mannenelftal. Maar de roep in veel geledingen, supporters voorop, om de organisatie weer eens aan te pakken blijkt gehoord door de raad van commissarissen, die een onderzoek aankondigde naar de bestuursstructuur waarbij ook de beursnotering van de Ajax NV tegen het licht gehouden wordt. „Het voetbalbedrijf moet effectiever”, aldus Dirk Anbeek, plaatsvervangend president-commissaris.
Die beursnotering bood een kwart eeuw geleden het vermogen waar Ajax op drijft, maar is in barre tijden net zo makkelijk af te schilderen als de bron van alle kwaad. De beursnotering heeft inderdaad een overdaad aan hiërarchische structuren binnen de club opgeleverd, waarbij de vereniging Ajax als meerderheidsaandeelhouder met haar bestuursraad uiteindelijk de macht in handen heeft.
Bij die beursnotering hoort ook een trits aan verplichtingen. Eén daarvan is dat sinds 2022 minimaal 33 procent van de commissarissen vrouw moet zijn. Dirk Anbeek zat de vergadering voor omdat eerder dit najaar Carolien Gehrels na een half jaar aan het hoofd is vertrokken. Ook Hermine Voûte was binnen een jaar vertrokken, waardoor de raad van commissarissen nog met drie mannen over is gebleven. Er moeten nu eerst weer twee vrouwelijke commissarissen geworven worden om de raad weer op oude sterkte te kunnen brengen.
Algemeen directeur Menno Geelen sprak van een „pijnlijke en moeilijke beslissing” om de trainer te ontslaan. De wegens zijn succes als commercieel directeur opgeklommen Geelen was een van de weinigen die uit de zaal complimenten ontving, als „enige stabiele factor”. Geelen: „Dank u, wordt gewaardeerd.”
De directie heeft van zichzelf vastgesteld dat doordachter te werk moet worden gegaan, om een mislukte aanstelling als die van Heitinga te voorkomen. Geelen wil dat er eerst een nieuwe technisch directeur wordt aangesteld, voor Ajax een nieuwe trainer contracteert. Zo moet een tandem ontstaan als in de betere jaren van, zeg, coach Erik ten Hag en technisch directeur Marc Overmars. Voorlopig blijft interimmer Fred Grim coach van het eerste elftal.
De vertrekkende Kroes was op titulaire basis aangesteld, nadat hij door een kwestie rond handel met voorkennis in 2023 het algemeen directeurschap misliep. Zijn opvolger zal weer statutair directeur zijn, waarmee hij meer bevoegdheden en verantwoordelijkheden heeft. Zo was het ook bij Overmars, de laatste succesvolle technische directeur die, voor hij zijn reputatie door grensoverschrijdend gedrag te gronde richtte, op de toppen van zijn succes zei: „Het is goed dat er één baas is.”
Ajax is nu een spiegelpaleis van verantwoordelijkheden. Met Louis van Gaal (adviseur), Danny Blind (afzwaaiend commissaris), directeur voetbalzaken Marijn Beuker (onder meer jeugdopleiding en scouting) en de hoofdtrainer zijn de stemmen talrijk. Na het ontslag van die laatste is het vingerwijzen over de povere staat van de selectie die achterblijft in volle omvang losgebarsten. Rob Jansen, de zaakwaarnemer van Heitinga, noemde Blind „een gezwel” bij Ajax vanwege vermeend manipulatief gedrag.
Blind, oud-bondscoach en aanvoerder van het laatste Ajax-elftal dat de Champions League won, noemde dit bij Ziggo donderdag „leugens”. Blind is op weg naar de uitgang als commissaris technische zaken maar nog wel zittend rvc-lid. Hij ontbrak op de aandeelhoudersvergadering.
Anbeek trapte af met een „dringend beroep om elkaar enigszins normaal aan te spreken. Op inhoud, minder op persoon.” Zijn oproep deed hij ook aan journalisten, die „kritisch” moeten zijn over bronnen waarop zij publicaties baseren en „stil te staan bij andere belangen die bronnen hebben bij het verspreiden van informatie”. Hij constateerde veel „foutieve berichtgeving”, onder meer over Heitinga’s aanstelling en ontslag.
De Vereniging van Effectenbezitters gaf geen decharge, goedkeuring, voor het gevoerde beleid, omdat de „checks and balances” niet op orde zouden zijn. Hoewel VEB-woordvoerder André Jorna de oorsprong daarvan bij de erfenis van eerdere jaren neerlegde, vond Anbeek het niettemin „ongepast”. Maar „dat is uw mening”. Ruim 99 procent aan de vertegenwoordigde aandelen verleende die decharge wel.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC